Ông Christian Marchant nhận giải thuởng về thành tích cổ xúy cho dân chủ, nhân quyền

Một nhân viên ngoại giao của Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội được nhiều người biết đến với những nỗ lực vuợt bậc trong mục tiêu bênh vực và cổ xuý cho nhân quyền và tự do dân chủ ở Việt Nam hôm qua được Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ trao tặng giải thưởng về thành tích thăng tiến dân chủ và nhân quyền

Trợ lý Ngoại truởng đặc trách Dân chủ, Nhân quyền và Lao động Michael Posner, công bố giải thưởng Thành tựu về Nhân quyền và Dân chủ của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ được trao cho ông Christian Marchant, Tùy viên Chính trị của Đại sứ quán Hoa Kỳ tại Hà Nội.

Trong chức vụ tùy viên chính trị tại Hà Nội từ năm 2007 cho đến nay, ông Marchant đã không ngừng nỗ lực bênh vực và cổ xuý cho nhân quyền và tự do dân chủ tại Việt Nam. Ông tham gia tích cực công cuộc hợp tác chống tra tấn, thuyết phục về các vấn đề quyền sở hữu, và có nhiều đóng góp cho tiến trình đối thoại song phương giữa Hoa Kỳ và Việt Nam về nhân quyền.

Trong bài phát biểu tại lễ trao giải thưởng, Thứ trưởng Ngoại giao đặc trách các vấn đề dân chủ William Burns nói: "Tại Việt Nam, ông Marchant là một người thuyết phục bênh vực cho cộng đồng các nhà bất đồng chính kiến bị ngăn cấm; ông giúp kết nối các nhà bất đồng chính kiến bị giam cầm và thân nhân của họ với thế giới bên ngoài. Và trong một trường hợp xảy ra ngay trước thềm một tòa án, chính nhờ sự can thiệp của ông Marchant đã giúp một nhà tranh đấu chính trị tích cực tránh bị hành hung."

Ông Marchant được các cộng đồng tranh đấu cho nhân quyền và tự do dân chủ biết đến nhiều nhất, và được truyền thông quốc tế nói đến nhiều nhất hồi đầu năm nay, khi ông bị công an Việt Nam bắt đưa lên xe công lực, giải đi khỏi một giáo xứ Công giáo ở Huế, nơi ông đang tìm cách đến thăm Linh mục Nguyễn Văn Lý, một nhà bất đồng chính kiến bị giam cầm nhiều năm trước đó, vừa được chính quyền tạm thả vì đau bệnh. Washington kịch liệt phản đối Việt Nam về vụ này. Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ đã gởi kháng thư cho Hà Nội và triệu đại sứ Việt Nam ở Washington để phán đối việc hành hung giới chức ngoại giao của Hoa Kỳ.

Có 4 "nhà vô địch cổ xúy cho nhân quyền và tự do dân chủ" – như phát biểu của Thứ trưởng Burns – được vinh danh tại lễ trao giải năm nay. Nhóm “Damas de Blanco” hay “Các Phụ nữ Áo trắng” của Cuba được trao Giải các nhà bảo vệ cho nhân quyền; Đại sứ Steve Beecroft của Hoa Kỳ tại Jordan được trao Giải ngoại giao cổ xúy cho nhân quyền; và 2 nhân viên ngoại giao là bà Holly Lingdquist Thomas của Đại sứ quán Hoa Kỳ ở Uzbekistan, và ông Christian Marchant của Đại sứ quán Hoa Kỳ ở Hà Nội được trao Giải thành tựu nhân quyền và dân chủ.

Thứ trưởng Burns nói: "Chính quyền Hoa Kỳ, và đặc biệt là Ngoại trưởng Hillary Clinton, đặt nhiệm vụ thăng tiến nhân quyền là một trong 4 ưu tiên hàng đầu về an ninh quốc gia. Các diễn biến chính trị trên khắp Trung Đông và Bắc Phi nhắc nhở chúng ta khát vọng chung của con người trên toàn cầu là được sống đúng nhân phẩm, luôn mưu tìm tự do và cơ hội, và tự định ra hướng đi cho mình."

Ông Burns nói tiếp rằng những diễn biến đó cũng nhắc chúng ta rằng sự ổn định không phải là một hiện tượng được thể hiện bằng những con số thống kế, và rằng các hệ thống chính trị và giới lãnh đạo không đáp ứng được nguyện vọng sâu xa của nhân dân họ thì càng trở nên mong manh hơn, chứ không ổn định.

VOA

Quanh vụ công an VN hành hung một nhà ngoại giao Mỹ

Lê Phan

Tuần rồi, Hà Nội, hay đúng hơn công an Huế đã làm cả thế giới, nhất là những nhà ngoại giao sửng sốt, khi họ tấn công một nhà ngoại giao Hoa Kỳ.

Ngay lập tức chính phủ Hoa Kỳ đã chính thức “mạnh mẽ phản đối” với chính phủ Hà Nội về những tin tức là công an đã hành hung một nhà ngoại giao Hoa Kỳ vốn là tùy viên chính trị chuyên theo dõi những vấn đề nhân quyền, trong khi ông đang tìm cách đến thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý. Ðại Sứ Michael W. Michalak ở Hà Nội đã diễn tả vụ tấn công ông Marchant là “một vụ vô cùng đáng quan ngại.”

Theo tin tức từ chính Linh Mục Lý, từ các nguồn tin báo chí thì vụ này xảy ra ở Huế, nhưng chi tiết thì không rõ rệt lắm. Theo Ðài Á Châu Tự Do, Linh Mục Lý kể lại là ông Marchant đã bị vật xuống đất ngay trước cửa nhà nơi linh mục đang bị quản thúc tại gia, và sau đó bị bắt mang đi. Một bản tin của hãng thông tấn AP thì nói công an nhiều lần tìm cách đóng cửa xe vào chân của ông Marchant. Nhật báo New York Times nói là họ không liên lạc được với ông Marchant, một tùy viên chính trị tại Tòa Ðại Sứ ở Hà Nội từ năm 2007. Ông được các bạn đồng nghiệp nói là một người hết lòng ủng hộ quyền tự do chính trị và tự do tôn giáo ở Việt Nam. Mới đây ông đã được trao giải thưởng Nhân Quyền và Dân Chủ mà Bộ Ngoại Giao trao tặng cho một nhân viên ngoại giao, và theo gia đình ông ở Hoa Kỳ thì ông sẽ nhận lãnh giải thưởng đó từ chính tay Ngoại Trưởng Hillary Clinton trong một ngày gần đây.

Trong khi đó Hà Nội có vẻ lúng túng. Theo Thông tấn xã AP, phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Hà Nội Nguyễn Phương Nga nói là chính phủ Việt Nam đang cứu xét xem chuyện gì đã xảy ra. Bà Phương Nga cũng nói là các nhà ngoại giao “phải tuân thủ luật lệ của nước chủ nhà.”

Không biết bà Phương Nga có được học luật lệ của ngành ngoại giao quốc tế hay không, nhưng nguyên tắc miễn tố ngoại giao mà tiếng Anh gọi là “diplomatic immunity,” được bảo đảm bởi Công ước Vienna về liên hệ ngoại giao, là nguyên tắc mà các quốc gia đều công nhận. Công ước này ghi rõ là các nhà ngoại giao có quyền hành xử nhiệm vụ không sợ bị cưỡng bức hay sách nhiễu bởi quốc gia chủ nhà. Ðiều 29 của Công ước còn ghi rõ: “Các nhà ngoại giao phải không bị bắt bớ hay giam giữ. Họ được miễn tố trước mọi cáo buộc dân sự cũng như hình sự.” Một chính phủ, nếu không bằng lòng trước thái độ hay cách hành xử của một nhà ngoại giao có thể tuyên bố họ là “persona non grata-người không được chấp nhận” và trục xuất nhà ngoại giao chứ không có quyền hành hung bắt bớ một nhà ngoại giao. Nói cách khác, ông Marchant có thể bị trục xuất nhưng không thể nào bị hành hung và bị bắt giữ.

Hành động như vậy đối với một nhà ngoại giao là một điều tối kỵ. Ngay cả đến trong giai đoạn tệ hại nhất của các chế độ độc tài toàn trị như Liên Xô hay Ðức Quốc xã, chính quyền cũng không hành xử như vậy với một nhà ngoại giao của một quốc gia mà mình đang có bang giao.

Dĩ nhiên đây không phải lần đầu tiên công an ngăn cản các giới chức Hoa Kỳ gặp gỡ các nhân vật tranh đấu. Tờ Wall Street Journal nhắc lại là năm 2007, công an đã ngăn cản vợ và mẹ của các nhân vật tranh đấu được mời đến Tòa Ðại Sứ để dùng trà với Ðại Sứ Michael Marine và Dân Biểu Loretta Sanchez. Bà Sanchez đã diễn tả là hai bà đã bị “hành hung” ngay bên ngoài tư dinh ông đại sứ. Năm 2009, một đoàn đại diện của Ủy ban Quốc tế về Tự do Tôn giáo của Hoa Kỳ tìm đến gặp gỡ các nhân vật tranh đấu cho tự do tôn giáo đã bị cản trở. Một ủy viên của ủy ban đã nói với ủy ban Quốc Hội điều tra về tự do tôn giáo là công an đã giả một vụ tai nạn xe hơi để chặn đường không cho họ đến gặp các nhân vật này.

Ðiều khó hiểu hơn là trong vòng năm qua, Hà Nội đã săn đón và tìm cách xích lại gần hơn với Hoa Kỳ để làm lực đối trọng với thái độ ngày càng hung hăng của Trung Quốc về vấn đề Biển Ðông.

Nhưng hành động lần này xảy ra vào lúc mà Hà Nội sẽ gặp nhiều khó khăn với một Quốc Hội Hoa Kỳ mà thế lực của đảng Cộng Hòa đang lên. Hành động này sẽ chỉ làm cho một số vị dân cử Cộng Hòa thêm bực tức. Trước đó, Dân Biểu Ed Royce, Cộng Hòa-California, và là một thành viên thâm niên của Ủy Ban Ngoại Giao Hạ Viện, đã đưa ra một dự luật áp đặt trừng phạt lên các viên chức Việt Nam tham dự vào các vi phạm nhân quyền.

Chả trách mà ông Phil Robertson, giám đốc Ðông Á của tổ chức nhân quyền Human Rights Watch đã phải nhận xét: “Chúng tôi nghĩ chính phủ Việt Nam không còn kiểm soát được công an nữa.”

Dư luận trong và ngoài nước thì đưa ra nhiều diễn dịch. Có người bảo đây là cố gắng của nhóm thân Trung Quốc nhằm phá hoại những liên hệ mới giữa Hoa Kỳ và Hà Nội. Có người thì nghĩ vụ này nằm trong khuôn khổ của cuộc tranh giành quyền lực đang xảy ra trong giai đoạn tiến tới đại hội của đảng Cộng Sản sẽ bắt đầu vào tuần tới. Cũng có người đồng ý với ông Robertson của Human Rights Watch nói là “công an đã thành kiêu binh.”

Mỗi diễn dịch này đều có một căn bản nào đó. Quả là trong những tháng gần đây, đã có một số nhân vật trong đảng Cộng Sản Việt Nam tỏ ra lo ngại về việc xích lại gần với Hoa Kỳ. Những người này nghĩ là thà đi theo Trung Quốc để mất nước còn hơn là đi theo Hoa Kỳ sẽ mất đảng, tức là họ sẽ mất luôn quyền hành và phồn vinh.

Cũng như vậy, quả là trong nội bộ đảng Cộng Sản đang có những tranh giành gay gắt. Có thể là việc chia phần và phân chức vụ đã xong, nhưng những tranh chấp vẫn tiếp tục vì có vẻ không phe nào hài lòng.

Và quả thật công an của Hà Nội có vẻ càng ngày càng “quá quắt” lắm. Nội trong năm 2010 vừa qua, đã liên tiếp có những vụ công an đánh chết dân. Human Rights Watch năm ngoái ghi nhận là có ít nhất 19 vụ công an hành hung trong đó có 15 người bị thiệt mạng. Chế độ nay đã phải hoàn toàn trông cậy vào công an để kiểm soát dân chúng, do đó chuyện công an trở thành kiêu binh cũng không có gì đáng ngạc nhiên.

Nhưng có giải thích thế nào chăng nữa thì hành động của mấy tên công an ở Huế này đã đến vào lúc tệ hại nhất cho chính quyền. Hà Nội phải hiểu là tuy cần Việt Nam trong ván bài vùng Ðông Á, Hoa Kỳ không thể và không chấp nhận để Việt Nam có một thái độ như vậy với một viên chức của họ.

Cú Khều Ngoại Giao

Trần Khải

Nhà ngoại giao Hoa Kỳ Christian Marchant vừa gặp trận xô xát với công an trước cổng Nhà Hưu Dưỡng Nhà Chung Tổng Giáo Phận Huế khi tìm cách vào thăm Linh Mục Nguyễn Văn Lý. Hãy quan sát xem chuyện gì đã xảy ra, và rồi phản ứng sau đó từ “sự cố” này.

Tất nhiên là phía Hoa Kỳ đã đổ lỗi cho công an mạnh tay, vi phạm công ước quốc tế về bảo vệ các nhà ngoaị giao. Tất nhiên là, đối lại, nhà nước VN đổ lỗi cho nhà ngoại giao Hoa Kỳ đã tới nơi đang bị cấm, vì Linh Mục Nguyễn Văn Lý đang còn là “một người tù.”

Đài VOA loan tin:

“Bộ Ngoại giao cho biết đã gửi kháng thư đến Bộ Ngoại giao Việt Nam tại Hà Nội và Đại sứ quán Việt Nam tại Washington về vụ một nhà ngoại giao Mỹ bị thương trong một vụ xô xát với cảnh sát tại thành phố Huế.

Trong một cuộc họp báo quyền phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mark Toner nói rằng ông Marchant bị thương nhẹ và phải đi khập khiễng sau vụ xảy ra hôm thứ Tư. Ông nói:

“Đã xảy ra một vụ việc và nhân viên ngoại giao Mỹ Christian Marchant đã bị thương trong vụ này. Chúng tôi đã gửi kháng thư mạnh đến chính phủ Việt Nam tại Hà Nội cũng như đến Đại sứ Việt Nam ở Washington. Và chúng tôi đang chờ một giải thích đầy đủ về chuyện gì đã xảy ra."...” (hết trích)

Tại sao phía Việt Nam không phản ứng mạnh, nếu thấy rằng ông ủy viên chính trị Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ Christian Marchant có lỗi?

Hãy hình dung rằng ông Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Gia Khiêm triệu tập Đại Sứ Mỹ Michael Michalak lên để phản đối, và “gửi kháng thư mạnh đến chính phủ Mỹ... chờ một giải thích...” Tại sao ông Khiêm không làm như thế?

Theo báo Thanh Niên, có một người dân “bị ông Marchant đấm vào mặt” và một nhân viên  Sở Ngoại Vụ Thừa Thiên - Huế bị ông Marchant “chửi thề tục tĩu” bằng tiếng Anh và tiếng Việt, xô nhân viên này “ngã dúi dụi”...

Điều chúng ta muốn biết rằng, chắc chắn đã có quay phim từ các công an thường phục gần đó, tại sao các băng hình  có thể bất lợi cho ông Marchant không được công an Huế phổ biến để chứng minh rằng ông Marchant đang  “gây rối trật tự công cộng” theo quy chụp của báo Thanh Niên? Nếu không kịp mở máy camcorder để quay cho có hình rõ, sắc nét độ phân giải cao... thì băng hình quay bằng điện thoại di động cũng OK...

Hãy hình dung rằng, người dân bị ông Marchant đấm vào mặt kia nộp đơn kiện đòi bồi thường vì lý do chảy máu mũi, phải nhập viện chữa trị các thứ vì gãy xương bầm mặt? Tại sao không như thế?

Hãy hình dung rằng, nhân viên Sở Ngoạị Vụ kia gửi kháng thư lên trình bày với Đại Sứ Michalak và yêu cầu ông Marchant phảỉ xin lỗi vì “đã chửi thề tục tĩu và xô ngã dúi dụi” nhân viên này? Tại sao không như thế?

Hay có phải sự thực không như thế? Băng hình quay cuộc xô xát này sao chưa thấy phóng lên YouTube để chính phủ Hà Nội bêu xấu Bộ Ngoại Giao Mỹ? Bởi vì nếu có, thì đây sẽ là băng hình tuyệt vời nhất có thể có để chứng minh với khắp thế giới rằng có một tùy viên chính trị sứ quán Mỹ tới trước một khu nhà dân sự tại Huế để xô xát, để chửi thề, để đòi vaò thăm “ngườì tù bất đồng chính kiến” đang chữa bệnh nơi này...

Thêm nữa, Bộ Công An CSVN có thể phân tích thêm, rằng ông Christian Marchant có thể có âm mưu thánh chiến, vì bản thân ông từng là thầy truyền đạo Tin Lành của Hội Thánh Jesus Ky-Tô Các Thánh Ngày Sau tại  Cộng Hòa Tiệp và Slovakia trước khi vào ngành ngoại giao Mỹ, và bây giờ tới trước Nhà Chung Tổng Giáo Phận Huế để gây ầm vang những chuyện gì chưa rõ, nếu không phải kích động chuyện tôn giáo thì cũng là lấy cớ để Hạ Viện Mỹ ghép chính phủ VN vào danh sách các nước hung thần CPC (Các Nước Quan Ngại vì vi phạm Tự Do Tôn Giáo)... Thậm chí, nhà nước có thể chụp mũ rằng Thầy Truyền Đạo Tin Lành Marchant tính xông vào Nhà Chung để tuyên truyền cải đạọ các linh mục... Tại sao không quy chụp như thế?

Thậm chí, nếu trong bằng hình quay được mà có một âm thanh “chửi thề tục tĩu” (theo báo Thanh Niên) do ông Marchant trong lúc nóng giận nói lên các âm nghe như “ho” hay nghe như  “Hồ” hay nghe như  “Hu” (vì ông Marchant còn giỏi tiếng Tàu, có thể đoán là khi nóng giận sẽ chửi thề bằng tiếng Tàu, thì chữ Hồ viết là Hu...) thì lập tức ông Phạm Gia Khiêm có thể trục xuất ông Marchant về Mỹ dễ dàng... vì đã kêu tên ông Hồ Chí Minh mà mắng cả bằng tiếng Mỹ, tiếng Việt và cả tiếng Tàu.

Chỉ cần phóng băng hình có tiếng chửi thề này lên YouTube là bảo đảm Ngoạị Trưởng Mỹ Hillary Clinton phải kỷ luật ông Marchant liền, và Tổng Thống Obama sẽ lộ ngay “khuôn mặt trầm và buồn” nói rằng rất tiếc...

Hãy hình dung rằng, lúc đó bà Khương Du, phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao Trung Quốc sẽ lên giọng nghiêm trang “yêu cầu hai bên Mỹ-Việt tự chế” và bà sẽ nói trước buổi họp báo của các phóng viên quốc tế rằng bà “từ chối bình luận vì không muốn xen vào chuyện nội bộ các nước khác.” 

Đồng thời, bà Khương Du cũng sẽ nhắc lại câu nói của bà Nguyễn Phương Nga, phát ngôn nhân Bộ Ngoại Giao VN, rằng các nhà ngoại giao nước ngoài cần “tôn trọng luật pháp củả nước sở tại...”

Hãy hình dung rằng Bộ Công An TQ sẽ đưa một pháí đoàn an ninh sang VN để học tập các chiêu thức gài bẫy có thu hình nhà ngoạị giao Mỹ “chửi thề tục tĩu, xô nhân viên Sở Ngoạị Vụ VN ngã dúi dụi... và đấm vào mặt một người dân.” 

Tuyệt vời là khi công an gài bẫy cho có băng hình như thế để sẽ bêu rếu với thế giới. Nếu báo Thanh Niên viết đúng như chuyện đã xảy ra, tại sao công an không phóng băng hình này lên?

Điều chúng ta còn thắc mắc, rằng nếu bản tin trên báo Thanh Niên viết đúng sự thật, thì “quát tháo ầm ĩ bằng tiếng Mỹ và tiếng Việt... bằng những ngôn từ rất tục tĩu” cụ thể là những chữ gì?

Trước tiên chúng ta có thể hỏi, chữ tiếng Mỹ nào mà ông Marchant nói lên là “rất tục tĩu” – mà có chữ “rất” mới là lạ. Nghĩa là có những chữ tiếng Anh hơi hơi tục tĩu, có những chữ kha khá tục tĩu, vậy mà ông Marchant lại xài chữ “rất tục tĩu”...  Thực tế, chửi “tục tĩu” là đủ nặng tội rồi, vậy mà lại chửi “rất tục tĩu” thì tội nặng  hiển nhiên là như núi.

Nếu không nghe kịp tiếng Anh thì cũng OK, câu hỏi tiếp theo là còn chữ tiếng Việt “rất tục tĩu” mà ông Marchant nói là những ngôn từ nào? 

Nếu có băng hình thì là tuyệt vời. Nguyên là Thầy truyền đạo Tin Lành, hiện đương nhiệm tùy viên chính trị Tòa Đại Sứ Mỹ tại VN... bỗng nhiên đấm vào mặt một người dân Việt, xô ngã một cán bộ, và chửi thề tục tĩu... thế mà chỉ bị lôi đi chỗ khác, chưa thấy công an xử  theo kiểu “đánh cho biết thế nào là lễ độ”. 

Cần biết thêm rằng, tháng sau, ông Christian Marchant sẽ được lãnh huy chương Bộ Ngoại Giao Mỹ có tên là State Department Human Rights and Democracy Award (Giải Thưởng Nhân Quyền và Dân Chủ Bộ Ngoạị Giao Mỹ).

Bản tin từ một tờ báo ở tiểu bang Kentucky nói rằng Marchant sẽ lãnh giải này tháng tới từ chính tay của Ngoại Trưởng Hillary Clinton trong một buổi lễ tại Washington.

Sẽ là tuyệt vời nếu nhà nước Hà Nội ra một độc chiêu: Ngoạị Trưởng Phạm Gia Khiêm sẽ gắn một huy chương cao quý nhất trong ngành ngoại giao cho nhân viên Sở Ngoại Vụ vì đã bị ông Marchant xô “ngã dúi dụi”...

Thêm nữa, Thủ Tướng Nguyễn Tấn Dũng cũng cần thưởng huy chương bảo vệ chế độ cho các công an đã lôi kéo ông Christian Marchant lên xe để áp giải đi, vì đã xuất sắc hoàn thành nhiệm vụ được giao.

Cần nhắc rằng, Đài BBC hôm Thứ Tư 5-1-2011 cho biết:

“Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng yêu cầu lực lượng công an dẹp bỏ âm mưu diễn biến hòa bình, chống lật đổ và ngăn chặn hình thành đối lập.

Ông thủ tướng vừa có mặt tại lễ khai mạc Hội nghị Công an toàn quốc lần thứ 66 ở Hà Nội vào chiều thứ Ba 04/01.

Trong bài phát biểu chỉ đạo, ông Dũng nhấn mạnh một số "nhiệm vụ trọng yếu" của công an, trong đó đi đầu là việc công an phải "làm nòng cốt dẹp bỏ ngay các âm mưu diễn biến hòa bình".

Theo ông, "lực lượng công an phải nắm chắc tình hình, không để bị động bất ngờ" và "kiên quyết không để xảy ra khủng bố, gây rối, bạo loạn, lật đổ và hình thành các tổ chức đối lập"...”(hết trích)

Tuyệt vời, thế là công an Huế đã xuất sắc “dẹp bỏ ngay các âm mưu diễn biến hòa bình” do ông Christian Marchant giăng bẫy trước cổng Nhà Chung Tổng Giáo Phận Huế. Thậm chí, có thể gọi đó là âm mưu của Liên Tôn, khi một cựu Thầy Truyền Đạo Tin Lành vào móc nối với một Linh mục...

Thế là vang dội toàn cầu. Chỉ tiếc là nhà nước Hà Nội không chịu phổ biến băng hình.

http://www.vietbao.com/D_1-2_2-66_4-168494_15-2/

Christian Marchant: Người Mỹ không im lặng ở Việt Nam được giải Nhân Quyền

Lời người dịch: Sáng ngày 05 tháng 01, 2011, ông Christian Marchant, tham vụ chính trị tại Đại sứ quán Hoa Kỳ ở Hà Nội bay vào Huế thăm Linh mục Nguyễn Văn Lý, nhưng bị lực lượng Công an đợi sẵn, ngăn cản không cho gặp. Theo nhân chứng là LM Lý kể lại cho phái viên Đỗ Hiếu đài RFA, ông Marchant đã phản ứng dữ dội, bị xô đẩy, có lúc bị ngã xuống đất. Cuối cùng, đã bị công an khiêng vào xe, chở đi. Cùng ngày 5 tháng 1, tại Washington, Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ đã lên tiếng phản đối về vụ này. 

Trước đó 2 ngày, báo Richmond Register tại Kentucky đã có một bài dài về ông Christian Marchant, về việc ông vừa được Bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ quyết định tặng giải Tự Do Dân Chủ, về những việc ông đã làm tại Việt Nam. Qua bài này, bạn đọc có thể thấy được những việc làm hậu trường của các nhân viên phái bộ ngoại giao Hoa Kỳ trong cố gắng thăng tiến tự do dân chủ tại Việt Nam.

Từ khi nhậm chức tham vụ chính trị tại Đại sứ quán Hoa Kỳ ở Hà Nội, Việt Nam, vào tháng Chín năm 2007, ông Christian Marchant đã bênh vực không mệt mỏi và thuyết phục trong việc thay mặt những người chống đối về chính trị và về tự do tư hữu cùng tự do tôn giáo và chống lại việc tra tấn trong một nước cộng sản mà Hoa Kỳ đã có chiến tranh với họ trong một cuộc chiến lâu hàng chục năm.

Công việc của ông đã được sự chú ý của các thượng cấp tại Washington, và vào cuối tháng Hai này, ngừơi thanh niên tốt nghiệp năm 1992 từ Model Laboratory School, [một ngôi trường kiểu mẫu nổi tiếng ở vùng Richmond, tiểu bang Kentucky], sẽ chia sẻ giải Nhân Quyền và Dân Chủ do bộ Ngoại giao Hoa Kỳ thưởng cho một viên chức Đại sứ quán.

Là con trai của Bác sĩ Marlow và bà Kristy, có lần ông Marchant đã đứng chắn giữa một người phản kháng chính trị và viên cảnh sát ông sợ sắp sửa đánh hay bắt giữ bà.

Ông Marchant tiếp tực thăm viếng các linh mục và giáo dân, ngay cả sau khi công an ra lệnh cho ông đừng làm như vậy, để ông có thể nhìn tận mắt đáp ứng của chính quyền về việc tranh chấp đất đai tại Hà Nội.

Ông còn tham dự phiên tòa xử 8 giáo dân đã bị kêu án về tội “phá rối trật tự công cộng” vì đã dựng một “Linh đài” tạm trên khu đất tranh chấp sau đó đã bị nhà cầm quyền phá bỏ.

Nhà ngoại giao khiêm tốn nói qua cuộc phỏng vấn bằng điện thoại từ nhà ông ở Hà Nội, nơi ông sống với vợ và 3 con, rằng: Những hành động đó chỉ là một phần công việc của ông.

Bản tin của bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết: Ông Marchant đã được “vinh danh về công việc làm nổi bật để can dự sâu đậm vào công cuộc hợp tác chống lại tra tấn và đáp ứng các vấn đề về đất đai, thêm sức cho việc Đối thoại Song phương về Nhân quyền, phác họa một lộ trình về Tự do Internet, và bảo vệ quyền của những người Việt chống đối giữa cuộc đàn áp kéo dài trên Tự do Phát biểu”.

Bản tuyên dương nói rằng ông Marchant đã là một người bênh vực thuyết phục cho cộng đồng người Việt chống đối bị vây khốn, không mệt mỏi phục vụ như là một mối liên lạc cho những người tù chống đối và gia đình họ với thế giới bên ngoài.

Được hỏi liệu giải thưởng cho ông có thể bị coi là phản ngoại giao đối với nước chủ nhà, ông Marchant trả lời rằng việc làm của ông là một phần của phái bộ ngoại giao Hoa Kỳ “đối thoại thường xuyên và lâu dài với nhà cầm quyền Việt Nam về nhân quyền”.

Cuộc đối thoại này bao gồm cả những thảo luận với Ngoại trưởng Hillary Clinton, người đã hai lần thăm viếng Việt Nam năm ngoái, cũng như các giới chức tòa đại sứ có thể can thiệp từng ngày với chính quyền sở tại.

Bà Clinton sẽ trao giải thưởng cho ông Marchant trong một buổi lễ tại Washington. Giải thưởng của ông là một trong ba giải được bộ Ngoại giao Hoa Kỳ trao tặng hàng năm:

Một giải dành cho một tổ chức ngoài chính phủ (NGO), một giải cho một đại sứ, và giải thứ ba dành cho một viên chức tòa đại sứ. Ông Marchant chia sẻ giải dành cho viên chức này với Holly Lindquist Thomas của Đại sứ quán Hoa Kỳ ở Uzbekistan.

Về những công việc của ông tại Việt Nam, ông Marchant nói: “Chúng tôi thường xuyên nói một cách mạnh mẽ về các vấn đề chúng tôi không đồng ý, nhưng chúng tôi cũng cố gắng tìm ra những lãnh vực trên đó chúng tôi có thể đồng ý và hợp tác”.

Giáo Hội Công Giáo đã bắt rễ tại Việt Nam khi nơi này là một thuộc địa của Pháp. Nhưng từ khi người Pháp rời nơi vốn được gọi là Đông Dương, sau khi bị đánh bại tại Điện Biên Phủ vào năm 1954, Giáo Hội đã trải qua nhiều tranh chấp với nhà cầm quyền mà, sau vài cải tổ, vẫn còn theo chủ nghĩa Marxist là nhà nước làm chủ tất cả đất đai.

Ông Marchant nói rằng nhà cầm quyền chỉ cấp chứng chỉ xử dụng đất, chứ không cấp văn tự công nhận quyền sở hữu.

Ông Marchant cho biết: không bao lâu sau khi ông đến Việt Nam, đã có hàng loạt những cuộc biểu tình lớn chống việc chính quyền lấy lại quyền sở hữu của Giáo Hội trên các tài sản mà họ đã làm chủ gần một thế kỷ.

Theo ông Marchant, đối thoại giữa Hoa Kỳ và Việt Nam bắt đầu từ năm 1993, hai năm trước khi hai nước cựu thù thiết lập liên lạc ngoại giao.

Gần 55.000 (đúng ra là trên 58.000) người Mỹ và có lẽ hơn một triệu người Việt đã chết trong cuộc chiến giữa hai nước kéo dài hơn tám năm.

Những thảo luận đầu tiên là về các nhân viên Mỹ vẫn còn trong danh sách tù nhân hay mất tích trong chiến tranh. Tiếp theo là những thảo luận về nhân quyền tại một nơi mà ông Marchant cho rằng vẫn còn là một nước toàn trị.

Ông nói rằng những ngôn ngữ thẳng thừng như vậy không ngoài lãnh vực ngoại giao.

Ông Marchant cho biết mỗi năm hai nước mở một cuộc đối thoại chính thức về nhân quyền. Lần mới nhất diễn ra vào ngày 13 tháng 12 vừa qua. Một phần trong phận vụ của ông là làm việc với cấp trên ở Washington để đặt kế hoạch cho những vấn đề sẽ nêu ra tại các cuộc đối thoại này.

Ông Marchant cho biết: “Trong quá khứ, những cuộc đối thoại này không có mấy kết quả, nhưng chúng tôi đã cố gắng nâng chúng lên khỏi tầm mức chỉ chống đối lẫn nhau, và tiến tới việc tìm một địa hạt rõ ràng, cụ thể mà chúng tôi có thể hợp tác được, như: Thực thi Công ước chống tra tấn, làm việc trên tranh chấp chủ quyền đất đai, cùng nhau làm việc về cải tổ lao động, để chắc chắn rằng luật của Việt Nam phù hợp với chuẩn mực quốc tế”.

Về phía họ, Việt Nam đã nêu ra việc Hoa Kỳ đối xử với các phần tử bị nghi là khủng bố tại nhà tù ở Vịnh Guantanamo, lên án nhân viên quân sự Hoa Kỳ đã tra tấn tại trại giam Abu Ghraib ở Iraq, và những vụ cảnh sát bạo hành tại Hoa Kỳ.

Ông Marchant nói: “Chúng tôi là người đầu tiên nhận rằng chúng tôi không hoàn hảo”, và chỉ ra cho phía Việt Nam biết rằng chính quyền Hoa Kỳ đã bỏ tù những quân nhân bị xử là có tội trong vụ Abu Ghraib.

Nhà ngoại giao Hoa Kỳ nói rõ: “Khác biệt lớn giữa hai nước là nếu người có thẩm quyền tại Hoa Kỳ lạm dụng một cá nhân, thì họ phải đi tù”.

Ông Marchant nói: Trong năm qua, 25 công dân Việt Nam đã phải vào tù vì chỉ trích chính quyền của họ, và các nhà ngoại giao Hoa Kỳ đã nói rõ rằng cách đối xử như vậy là không chấp nhận được, nếu hai nước muốn cải thiện liên lạc.

Ông Marchant cho biết ông gặp gia đình những người tù đối kháng, và phản đối về cách đối xử với tù nhân.

Ông nói: “Thỉnh thoảng chúng tôi thành công qua việc có người được thả”.

Trong thời gian có những cuộc thăm viếng của bà Ngoại trưởng, ông Marchant cho biết Bà đã nói với Việt Nam rằng Hoa Kỳ muốn nâng liên lạc song phương, kể cả thương mại, lên tầm mức cao hơn. Tuy nhiên, thành tích nhân quyền [của VN] là một trở ngại cho điều đó.

Ông nói những trao đổi như vậy đem lại nhiều tiến bộ quan trọng.

Trong cuộc viếng thăm hồi tháng Mười vừa qua, Bà đã chứng kiến việc ký kết thỏa hiệp với Bộ Công an Việt Nam trong việc nhận trợ giúp từ Hoa Kỳ để thực thi việc cấm tra tấn.

Chính quyền Hoa Kỳ cũng đề nghị làm việc với Việt Nam trong việc phát triển một hệ thống toàn diện về quản trị đất đai có thể giúp cho việc giải quyết các tranh chấp về chủ quyền đất đai.

Ông Marchant cho biết, trước khi rời Việt Nam, ông hy vọng hai chính quyền sẽ kết thúc một bản ghi nhớ thỏa thuận về vấn đề này.

Tiến bộ cũng đã đạt được về phương diện tự do tôn giáo – như việc chấp thuận bản in Thánh Kinh bằng tiếng H’mong, và số lượng đăng ký các cộng đoàn thiểu số đã tăng lên tại Cao Nguyên Tây Bắc.

Sự cống hiến của ông cho những thành quả như vậy nằm trong số các lý do khiến ông Marchant, từng tốt nghiệp Đại học Brigham Young, nhận được giải Nhân quyền và Dân chủ.

Cuối năm nay, ông Marchant, người trước đây đã làm việc với tư cách tham vụ chính trị tại Cộng Hòa Czech, tại Trung Quốc và nhiều nước khác, sẽ đảm nhận nhiệm vụ tại Washington, ông sẽ điều khiển một nhóm năm người đặc trách về Trung Quốc và Mông Cổ tại bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ.

——–

Nguồn: Model graduate to receive State Department human rights award
Của Bill Robinson, Senior News Writer,The Richmond Register (Kentucky), January 3, 2011

http://damau.org/archives/17838