Thất vọng

Hải Lý

Tác giả gửi tới Dân Luận

Trong thời gian gần đây, cộng đồng Việt trên mạng xã hội Facebook lại một phen xôn xao vì những biện pháp chặn Facebook tại Việt Nam đã trở nên mạnh mẽ và triệt để hơn. Mạng Facebook bị chặn ở Việt Nam chẳng phải là điều mới mẻ gì, nhưng lần này các Facebookers phải rất vất vả mới “trèo tường” (từ lóng chỉ việc vượt tường lửa firewall để đến được một website nào đó) vào được, gây nản lòng không ít cho những ai muốn tiếp cận thông tin và chia sẻ cùng bạn bè bốn phương.

Mình viết bài này không phải để mổ xẻ nguyên nhân việc chặn Facebook, mà là nói lên cảm tưởng của mình sau khi quan sát những biểu hiện của một số Facebookers Việt Nam.

Nói ngắn gọn chỉ có hai chữ: thất vọng.

1. Rất nhiều Facebookers sau khi vượt tường lửa bằng cách này hay cách nọ đã không dấu diếm sự tự hào: cứ chặn kiểu này thì chẳng mấy chốc Việt Nam sẽ sản sinh ra những tay chuyên môn về IT hàng đầu trên thế giới.

Mình chia sẻ sự vui mừng của các bạn. Nhưng mình mong các bạn hãy nghĩ lại xem. Những phương pháp, những lập trình hay applications để “trèo tường” mà các bạn đang dùng có phải của chính người Việt Nam viết ra không? Ai tạo ra những Freegate, Psiphon, v.v... ? Phải chăng là những người thuộc giáo phái Pháp Luân Công, hoặc một nhóm nghiên cứu tại đại học Toronto ở Canada, và còn nhiều nhiều nữa? Chúng ta chỉ là những người dùng các software ấy, và từ việc dùng thông thạo một software nào đó cho đến trở thành giỏi hàng đầu trên thế giới về IT có một khoảng cách khá xa. Hơn nữa, cứ cho rằng người Việt giỏi lên về IT từ việc “trèo tường” như thế này đi, đó có phải là điều đáng tự hào như vậy không? Ngay cả từ “trèo tường” chính nó cũng đã mang một ý nghĩa chẳng hay ho gì.

2. Sở hữu được những phương tiện “trèo tường” hữu hiệu như thế thì các bạn đã yên tâm, và còn có thái độ thách thức: các chú các bác cứ chặn, các cháu cứ trèo.

Phải nói, trước nhất mình thích thái độ này của các bạn. Ngang bướng, không chịu khuất phục trước khó khăn, phải như vậy chứ! Nhưng rồi cái vui của mình chẳng được bao lâu, vì mình có cảm tưởng rồi đây các bạn cũng chỉ yên phận với cách “trèo tường” như thế này. Nó cho thấy các bạn chỉ muốn chữa cái ngọn chứ không biết hoặc không muốn đụng đến cái gốc của vấn đề.

Mình lấy ví dụ nhé. Các bạn đi trên một con đường, và con đường ấy có một hố tử thần rất to. Dĩ nhiên thấy cái hố ấy thì các bạn phải đi vòng quanh để tránh nó. Nhưng rồi ngày qua ngày, tháng qua tháng, cái hố vẫn cứ chình ình ra đó và mỗi ngày đi ngang qua các bạn đều phải tránh. Các bạn có tự hỏi mình phải tránh cái hố ấy cho đến bao giờ? Các bạn có tự hỏi mình sự hiện diện của cái hố ấy là hoàn toàn hợp lý, trong khi các bạn là công dân, có đóng thuế đàng hoàng thì phải xứng đáng được hưởng tình trạng đường xá, giao thông tốt nhất?

Cũng vậy, với việc “trèo tường” để vào được Facebook, các bạn có bao giờ tự hỏi mình phải “trèo” cho đến bao giờ? Các bạn có bao giờ tự hỏi cái việc “trèo” như thế là hoàn toàn tự nhiên? Có khoảng 196 quốc gia trên Quả Đất này, và Việt Nam được hân hạnh nằm trong một nhóm nhỏ những nước bị kiểm soát Internet gắt gao nhất như Trung Quốc, Pakistan, CHDCND Triều Tiên, ... các bạn có bao giờ nghĩ tại sao lại như vậy không?

3. Một số bạn lập hội trên Facebook, yêu cầu được vô lại Facebook một cách bình thường vì các bạn không thích cứ phải “trèo tường” như thế này. Nhưng các bạn lại năn nỉ các thành viên là đừng nói chuyện “chính trị nhạy cảm.” Một vài bạn không ngần ngại tuyên bố sở dĩ Facebook bị chặn là vì bọn “phản động,” và bọn này cần phải bị tiêu diệt.

Có tiến bộ đôi chút ở đây, vì cuối cùng các bạn đã chịu nhìn tới cái gốc của vấn đề. Nhưng cách suy nghĩ của các bạn về cái nguyên nhân chặn Facebook làm mình chết cười.

Mình kể cho các bạn nghe một điều nho nhỏ mình chứng kiến tại Canada nhé. Cách đây nhiều năm tỉnh bang Quebec của Canada đòi ly khai khỏi Canada để thành lập một quốc gia riêng. Cực kỳ phản động phải không nào? Thế nhưng đảng phái ủng hộ chủ trương ly khai này vẫn đàng hoàng ra ứng cử, sinh viên ở một số trường đại học khắp đất nước vẫn lập ra những câu lạc bộ tuyên truyền và ủng hộ việc ly khai. Tình hình căng thẳng, kẻ bênh người chống cãi nhau ỏm tỏi trên các phương tiện truyền thông, báo chí. Nhưng rồi cũng chỉ có thế. Chẳng một người nào phải vô tù, chẳng một website nào phải bị chặn hoặc đánh sập vì đã theo đuổi chủ trương “phản động” này cả.

Xem người lại ngẫm đến ta. Tuổi trẻ các nước khác xem chính trị là việc bình thường, dù nhạy cảm hay không. Tuổi trẻ Việt Nam sợ nói đến chính trị, sợ dính dáng đến những gì bị cho là nhạy cảm, là phản động.

Hỏi các bạn một điều nhỏ. Nhỡ sau này, nhỡ thôi, vào một ngày đẹp trời nào đó, người thân hoặc thân nhất của bạn bị công an đánh hoặc bắn vì trót đi đường mà không mang mũ bảo hiểm (chuyện tương tự đã từng xảy ra rồi nhé) thì các bạn sẽ phản ứng như thế nào? Đấy là chính trị, là nhạy cảm đấy, các bạn có sẽ tiếp tục tự bịt tai, che mắt, dán miệng như các bạn đã và đang làm? Nếu sợ chính trị như thế, có lẽ các bạn nên vào ở một khu rừng sâu hoang dã nào đó cách biệt với thế giới hiện tại, một nơi phi chính phủ, may ra như vậy mới có thể giảm thiểu những sợ hãi của các bạn đối với chính trị.

Facebook bị chặn là liên quan đến bọn phản động nói xấu nhà nước ta, và để vào được Facebook các bạn tránh không dám dính líu gì đến bọn phản động và chính trị nhạy cảm cả. Không những là nhịn, các bạn còn nhường nữa. Nhường quyền tự do ngôn luận tối thiểu của mình, nhường quyền lên tiếng trước những bất công xã hội nhan nhản trước mắt.

Khả năng nhường và nhịn của người Việt Nam, qua biểu hiện của các bạn, quả là một điều đáng nể.

Cách đây khoảng một trăm năm, nhiều học giả như Trần Trọng Kim đã đánh giá là người Việt Nam ta vốn thông minh, nhưng chỉ là khôn vặt, tinh lanh chứ chẳng có tầm nhìn xa. Chúng ta học hành để sau này lo cho bản thân, và hơn nữa là cho gia đình, gia tộc, chứ xã hội vẫn là một cái gì đó xa vời.

Trước phản ứng của các bạn với việc siết chặt các hành động chặn Facebook, phải nói là nhận xét của các cụ về tính cách của người Việt Nam vẫn còn chắc như đinh đóng cột.

Thất vọng.

Hình minh họa từ blog Mẹ Nấm. Blogger Mẹ Nấm đang kêu gọi mọi người ký vào đơn khiếu nạigửi tới các ISP về việc mạng xã hội Facebook bị chặn.

http://danluan.org/node/7454

Báo Hà Nội Mới xác nhận vụ chặn Facebook

Đọc bài này để thấy sự kiểm soát thông tin và cuộc cạnh tranh trên Internet với những trò hèn hạ. Đây là lời xác nhận công khai trên báo Hà Nội Mới - cơ quan tuyên truyền của ĐCS TP Hà Nội

(HNM) - Trên thế giới, cùng với việc phát triển đến chóng mặt của internet và các dịch vụ đi kèm, khái niệm mạng xã hội (MXH) không còn xa lạ. Tuy nhiên ở Việt Nam, MXH được đề cập nhiều và trở thành một trào lưu thực sự là khi Yahoo! đóng cửa dịch vụ blog 360 vào tháng 7-2009.

 

Mạng xã hội Việt Nam đang phát triển nhanh chóng.

Khó khăn không của riêng ai
MXH, còn gọi là MXH ảo (Social Network) là dịch vụ kết nối các thành viên cùng sở thích trên internet không phân biệt không gian và thời gian. Cùng với xu hướng phát triển công nghệ trên thế giới, các mạng đều tích hợp nhiều dịch vụ như blog, chia sẻ phim ảnh, diễn đàn, chat, chia sẻ thông tin, dữ liệu... Với tốc độ tăng trưởng internet gần 11% liên tục trong 10 năm qua, hiện Việt Nam có gần 25 triệu người sử dụng internet, trong đó có từ 20% đến 25% là “môn đệ” của MXH. Một điều dễ nhận thấy, trên các MXH, hoạt động chủ yếu của giới trẻ là kết nối bạn bè và giải trí.

Sau vụ “tự xử” của Yahoo!, một loạt MXH do cả công ty nước ngoài lẫn trong nước đồng loạt ra đời. Cư dân mạng yêu thích MXH dường như bội thực với những lời mời chào từ Facebook, Twitter, Multiply, Wordpress, CyWord, CyVee, Yume, Thegioiblog, Vietspace, Tamtay... Tuy nhiên, trước những điều kiện khắc nghiệt của loại hình kinh doanh này, cụ thể là làm sao lấy thu bù chi không tính đến lợi nhuận, vẫn là thách thức với các DN đầu tư cho MXH. Hầu hết các mạng đều hy vọng vào việc thu hút người dùng trước, sau đó bán quảng cáo để có thể tiếp tục phát triển. Vấn đề này không hề dễ dàng, bởi ngay cả đối thủ cạnh tranh là hầu hết các báo điện tử hiện vẫn phải “sống ký sinh” vào báo giấy do doanh thu từ quảng cáo rất khiêm tốn. Trong khi đó, MXH càng nhiều tính năng, cộng đồng người dùng càng đông cũng đồng nghĩa với chi phí thuê băng thông, đội ngũ quản trị, nghiên cứu công nghệ nhằm tạo giải pháp mới để thu hút thành viên... ngày càng lớn đã làm nản lòng các nhà đầu tư có tiềm lực tài chính hạn chế.

“Made in Việt Nam” sẽ thắng ?
Trong số các MXH đang được ưa chuộng tại nước ta, Facebook phát triển ở nước ngoài được cho là có cộng đồng lớn nhất. Cuối năm 2009, nhiều nguồn tin cho biết, Facebook ở Việt Nam đã đạt mốc một triệu người sử dụng. Cùng thời điểm đó, MXH ZingMe của Công ty VinaGame ra mắt và thu hút được sự chú ý của cộng đồng mạng. Vượt qua nhiều tên tuổi khác, đến nay Facebook và ZingMe - sản phẩm “Made in Việt Nam” - là hai MXH thu hút được nhiều người Việt tham gia. Có lúc, đây là hai MXH cạnh tranh nhau quyết liệt nhất để giữ ngôi vị quán quân. Khi ZingMe phát triển cũng là lúc có nhiều ý kiến về MXH trong nước, cụ thể là tình trạng nhiều mạng cạnh tranh không lành mạnh qua việc sao chép ý tưởng và giải pháp của nước ngoài để câu dụ người dùng. Thậm chí, một số nhà cung cấp dịch vụ internet đã dùng phần mềm chặn những truy nhập vào Facebook khiến những hồ nghi như trên càng lớn dần.

Ngày 19-5-2010, một MXH đầu tiên tại Việt Nam và ASEAN có thể hội tụ số trên cả ba thiết bị đầu cuối là máy tính, tivi và điện thoại di động xuất hiện. Đó là Mạng Việt Nam - Go.vn (www.goOnline.vn) do Tổng Công ty Truyền thông đa phương tiện VTC phát triển đã chính thức ra mắt phiên bản thử nghiệm. Đại diện của VTC, ông Nguyễn Lâm Thanh cho biết, Go.vn đặt mục tiêu trở thành mạng thông tin số một Việt Nam, có khả năng phục vụ đồng thời 4 triệu người sử dụng cùng một thời điểm, chiếm từ 40% đến 50% lưu lượng truy cập MXH vào năm 2015. Phiên bản thử nghiệm Go.vn đã xây dựng 34 phân hệ cho người dùng, tập trung vào các nhóm phân hệ giao tiếp, giải trí, giáo dục, game, kinh doanh, thanh toán... Đáng lưu ý, Go.vn là dự án “hàng đặt” từ Nhà nước, được Bộ TT-TT hậu thuẫn. Tuy nhiên, để có một MXH Việt Nam đủ sức hấp dẫn cộng đồng để vượt qua được các mạng hiện nay sẽ là thách thức lớn đối với VTC.

Theo số liệu của Trung tâm thông tin mạng Trung Quốc (CNNIC), hiện quốc gia này có khoảng 124 triệu cư dân đang gắn bó với MXH trong nước là Kaixin001.com và Renren.com, còn “đồ ngoại” phải chịu cảnh lép vế. Chưa bàn đến vấn đề công nghệ, nhưng Việt Nam khác Trung Quốc ở điểm, ngôn ngữ tiếng Việt bắt nguồn từ hệ chữ la tinh nên khả năng Việt hóa từ MXH hút khách là khá dễ dàng. Điều đó cho thấy, thời gian tới, rất khó khẳng định MXH nào sẽ đoạt “ngôi vương” tại Việt Nam.
 

Bảo vệ thông tin cá nhân trên MXH Đa số các MXH như MySpace, Facebook, Friendster... không có chính sách cung cấp thông tin cá nhân người dùng cho các "máy tìm kiếm" trên internet. Tuy nhiên, các thành viên khác cùng MXH đều có khả năng tìm ra các thông tin về người dùng khác nếu như họ cố ý làm điều đó. Vì vậy, các chuyên gia khuyến cáo nên và hãy loại bỏ ngay các thông tin quá riêng tư, có tính chất nhạy cảm liên quan đến phạm trù tôn giáo, đạo đức hay phong tục tập quán... khi đăng ký vào bất kỳ một MXH nào. Vì rất có thể, chính những thông tin như vậy sẽ gây ảnh hưởng xấu cho người dùng trong một ngày nào đó.

Đan Nhiễm

http://www.hanoimoi.com.vn/newsdetail/Cong_nghe/354082/mang-xa-hoi-tai-viet-nam-ai-se-doat-ngoi-vuong.htm