Wikileaks - Tổng lãnh sự: Ðiếu Cày bị vu cáo

Vũ Quí Hạo Nhiên (Người Việt) - Nhà cầm quyền Việt Nam dựng lên một vụ án chống thuế truy tố blogger Ðiếu Cày, nhưng điều này không lừa được ngoại giao đoàn Mỹ, khi Tổng Lãnh Sự Ken Fairfax tại Sài Gòn kết luận đây là một loại chiến thuật “để tránh bị quốc tế phản đối vì đàn áp nhân quyền” - theo tiết lộ trong một công điện đề ngày 11 tháng 9, 2008.

Công điện này cũng tường thuật về việc công an sách nhiễu những người khác trong câu lạc bộ Nhà Báo Tự Do, kể cả việc ép buộc chủ nhân khiến người ta mất việc. Trong số người được nhắc đến, có blogger Uyên Vũ, đạo diễn Song Chi, luật gia Phan Thanh Hải tức blogger AnhbaSG. (Blogger AnhbaSG tới tháng 10 năm 2010 cũng bị bắt không có lý do.)

Ngay khi blogger Ðiếu Cày bị bắt, ngoại giao đoàn Mỹ đã quan tâm. Ðại Sứ Michael Michalak đã báo tin này về Washington trong một công điện đề ngày 22 tháng 4, 2008. Công điện này cũng được chuyển cho Tòa Ðại Sứ Mỹ tại Bắc Kinh và ở tổ chức ASEAN.

Sau khi truy lùng trong một tháng, công an Việt Nam đã tìm ra Ðiếu Cày ở Ðà Lạt và bắt ông này trong cuối tuần 19-20 tháng 4, 2008. Khi đó, công an Việt Nam chưa nói rõ lý do bắt Ðiếu Cày, nhưng Ðại Sứ Michalak cho rằng họ có thể bắt người vì sợ ảnh hưởng tới việc rước đuốc Thế Vận Hội Bắc Kinh.

Công điện của Ðại Sứ Michalak cho biết Ðiếu Cày đã bị công an chiếu cố sau khi biểu tình chống Thế Vận Hội, vào ngày 19 tháng 1, 2008. Cuộc biểu tình diễn ra trên bục thềm nhà hát thành phố, khi ông Ðiếu Cày và nhiều người khác “chưng biểu ngữ kêu gọi tẩy chay Thế Vận Hội Bắc Kinh”.

Một trong những biểu ngữ này được Ðại Sứ Michalak miêu tả là “mang hình ảnh, nay đã quen thuộc, với vòng tròn Thế Vận Hội được thay bằng hình còng số 8”. Ngay sau đó, Ðiếu Cày bị công an gọi lên làm việc 9 lần, và nhiều chủ đất bị cảnh cáo không cho ông Ðiếu Cày thuê mặt tiền để làm ăn.

Công điện của Tổng Lãnh Sự Fairfax chú trọng riêng về vụ án blogger Ðiếu Cày, tên thật là Nguyễn Văn Hải. Tổng Lãnh Sự Ken Fairfax tóm tắt như sau, theo lời kể của luật sư bào chữa cho Ðiếu Cày, Luật Sư Lê Công Ðịnh:

“Phiên tòa dài 6 tiếng kết thúc với tòa án kết luận Ðiếu Cày và vợ ông phạm tội trốn thuế trên hai căn nhà cho thuê tại TP. HCM. Ðiếu Cày bị tuyên án 2 năm rưỡi tù, vợ ông bị 1 năm tù treo và 18 tháng quản chế. Hai vợ chồng cũng bị phạt $48,000, tức là gấp đôi số tiền tòa cho là họ thiếu thuế.”

TLS Fairfax nhận xét: “Bản án được đưa ra mặc dù bằng chứng do đội biện hộ 4 luật sư đưa ra cho thấy người thuê đã ký hợp đồng nhận trách nhiệm trả thuế. Tại tòa, người thuê chối họ không ký hợp đồng này. Phía kiểm sát viên gọi bản hợp đồng là một bản ‘giả mạo tinh vi’ nhưng Luật Sư Ðịnh cho rằng người thuê bị chính quyền ép phải chối bỏ bản hợp đồng trước phiên tòa.”

Công điện trích dẫn lời Luật Sư Lê Công Ðịnh cho rằng Ðiếu Cày bị truy tố “vì những hoạt động khác” - ám chỉ những bài viết trên blog và sinh hoạt trong câu lạc bộ Nhà Báo Tự Do. Bằng chứng là sự có mặt của công an chính trị PA 35 lúc ông Ðiếu Cày bị bắt và lúc khám nhà ông này. Luật Sư Ðịnh cũng cho biết trong những phiên “làm việc” với công an trước khi bị bắt, công an chỉ hỏi Ðiếu Cày về những hoạt động này.

Án 2 năm rưỡi tù của blogger Ðiếu Cày kết thúc vào tháng 10, 2010. Tuy nhiên, chính quyền Việt Nam tự tiện tiếp tục giam ông này cho tới nay, không đưa ra lý do gì và cũng không cho gia đình gặp mặt. Vào tháng 7 năm 2011, một trung tá công an khi ra tiếp vợ ông Ðiếu Cày tiết lộ “ông Hải bị mất tay” trong tù.

Câu lạc bộ Nhà Báo Tự Do (tiếng Anh là Freelance Journalists Club - FJC) là một nhóm blogger quen nhau 2 năm trước đó qua mạng. Ông Fairfax miêu tả bài viết của nhóm CLBNBTD là bao gồm những đề tài chưa được báo chí nhà nước tường thuật đầy đủ: “Vụ sập cầu Cần Thơ, đình công, Công Giáo đòi lại đất ở Hà Nội và các đề tài khác.”

Công an làm khó dễ CLB Nhà báo Tự do

Từ viết bài, CLBNBTD tiến tới hành động cụ thể hơn, như biểu tình trước nhà hát thành phố và dự định biểu tình nữa vào tháng 4, 2008. “Kết quả là, Ðiếu Cày và bạn hữu trong nhóm CLBNBTD bị chính quyền soi mói,” TLS Fairfax viết.

Một nạn nhân là blogger Uyên Vũ. Theo lời nói với tham tán chính trị tòa tổng lãnh sự, “công an đe dọa người chủ là sẽ ‘xem xét rất kỹ’ chuyện làm ăn của công ty này nếu công ty còn ‘tiếp tục chứa chấp’ Uyên Vũ”. Blogger Uyên Vũ “không còn chọn lựa nào khác hơn là ‘tình nguyện’ nghỉ việc”.

Một nạn nhân nữa là đạo diễn Song Chi. Cô nói với tham tán chính trị là chính quyền đến gặp xưởng phim truyền hình thành phố, sau khi xưởng phim này chọn cô để đạo diễn một bộ phim mới. Công an đưa ban giám đốc xem bài blog của Song Chi và nói cô “có vấn đề chính trị và tư tưởng phức tạp”. Câu này được TLS Fairfax miêu tả là “lối nói được xem là án tử hình cho người làm truyền hình”. Sau đó, xưởng phim này rút lại lời mời Song Chi, rồi sau vụ đó cô không tìm được việc đạo diễn nào nữa.

Công điện của TLS Fairfax cũng nhắc tới trường hợp Phan Thanh Hải tức blogger AnhbaSG. Phan Thanh Hải cho biết “vợ ông có lần bị an ninh thường phục dọa sẽ cho ‘tai nạn chết người.’” Công ty của ông không tìm được chỗ thuê văn phòng. Hải sau đó phải sang tên công ty cho người nhà và không nhúng tay vào nữa để đỡ bị sách nhiễu. Blogger này là luật gia và, theo công điện cho biết, “gặp khó khăn khi gia nhập Ðoàn Luật Sư TP. HCM, và nói mặc dù các thành viên đoàn luật sư ủng hộ nhưng ‘cấp trên’ chặn đơn của anh”.

Hai năm sau khi TLS Fairfax viết những dòng chữ trên, blogger AnhbaSG bị an ninh bắt đi ngày 23 tháng 3, 2010. An ninh không xuất trình giấy tờ gì mà xông thẳng vào nhà, đập phá khám xét rồi lôi AnhbaSG đi, theo lời một nhân chứng sống gần nhà kể lại cho trang web CLBNBTD. Nhân chứng này kể, “Tui thấy hơn chục thanh niên đạp cửa, tràn vào nhà chú kia (AnhBaSG), tui nghe thấy tiếng đập phá đồ đạc, chú kia la hét dữ quá... Tui tính tới gần coi chuyện gì xảy ra, thì một cậu thanh niên trông rất cô hồn đuổi tui đi. Tui chỉ kịp thấy chú kia bị vài thanh niên bóp cổ, bẻ tay đưa lên xe.”

Cho tới nay, gần một năm sau, vẫn chưa có lời giải thích nào từ giới chức thẩm quyền về lý do AnhbaSG bị bắt.

Vụ án Ðiếu Cày tiếp tục được ngoại giao đoàn Hoa Kỳ quan tâm. Ðại Sứ Michalak nhắc lại vụ này trong công điện đề ngày 6 tháng 8, 2009, chuẩn bị cho chuyến viếng thăm của Thượng Nghị Sĩ Jim Webb tới Việt Nam.

Về tự do ngôn luận, công điện này nhắc: “Trong bản báo cáo hồi tháng 5, Ủy Ban Bảo Vệ Nhà Báo (Committee to Protect Journalists) xếp Việt Nam vào hạng ‘10 chỗ tệ nhất cho blogger’ phần lớn là vì bắt giữ blogger Ðiếu Cày vào tháng 9, 2008; vụ bắt blogger Nguyễn Tiến Trung vào tháng 7, 2009 lại càng nhấn mạnh điều này hơn.”

Việc sách nhiễu các blogger được TLS Fairfax miêu tả là “phương pháp để chính quyền đàn áp các nhà hoạt động một cách tinh vi hơn nhưng vẫn hiệu quả”. Ông so sánh với thời năm 2006-2007, khi các nhà hoạt động bị bắt giam với tội danh vi phạm an ninh quốc gia, khiến thế giới “phẫn nộ lên án”. Sau đó, chính quyền Việt Nam, theo TLS Fairfax, “đổi chiến thuật, nhưng cũng với cùng kết quả”.

Chiến thuật mới, theo ông, gồm có: “Công an theo dõi liên tục, thường xuyên gọi lên giữ lại để làm việc, và gây trở ngại cho công ăn việc làm của các nhà hoạt động và gia đình họ.” Chiến thuật này “không có gì mới nhưng có vẻ ngày càng được dùng nhiều hơn, để chính phủ Việt Nam có thể che đậy bằng bình phong của một nhà nước pháp quyền.”

Tuy nhiên, ông đánh giá những biện pháp này vẫn không chặn nổi dư luận. “Chi tiết về vụ án Ðiếu Cày, về những cuộc biểu tình đòi lại đất của người Công Giáo ở Hà Nội, và cơn sốt chống Trung Quốc vì Trường Sa-Hoàng Sa vẫn có thể tìm thấy được rộng rãi trên thế giới blog Việt Nam.”

http://www.wikileaks.org/cable/2008/09/08HOCHIMINHCITY815.html

––-

Vũ Quí Hạo Nhiên (Người Việt) 

VuQuiHaoNhien@nguoi-viet.com

http://www.nguoi-viet.com/absolutenm2/templates/?a=136848&z=321

Bắc Kinh Là Một Cơn Ác Mộng

Một góc Bắc Kinh, qua ống kính của Ngải Vị Vị, Tháng Sáu năm 1994

Ngải Vị Vị - Bản dịch của Hải - Ngày 20110901



Một cơn ác mộng không dứt....

Bắc Kinh là hai thành phố. Một thành phố của quyền lực và tiền bạc. Cư dân bất cần biết hàng xóm của họ là ai, và không tin bạn. Một thành phố khác là sự tuyệt vọng. Tôi nhìn mọi mọi người trên xe buýt công cộng, nhìn mắt họ tôi thấy họ vô vọng. Họ cũng chẳng thể tưởng tượng là sẽ có thể mua nhà. Họ đến từ những ngôi làng nghèo khó, nơi họ chưa bao giờ thấy điện hoặc giấy vệ sinh.

Mỗi năm nhiều triệu người đến Bắc Kinh xây cầu đường và nhà cửa. Mỗi một năm họ dựng thêm một Bắc Kinh lớn bằng thành phố cũ vào năm 1949. Họ là nô lệ của Bắc Kinh. Họ sống lẩn lút trong những khu gia cư bất hợp pháp mà Bắc Kinh sẽ phá hủy khi tiếp tục bành trướng. Ai là chủ các ngôi nhà (hợp pháp) vậy? Những người thuộc về chính quyền, trùm ngành than, chủ doanh nghiệp lớn. Họ đến Bắc Kinh dâng quà (hối lộ) - vì thế nhà hàng, quán nhạc karaoke và phòng tắm hơi mớt phát đạt. Bắc Kinh bảo người nước ngoài rằng họ có thể hiểu thành phố, rằng chúng tôi cũng có cùng loại kiến trúc: Sân vận động Tổ Chim, tháp truyền hình CCTV. Các quan chức mặc com lê và đeo cà-vạt như khách nước ngoài và nói với họ rằng chúng ta giống nhau, và chúng ta có thể làm ăn được. Nhưng họ lại từ chối (người dân) chúng tôi những quyền cơ bản. Bạn sẽ thấy trường học của dân công đóng cửa (1). Bạn sẽ thấy bệnh viện – nơi họ cho bệnh nhân mấy mũi khâu và khi biết bệnh nhân không có tiền, họ kéo mũi khâu ra. Đó là thành phố của bạo lực.         

Điều tồi tệ nhất về Bắc Kinh là bạn không bao giờ có thể tin hệ thống pháp luật. Không có sự tin tưởng, bạn chẳng thể xác định cái gì; nó như cơn bão cát. Bạn không thấy mình là một phần của thành phố - không nơi quyến thuộc mà bạn muốn đến. Không một góc phố hay khu vực nào toả ra một loại tia sáng. Bạn không lưu luyến bất kỳ một vật liệu, thớ hàng (2) hay hình khối gì. Mọi thứ thay đổi liên tục theo ý muốn của ai đó, theo quyền lực của ai đó.  

Muốn thiết kế Bắc Kinh cho đúng, bạn phải để thành phố có khoảng sống cho những sở thích khác biệt hầu mọi người có thể sống chung, hầu xã hội có một cơ thể đầy đủ. Thành phố là nơi khả dĩ cung cấp tối đa tự do. Nếu không nó thiếu hoàn chỉnh.

Tôi thấy tiếc khi nói rằng mình không có nơi chốn yêu thích ở Bắc Kinh. Tôi không có ý đi bất kỳ nơi nào trong thành phố. Mọi chỗ quá đơn giản. Bạn không muốn nhìn một người vừa đi qua vì mình biết rõ cái gì trong đầu anh ta. Không tò mò. Và cũng chẳng có ai tranh cãi với bạn.

Không một phần nào trong nghệ thuật của tôi lại thể hiện Bắc Kinh. Tổ Chim, tôi không bao giờ nghĩ về nó (3). Sau Thế vận hội, dân gian chẳng ai nói về nó vì Thế vận hội không đem niềm vui  cho họ. 

Có những điều tích cực ở Bắc Kinh. Người ta vẫn sinh con. Có một vài công viên đẹp. Tuần trước tôi bước vào một vườn và vài người tới gần ra dấu tán thành hoặc vỗ nhẹ vào vai. Tại sao họ phải vậy một cách giấu giếm? Không ai dám nói ra. Họ đợi cái gì? Họ luôn nói với tôi, “Vị Vị, ra khỏi nước đi” hoặc “hãy sống lâu hơn và xem chúng chết.” Hoặc là đi, hoặc là kiên nhẫn xem chúng chết ra sao. Tôi thực sự không biết mình sẽ làm gì.

Vụ hoạn nạn của tôi làm tôi hiểu rằng trên thớ vải (4) này có nhiều vết kín mà họ nhét vào những kẻ không căn cước. Chẳng có tên, chỉ một con số. Họ bất cần xem bạn đi đâu, phạm tội gì. Họ có thấy bạn hay không thì cũng chẳng khác gì nhau. (Bắc Kinh) có ngàn chốn như vậy. Chỉ gia đình bạn là gào thét vì bạn mất tích. Nhưng bạn không có câu trả lời từ công chúng hoặc viên chức chính quyền, thậm chí từ cấp cao nhất, như tòa án, cảnh sát hay người dứng đầu quốc gia. Nhà tôi đã viết kiến nghị như thế mỗi ngày, gọi điện thoại tới đồn cảnh sát mỗi ngày. Chồng tôi ở đâu? Chỉ cho tôi biết chồng tôi ở đâu. Không có tờ giấy, không có tin tức gì.

Đặc điểm mạnh nhất của những khoảng sống như vậy là chúng bị xé rời khỏi ký ức hoặc bất cứ cái gì bạn thấy gần gũi. Bạn bị cách ly hoàn toàn. Và bạn không biết mình sẽ ở đấy bao lâu, nhưng thành thực tin rằng họ có thể ra tay bất cứ điều gì với bạn. Thậm chí chẳng có cách nào nêu vấn đề. Bạn không được cái gì bảo vệ. Sao tôi lại ở đây? Trí óc bạn không xác định được thời gian. Bạn như phát điên. Thật rất khó cho tất cả mọi người. Thậm chí với cả những ai có đức tin mãnh liệt.

Thành phố này không về người khác, về các cao ốc hay đường phố mà về cấu trúc tinh thần của mình. Nếu chúng ta nhớ những gì (tác giả Franz) Kafka viết về "Thành Bảo" của ông, chúng ta cảm ra điều ấy (5). Các thành phố thực sự là khung cảnh tâm thần. Bắc Kinh là một cơn ác mộng. Một cơn ác mộng không dứt.

_______________

Bài viết dễ cảm nhận mà thật ra lại càng khó dịch! Và khó dịch ra sự cô đọng có hơn 800 chữ của nguyên bản. Trong ý ngợi ca tác giả, người dịch xin thu gọn cho thật ngắn. Xin cám ơn bác Nghĩa đã hiệu đính và ghi chú thêm vài chỗ cho sáng ý. Những chữ trong ngoặc đơn (...) là của người dịch. Khi dịch, chúng tôi suy nghiệm ra tâm tư và tâm cảnh của tác giả Ngải Vị Vị, một nghệ sĩ đa năng về nhiều lĩnh vực mỹ thuật như hội họa, điêu khắc, kiến trúc và vừa bị chính quyền Bắc Kinh giam giữ không có lý do.

(1)   "migrants" là di dân. Nhưng tại Trung Quốc, cư dân từ thôn quê ra tỉnh kiếm việc làm thì được gọi là "dân công". Họ không có "hộ khẩu", không có quyền cư ngụ hay phúc lợi y tế giáo dục gì. Vì vậy mà trường học cho con em mới bị đóng cửa.

(2)   "texture" là thớ chất, khái niệm gần gũi với họa sĩ hay kiến trúc sư, vì ảnh hưởng đến những cảm xúc về thị giác, xúc giác.

(3)   "Tổ Chim" hay "Điểu Sào" là kiến trúc chính yếu của sân vận động Bắc Kinh cho Thế vận hội năm 2008. Nó có hình dạng của một tổ chim, do Ngải Vị Vị góp phần thực hiện với một văn phòng kiến trúc quốc tế của Thụy Sĩ. Ông nổi tiếng với tác phẩm nghệ thuật đã thành tiêu biểu cho Thế vận hội mà nay viết thẳng rằng chẳng còn ai nhớ nữa, kể cả chính mình!

(4)   "fabric" chỉ là vải. Nhưng dưới cái nhìn của tác giả, có lẽ đây là vải bố (canvas) được căng trên khung tranh. Ngải Vị Vị nói đến Bắc Kinh như một bức tranh có những đốm đen nhốt người trái phép sau vụ hoạn nạn của ông ("ordeal" là một tai họa về pháp lý; dịch là "pháp nạn" thì có khi gây hiểu lầm qua chuyện tôn giáo)! Người dịch cố cảm nhận ý tứ của một nghệ sĩ hội họa.

(5)   Franz Kafka là một tác giả Âu Châu thuộc loại lừng danh nhất thế kỷ 20. Cuốn truyện "Castle" được dịch sang Hoa ngữ là "Thành Bảo", thành trì có bảo vệ, "Cấm Thành", chứ không hẳn là một lâu đài. Tác phẩm chưa hoàn tất này nói đến quyền lực u ám và đen tối của một bộ máy thống trị đầy tính thư lại và vô nhân.

Ngoài ra, đã có hai bản dịch rất hay, xin trân trọng giới thiệu qua mạch dẫn sau đây:

http://www.vanhoanghean.com.vn/goc-nhin-van-hoa/nhin-ra-the-gioi/3143-thu-do-cua-trung-quoc-la-mot-nha-tu1.html

http://namhai-truongson.blogspot.com/2011/08/bac-kinh-la-con-ac-mong-vinh-hang.html

(Tấm ảnh ở trên của Ngải Vị Vị là do Dainamax giới thiệu. Xin cố tìm xem Mao Trạch Đông ở đâu...)

Nguồn: Dainamax

HRW kêu gọi thả Linh mục Lý và Điếu Cày

Tổ chức theo dõi nhân quyền (Human Rights Watch – HRW) ra thông báo kêu gọi chính phủ Việt Nam trả tự do ngay lập tức cho hai nhà bất đồng chính kiến đang bị tù đày do tình hình sức khỏe của họ ngày một xấu đi.

Trong thông báo ra hôm thứ Tư ngày 31/8 tại New York, HRW cho biết ông Nguyễn Văn Hải, tức blogger Điếu Cày, 59 tuổi, đang bị một tổn thương nghiêm trọng trong nhà lao, trong khi linh mục Nguyễn Văn Lý, 65 tuổi, người trước đó đã từng được tạm thời tự do vì lý do sức khỏe do đã bị ba lần đột quỵ và những chứng bệnh nghiêm trọng khác, đã bị tống trở lại vào nhà giam vào tháng 7 năm nay.

Theo thông lệ, Việt Nam thường thi hành đặc xá vào ngày Quốc khánh 2/9 hàng năm. Năm nay chính phủ Việt Nam thông báo họ thả hơn 12.200 tù nhân. Theo truyền thông nhà nước, chỉ có 5 người trong số này bị tù vì tội ‘xâm hại an ninh quốc gia’.

HRW nhận xét rằng nhà cầm quyền Việt Nam thường dùng chiêu bài ‘xâm hại an ninh quốc gia’ để trừng phạt những người bất đồng chính kiến vì đã thực hiện các quyền của họ một cách hòa bình như quyền lập hội nhóm, quyền tụ tập và quyền tự do ngôn luận

Hàng trăm người bất đồng chính kiến bị buộc tội như thế hiện vẫn ở trong nhà tù của Việt Nam, HRW cho biết.

“Cách tốt nhất để Việt Nam ăn mừng ngày Quốc khánh là thả tự do cho tất cả những người bị bỏ tù vì đã thực hiện những quyền con người của họ một cách hòa bình,” ông Phil Robertson, phó giám đốc khu vực Châu Á của HRW, nói trong bản thông báo.

“Ưu tiên cao nhất là thả tự do vô điều kiện cho những tù nhân bất đồng chính kiến đang cần được chăm sóc y tế khẩn cấp,” ông nói thêm.

Điếu Cày mất tích

"Cách tốt nhất để Việt Nam ăn mừng ngày Quốc khánh là thả tự do cho tất cả những người bị bỏ tù vì đã thực hiện những quyền con người của họ một cách hòa bình"

Phil Robertson, phó giám đốc khu vực Châu Á, HRW

HRW cho biết họ quan ngại sâu sắc về tình hình sức khỏe của Nguyễn Văn Hải, người mà công chúng biết đến với tên blogger Điếu Cày.

Ông Hải là người đồng sáng lập của câu lạc bộ phóng viên tự do được thành lập vào tháng 9 năm 2007 để thúc đẩy quyền tự do ngôn luận và báo chí độc lập. Ông bị bắt vào tháng 4 năm 2008. Phiên tòa sáu tháng sau đó đã tuyên án ông 30 tháng tù giam với cáo buộc về tội trốn thuế.

Tổ chức theo dõi nhân quyền thuật lại rằng tháng 10 năm ngoái ông Nguyễn Văn Hải đã bị chuyển từ nhà tù Z30A ở Xuân Lộc, Đồng Nai đến trụ sở của Cơ quan Điều tra an ninh của Công an TPHCM ở số 4 Phan Đăng Lưu quận Bình Thạnh.

Vào ngày 17 tháng 7 vừa qua, vợ cũ của ông Hải là bà Dương Thị Tân đã đệ đơn lên Công an TPHCM khiếu nại về tình hình sức khoẻ và sự an toàn của ông Hải. Theo lời bà Tân thì một sĩ quan công an đã nói với bà vào ngày 5/7 rằng ông Hải ‘đã bị mất một cánh tay’.

Hiện nay không ai biết nơi giam cầm cũng như tình trạng sức khỏe của ông Hải, theo HRW.

Cha Lý ốm nặng

Chính phủ Việt Nam nói Linh mục Nguyễn Văn Lý đã vi phạm pháp luật

Trong khi đó, linh mục Nguyễn Văn Lý đã bị đưa trở lại nhà lao vào ngày 25/7. Ông đã bị kết án tám năm tù giam vào tháng Ba năm 2007 vì những hoạt động cổ động cho dân chủ, bao gồm việc ra một cương lĩnh kêu gọi đấu tranh hòa bình để thiết lập nhân quyền và dân chủ ở Việt Nam.

Nhà cầm quyền Việt Nam đã buộc tội ông là ‘tuyên truyền chống Nhà nước’ theo điều 88 Bộ luật hình sự.

Cha Lý được thả và đưa về giáo phận của ông vào ngày 15 tháng 10 năm ngoái để được chăm sóc sức khỏe tạm thời sau khi ông đã trải qua ba lần bị đột quỵ trong khi bị giam cách ly vào năm 2009. Ông đã bị đưa trở lại vào nhà lao vào tháng 7 để chịu án tiếp năm năm nữa cho đến khi hết hạn.

HRW cho biết cha Lý cần được chăm sóc y tế vì những vấn đề sức khỏe nghiêm trọng của ông, trong đó có khối u não 3 cm mà có lẽ là nguyên nhân làm cho ông bị liệt chân và tay phải trong thời gian ông thi hành án.

“Cha Lý bị kết tội chỉ vì ông đã thể hiện các quan điểm chính trị một cách hòa bình. Đáng lý ra ngay từ đầu cha Lý không thể bị bỏ tù,” ông Robertson nói.

Bộ Ngoại giao Việt Nam vẫn thường chỉ trích những tuyên bố và báo cáo của những tổ chức nhân quyền nước ngoài như HRW là không khách quan.

BBC Vietnam

"MÌNH PHỤ TRÁCH AN NINH, NÊN PHẢI... HOẠT ĐỘNG TÌNH BÁO!"

Đinh Vũ Hoàng Nguyên

- Hoan Xồm mang về một cái đầu video hiệu Sharp. Từ buổi chiều, gã đã bày ti vi và đầu video ngoài sân của khu, gặp ai Hoan Xồm cũng sốt sắng mời tối ra xem phim.

Ông Xích thì thầm với hàng xóm: “Cái đầu máy video này giá phải một cây. Thằng Hoan trừ phi buôn lậu, mới nhiều tiền thế chứ! Riêng bọn này phải theo dõi chặt!”.

Buổi tối Hoan Xồm cởi trần, trên lưng xăm hình cô gái khỏa thân ngồi trên đầu con rồng, phía dưới là dòng chữ: “Bạo lực và Cái đẹp”, gã đứng cạnh ti vi, nói:

- Kính thưa bà con, Hoan tôi bao nhiêu năm tù tội, giờ bỏ dao xuống, cũng chẳng thành Phật được. Nhưng quyết tâm đưa ánh sáng văn minh về cái khu nhà mình. Trong một tuần tới đây, Hoan tôi xin chiếu hầu bà con điện ảnh Á Âu thế giới, gồm phim chưởng Na Tra thái tử, Tây Du Kí, Thủy Hử, phim găng tơ ma phi a… Cứ một tối sẽ chiếu hai phim, chưởng tàu chiếu trước, phim găng tơ chiếu sau. Kính mời bà con thưởng thức!.

Lũ trẻ con nhiệt liệt vỗ tay. Hoan Xồm hớn hở, mặt mũi nở toác.

Tối hôm ấy ông Xích không ra Trụ sở đánh bài, ông ngồi ở sân xem hết hai phim. Xem xong ông Xích nói:

- Chiếu toàn phim nhố nhăng. Chả có tính giáo dục. Trẻ con xem thể loại này thì hỏng to!.

Nhưng mấy tối sau ông Xích đều cắp ghế nhựa xuống sân từ sớm, ngồi đợi.

Một lần Hoan Xồm gặp ông Xích đang xách ghế đi xuống, Hoan Xồm hồ hởi:

- Hôm nay nhà cháu tạm nghỉ chiếu phim. Vợ cháu nó vừa đánh tiết canh vịt. Chú qua nhà cháu làm với cháu chén rượu!.

Ông Xích chủng chẳng:

- Tôi còn bận! Dân phòng đợt này nhiều việc, tình hình phức tạp lắm!.

- Cháu có chai rượu Mao Đài. Cái dòng này bên Tàu, chỉ nấu riêng cho toàn cỡ Chính phủ. Như ở khu này, phi chú ra, thì chả ai đủ trình để thưởng thức. Rượu ngon phải có bạn hiền!.

Ông Xích nói:

- Còn phải xem xem lát có rỗi không đã?.

- Làm việc cho Dân cho Nước thì như chú làm cả đời. Nhưng riêng hôm nay là anh hùng hào kiệt gặp nhau, khác gì Lưu Bị gặp Võ Tòng, không đối được vài chén thì có tội với trời đất!

Hoan Xồm nói xong cầm tay ông Xích lôi đi. Ông Xích “ừm” “ừm”…, rồi theo Hoan Xồm về nhà.
***

Một buổi trưa mình đi học về, gặp thằng Quân Khỉ, nó nói:

- Đại ca!. Vừa nãy chú Hoan rủ bố em vào nhà xem phim, mà bảo phim gì hay dã man!.

- Thế tại sao chú Hoan không để tối chiếu ngoài sân?.

- Chú Hoan bảo là phim này chỉ người lớn xem. Còn trẻ con, cấm!.

Mình về nhà cất xe đạp. Xong, kéo mấy thằng trong khu mò ra nhà Hoan Xồm. Nhà Hoan Xồm đóng kín, khóa cổng ngoài.

- Có thấy gì đâu?.

- Em nghe rõ chú Hoan nói là chiếu phim trong nhà mà. Cả ông Thông, bố thằng Bách cũng xem!.

Mình ra cửa sổ sau nhà Hoan Xồm, áp tai vào khe cửa. Thấy trong nhà có tiếng nhạc, cả tiếng ư ử ư ử. Thằng Quân đưa cho mình một mẩu gỗ. Mình liền chèn vào khe cửa sổ, nậy cho rộng, rồi ngó vào.

Quả là trong nhà Hoan Xồm đang chiếu phim. Trên màn ảnh có cảnh đôi nam nữ Tây cởi truồng, lông lá vàng hoe hoe… Mình ra hiệu cho cả lũ. Thế rồi thằng ngồi, thằng cúi, thằng kiễng, thằng vặn người. Mỗi thằng bám một mắt, theo dọc khe cửa sổ vừa nậy.

Nhà thằng Bách có mảnh sân đối diện đầu hồi khu nhà tầng, lão Thông mở  dịch vụ trông xe đạp xe máy. Hôm đấy lão Thông giao việc trông xe cho thằng Bách. Ở nhà, thằng Bách nhấp nhổm không yên, nó nghe tin bọn mình đang xem phim ở cửa sổ nhà Hoan Xồm. Một lát, thằng Bách mò ra.

Thằng Bách vốn nhỏ con, nó lom khom chui dưới háng mình chui lên. Mình liền chổng mông ra sau, mở cho nó một khoảng để nó ngóc đầu trước đũng quần mình.

- Xe ở nhà mày để ai trông? – Mình hỏi.

- Em lấy xích khóa chằng các xe lại!. Mà mẹ em cũng sắp về rồi!.

Mụ Thấn đi chợ về thấy nhà bỏ trống. Ông khách gửi xe đang ngồi đợi. Chiếc Cub 81 đời chót của ông này có sợi xích khóa chằng bánh, nhưng chiếc công tơ mét (loại kim vàng giọt lệ) bị mất. Mụ Thấn phải khất đền ông khách.

Lũ trẻ con bọn mình đang túm tụm ở cửa sổ nhà Hoan Xồm, thì bất ngờ bị mụ Thấn vụt tới tấp bằng sợi xích dùng để chằng bánh xe. Mình bị 2 phát vào lưng. Cả bọn dạt như ong. Mụ Thấn xông đến trước cổng nhà Hoan Xồm gào lên chửi:

- Thằng đĩ Thông. Bà lấy mày nát một đời hoa tàn một cánh bướm. Thời xưa bà đi lâm trường, không có đàn ông, nên mới phải ngủ với cái loại mày, mới chửa. Giờ mày liệt dương, mày còn đua đòi xem phim cởi truồng, làm bà bị đền cái “công ta tép” mất nửa chỉ vàng. Chim người là con công con ó, chim mày còn không bằng cái thứ ri sẻ…, chim mày vứt ngoài chợ cũng không ai thèm mó. Mày ra đây, mày ra đây, hôm nay bà lột truồng mày, cho thiên hạ thấy cái nỗi hận đời của bà…

Mụ Thấn cầm xích liên tiếp vụt vào cổng. "Rầm rầm!". "Xoảng xoảng!!!". Trong nhà Hoan Xồm lặng ngắt. Rồi đèn tắt phụt.

Bất ngờ cánh cửa phụ nhà Hoan Xồm bật mở. 6-7 người cởi trần mặc quần đùi chạy thốc ra, người nào cũng đội trên đầu một hộp bìa các tông, loại hộp mà Hoan Xồm vốn hay dùng đựng hàng.

Chẳng thể nhận ra ai với ai.

Mụ Thấn túm mấy phát, nhưng trượt. Mụ liền xông vào nhà.

Lại có hai người cởi trần, đầu cũng đội hộp các tông từ trong bếp nhà Hoan Xồm phi ra.

Lần này mụ Thấn không túm vai nữa, mà túm quần đùi một người, giằng lại, giơ xích vụt.

Kẻ bị mụ Thấn túm trúng ngã khuỵu, dẫu ăn đòn rách cả da vẫn im thin thít, tay ôm khư khư hộp các tông che đầu.

Quần đùi của của người này bị mụ Thấn xoắn mạnh, chun đứt phựt, tuột xuống. Người ấy đành buông tay khỏi chiếc hộp trên đầu để chộp quần.

Chiếc hộp rơi. Thì hóa ông Xích.

Ông Xích kêu:

- Úi giời ơi! Đừng đánh nữa, nhầm rồi!. Thằng Thông nhà bà là thằng chạy cùng tôi, nó thoát mất rồi!.

Lũ trẻ con đứng túm tụm xem, hét toáng:

- Ông Xích lòi chim chúng mày ơi! Chim ông Xích như pháo cao xạ chúng mày ơi!...

Hôm ấy lão Thông bỏ đi cả đêm. Sáng hôm sau rình lúc mụ Thấn đi chợ, lão mới mò về gói ghém quần áo, trốn biệt về quê. Thằng Bách tối ấy chui lên nhà mình ngủ. Nằm cạnh mình, nó nói:

- Lúc ông Xích với bố em chạy từ trong bếp nhà chú Hoan Xồm ra. Tuy đầu đội hộp, nhưng em nhận ra ngay cả hai. Vì bố em thì gầy, mặc quần đùi bộ đội có miếng vá ca rô ở háng. Còn ông Xích thì béo, đùi lại có vết chàm. Như mẹ em lạ gì cái quần đùi của bố em, thế mà chả hiểu sao lại đi tóm ông Xích?.

- Hay mẹ mày cố tình nhầm?

- Có khi thế thật! Vì mẹ em cú cái vụ ông Xích bà Đểnh phê bình mẹ em chửi Liên Xô lắm!.

Sau hôm bị mụ Thấn hành hung ở nhà Hoan Xồm, vai và người ông Xích chằng chịt lằn đỏ. Hai hôm liền ông không ra khỏi nhà. Mấy bữa sau, hễ gặp ai ở chỗ vắng, ông Xích lại thầm thì, điệu bộ rất bí mật:

- Mình là phụ trách An ninh!. Nên phải hoạt động Tình báo. Phải trà trộn vào đám xem phim độc hại để nắm tình hình. Có gì mới ngăn chặn được kịp thời!.

Người nào nghe ông Xích nói cũng ậm ừ. Ông Xích vừa khuất mắt, thì ôm bụng cười.

Ngoài bể nước công cộng, Hoan Xồm oang oang kể:

- Hôm đấy trong nhà tôi chiếu phim toàn của Tây nhá, vàng hoe, trắng nõn nhá… Lúc mụ Thấn xông đến trước nhà chửi, lão Thông liền chui sau cánh cửa trong bếp. Liền sau đó lão Xích cùng chen vào, hai lão đứng úp mặt sát nhau sau cánh cửa. Tôi mới tắt hết đèn.

Thế mà chả hiểu lão Thông ở trong đó sờ mó thế nào, rồi kêu: “Ôí giời ơi làng nước ơi, xem được phim tây cởi truồng, nên buồi tôi nó cửng lại được rồi!”. Lão Thông kêu xong thì bị lão Xích thụi, lão Xích bảo: “Ai cho mày sờ buồi tao?”.

Các bà các chị ngồi đấy vục đầu vào lưng nhau cười, có người ngã bổ ngửa. Hoan Xồm về, còn mấy gã đàn ông ngồi ngoài bể nước bàn tán:

- Thằng Hoan này chắc bịa chuyện!. Chứ chim mình mình cầm phải biết, làm sao lão Thông nhầm chim lão Xích được?.

- Cái thằng cha này điêu trẹo họng. Có dở hơi mà tin?.

Lại có người cãi:

- Biết đâu đấy, nhỡ chim lão Thông bị mụ Thấn túm với vặt suốt ngày. Giờ nó nhẽo như dây thun, sờ vào khéo cũng chẳng có cảm giác thật ấy chứ!

Bà Vân Đểnh đi qua, một người nói:

- Bà Vân Đểnh à! Ông Xích nhà bà vì việc An ninh, nên trà trộn vào ổ chiếu phim bậy bạ điều tra, ông Xích thế là làm việc rất có trách nhiệm. Nhưng cái chim ông Xích thì lập trường có vẻ hơi yếu, nên gặp gái tư bản vẫn thèm. Bà nên về quán triệt tư tưởng cho cái chim ông Xích!.

Người khác lại nói:

- Không thể bảo là cái chim ông Xích lập trường yếu được, vì lúc mụ Thấn xấn xổ tấn công, chim ông ấy vẫn hiên ngang chổng lên trời. Phải nói lập trường thế là quyết liệt chứ, nhưng mà là lập trường theo gái Tây!.

Bà Vân Đểnh bơ, làm như không nghe. Lúc về sân, nhìn thấy mụ Thấn, miệng bà sắt lại. Việc phát giác ông Xích trong đám tụ bạ xem phim sex lần này, tất cả là tội của mụ Thấn!..
-----------------------------
* Tít bài do Mai Thanh Hải Blog đặt

Em ơi, Hà Nội khóc!

Lê Diễn Đức

 Tôi đã có những mùa thu buồn, và những vần thơ cũng rất buồn.

 

Đó là buổi chiều chia tay người yêu, lang thang trong công viên ở thủ đô Ba Lan, trước khi mạo hiểm lên đường đi Thụy Điển tìm tự do:

 

“Có ai mong cảnh đông tàn

Để rơi muôn cánh là vàng mùa Thu
Để tình thêm một tiễn đưa

Để đời thêm một nắng mưa dãi dầu?

 

Vết giày gửi lại hôm sau

Cho nguyên vẹn nỗi tủi sầu, chia ly…’’

 

Một chiều thu khác, ngày 2/9/1975, bước ra khỏi nhà tù Hoả Lò với mảnh giấy “Lệnh tạm tha”, đứng nhìn mây đen kéo về, những giọt mưa lác đác, không một xu dính túi, tôi ngơ ngác không biết về đâu, hỏi đường và cuốc bộ lên Hồ Gươm, nhảy tàu điện đi lậu xuống Thanh Xuân tìm người quen. May mắn không ai soát vé. Vừa lúc mưa đổ như cầm chĩnh. Trước mắt tôi là cả một tương lai vô định bị màu đen phủ kín…

 

Rồi một ngày thu vắng bóng người yêu:

 

“Em đi rồi

Mùa thu không có nắng

Trời cũng âm u

Như lòng anh buồn lặng

Lang thang một mình

Trong cõi nhớ tìm em…”

 

Nhưng mùa thu năm nay, nỗi buồn không riêng tư, mà chung với bao người khác, hướng về một miền đất xa, thật xa, cứ ám ảnh, buộc chặt lấy tôi suốt cả cuộc đời!

 

Tôi không phải là người Hà Nội, nhưng không thiếu những kỷ niệm đẹp của ngày tháng với “ngõ nhỏ, phố nhỏ, nhà tôi ở đó, đêm nằm nghe tiếng sông Hồng thở than…”.

 

Hà Nội thời chiến tranh, thưở nghèo nàn ấy, đường phố chỉ toàn xe đạp, ngồi ở quán cóc trên hè phố đãi nhau chén trà Thái Nguyên, hút thuốc lá cuộn Lạng Sơn, sang hơn tý thì nhâm nhi vài thanh kẹo lạc… nhưng với tôi gần gũi, đằm thắm, bình yên, và mang tính nhân văn hơn rất nhiều Hà Nội hôm nay với những ngôi nhà cao tầng hiện đại, những tấm panô quảng cáo các thương hiệu thời trang nổi tiếng thế giới, cùng với cảnh kẹt xe khủng khiếp, tiếng ồn ào bất tận, và đường phố biến thành con sông sau những cơn mưa.

 

Sau những ngày cắm mặt vào công việc, cùng với những lo toan của thời buổi kinh tế không mấy sáng sủa, với ai cũng vậy, ngày thứ Bảy và Chủ nhật thường là thời gian quý báu cho những cuộc hò hẹn, thăm thú, ăn nhậu, hoặc dành riêng cho gia đình.

 

Nhưng suốt 3 tháng nay, 11 tuần lễ liên tiếp, tính từ ngày 4 tháng 6, tôi đã phải bỏ đi thói quen này vào tối thứ Bảy, trừ đúng tối ngày16/7 đi dự đám cưới, nhưng tâm trạng thấp thỏm và rồi lặng lặng rút về sớm.

 

Thành phố Minneapolis, tiểu bang Minnesota, nơi tôi đang ở, chênh với giờ Hà Nội đúng 12 tiếng. Tối thứ Bảy bên tôi là sáng Chủ nhật bên nhà.

 

Từng giờ, từng phút nôn nao. Mong ngóng. Gọi điện thoại tứ tung. Chat. Lướt qua các blogs Dân Làm Báo, Nguyễn Xuân Diện, Ba Sàm. Rồi Facebook. Cứ thế, có khi tới sáng. Cả ngày hôm sau. Thấp thỏm chờ tin về những người bị bắt giữ. Chỉ vui và nhẹ nhõm được đúng hai lần trong các ngày 7/8 và 14/8, sau khi Giám đốc Công an Hà Nội Nguyễn Đức Nhanh tuyên bố “không có chủ trương đàn áp người biểu tình” và đúng là đã không có sự cố gì xảy ra với những người tham gia biểu tình yêu nước.

 

Con gái tôi có đêm ngạc nhiên hỏi tại sao ba phải khổ sở như thế. Thế mới hay, đâu cần phải quen thân, con người vẫn có thể đến với nhau, kết dính nhau bằng tình yêu thương, bằng một chất keo mặc nhiên của người Việt: có chung lòng yêu nước và khát vọng tự do!

 

Nhưng tối thứ bảy ngày 20/8, ở Minneapolis, tức sáng ngày 21/8 ở Hà Nội, là ngày đặc biệt.

 

Vì trước đó, nhiều đám sai nha thời đại mới đã tới tận nhà ở hoặc người thân của chị Đặng Phương Bích, Blogger Người Buôn Gió, JB Nguyễn Hữu Vinh, Lê Thị Công Nhân, Tiến sĩ Nguyễn Quang A, giáo sư Nguyễn Huệ Chi, Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện, nhà văn Võ Thị Hảo, thậm chí cả lão tướng Nguyễn Trọng Vĩnh, v.v… vừa “vận động” không được tham gia biểu tình, vừa cảnh báo và đe doạ. Bi kịch!

 

Tôi ý thức được một cuộc càn quét thô bạo sẽ xảy ra.

 

Buồn. Thất vọng. Thương vô cùng những anh chị em dưới mưa hôm Chủ nhật ngày 21/8. Chỉ xuất hiện sau 5-7 phút, tất cả đã bị hốt lên xe buýt.

 

Lòng tôi quặn đau chứng kiến trang sử của nước Việt bị vấy bẩn. Sau bao nhiêu việc làm đưa đất nước dấn sâu vào vòng lệ thuộc Đại Hán, vẫn chưa đủ, ngày 21/8 tập đoàn lãnh đạo Đảng Cộng sản Việt Nam công khai phản bội lại chính tuyên bố của mình và bằng văn bản, chính thức trở thành lực lượng thù địch với lòng yêu nước của những người con đất Việt.

 

Hãy cắt nghĩa cho thật rõ, những người biểu tình yêu nước đã làm gì nên nỗi gì mà bị quy kết “tội gây rối trật tự công cộng”?

 

Nhà thơ Đỗ Trung Quân trong bài “Thư Sài Gòn 2” (Blog Quê Choa, 22/8), không kìm nổi uất ức trước nghịch cảnh lố bịch:

 

“Đối phó với tiếng thét khẳng định chủ quyền đất nước của người yêu nước thì những cánh tay mặt của Đảng nhảy tưng tưng trên sân khấu với công suất hết cỡ của những cái loa khủng đang hòa âm cùng những cái loa phường: “Đừng hỏi Tổ quốc đã làm gì cho mình… Hãy hỏi mình đã làm gì cho Tổ quốc…”. Đây chính là lúc cả nước nhìn về Hà Nội với tình cảm và cái nhìn khác hẳn những thói bẻ hoa, dẫm cỏ chẳng tí thanh lịch nào. Nhưng quả thật người Tràng An không chỉ thanh lịch, nó hào hùng đúng chất vùng đất dựng nên từ khói lửa lịch sử nghìn năm. Họ đang thể hiện đúng câu hát của “bầy vẹt xanh” đang hát “… Hãy hỏi mình đã làm gì cho Tổ quốc…” Thì đây! Những người yêu nước đang làm điều mọi tổ quốc đều cần khi bị ngoại xâm uy hiếp chứ còn gì nữa. Rõ như hai với hai là bốn còn gì.

 

Đối phó với họ thì ra chẳng có phương pháp nào xứng tầm bèn chơi hạ sách bất chấp kiểu phường tuồng. Những ca sĩ, diễn viên còn quá trẻ được dẫn dắt bởi những đàn anh cũng chưa già nhưng cái đầu giáo điều mông muội hóa họ trở thành những cô hề, chú hề đáng thương hơn đáng trách. Chắc chắn những người trẻ tuổi ấy với nền giáo dục này không bao giờ biết được câu thơ của Đỗ Mục “Thương nữ bất tri vong quốc hận. Cách giang do xướng Hậu Đình Hoa…[Tạm dịch nghĩa: Những cô gái không biết cái hận mất nước… Bên kia sông vẫn ca hát khúc hậu đình hoa]. Hôm nay nước chưa mất, nước đang có nguy cơ sẽ mất nếu sự khiếp nhược và u mê ngày càng u mê và khiếp nhược. Nhảy cà tưng cứ việc nhảy cà tưng. Hát hò cứ hát hò. [Thành đoàn Thành phố HCM cũng từng làm một buổi ca hát tưng bừng “xuống đường”… trên sân khấu với chủ đề “Hát về biển-đảo” tháng 7/20011 vừa qua]. Bọn Đại Hán vẫn chẳng lui lại dù một gang tay trên vùng biển Việt Nam. Ngư dân Việt Nam vẫn bị bọn đuôi sam trấn lột, bắt đòi tiền chuộc như thường”.

 

Buổi biểu diễn "phản biểu tình" dưới chân tượng đài Lý Thái Tổ, Hà Nội, chủ nhật 21/8/2011

 

Tôi trầm mặc sau khi đọc bài “Chân dung một người biểu tình bị bắt” của Vũ Ngọc Tiến (Blog Quê Choa, 24/8) nói về một đại tá công an về hưu tham gia biểu tình. Tôi nghĩ về nhân tình thế thái của cái thời mà các giá trị bị đảo lộn, bị đánh tráo, cái ác lên ngôi. Sự phản bội và bất nhân có mặt khắp nơi, với cả những người đã đổ xương máu và mồ hôi cho Việt Nam thống nhất hôm nay:

 

“Khoảng 18 giờ 30 ngày 19/8/2011, đang ngồi quán café Nhân ngắm nhìn trời mưa rả rích, tôi nghe được giọng anh qua điện thoại: “Ông đã đọc cái gọi là Thông báo cấm biểu tình của thành phố chưa, thấy thế nào?”. Tôi đáp gọn thỏm: “Đọc rồi. Không chính danh”. Anh đồng tình: “Đúng, danh đã không chính thì ngôn làm sao thuận, nên nó vô giá trị. Chủ nhật tới, dù trời mưa hay nắng tôi vẫn cứ đi, còn ông?”. Cảm động trước tấm lòng tràn đầy nhiệt huyết của anh, tôi đáp một lèo không hề nghĩ ngợi: “Đi chứ! Là một công dân, tôi có trách nhiệm phải xuống đường, cùng mọi người thề giữ gìn chủ quyền biển đảo. Là thằng nhà văn, tôi có nhu cầu dấn thân vào đời sống xã hội để trang viết khỏi khô cứng, mờ nhạt. Là người ông trong gia đình, tôi không muốn sau này hổ thẹn với cháu nội, cháu ngoại của mình. Đơn giản thế thôi”. Đầu bên kia có tiếng anh cười ngả ngớn như muốn vỡ màng loa: “Nhà văn có khác. Tôi có phải ký giả phương Tây đến phỏng vấn đếch đâu mà ông nói hay như đang nhập đồng ngồi viết thế, haha!…”. Thế đấy, chúng tôi xuống đường bằng nhu cầu tự thân, tuệ giác mẫn tiệp và sự mách bảo của con tim mỗi người, chứ đâu cần ai tổ chức, càng không thể có thế lực thù địch nào lôi kéo, kích động nổi những mẫu người như anh (...)

 

Tôi nán lại nơi xảy ra biểu tình đến 10 giờ 30, thơ thẩn đi dưới những tán cây cổ thụ ven hồ, bồn chồn nghĩ về anh và hơn bốn chục người bị bắt đưa vào Mỹ Đình. Nhiều người đi biểu tình muộn nhận ra tôi vồ vập hỏi thăm hoặc xin cùng tôi chụp vài pô ảnh làm kỷ niệm. Thật lạ, có người từ Huế hoặc Nghệ An ra, từ Nam Định lên, từ Tuyên Quang xuống, chưa hề gặp mặt mà vẫn biết anh, hỏi thăm anh qua tôi và nói những lời tốt đẹp về anh - một Đại tá công an nghỉ hưu đi biểu tình, bị bắt lúc 9 giờ 12 ngày 21/8/2011”…

 

Một chính quyền thực sự do dân, vì dân, hiển nhiên sẽ tỏ thiện chí, thậm chí tạo điều kiện cho các cuộc xuống đường yêu nước, làm nên một nét sinh hoạt văn hoá sống động giữa thủ đô Ngàn năm Thăng Long, khi mỗi sáng chủ nhật có những dòng người trong trật tự, đi bên nhau cỗ vũ tinh thần bảo vệ Tổ quốc trước hiểm họa ngoại xâm.

 

Nhưng vì không công minh, chính đại nên chính quyền đã run sợ. Sợ Trung Nam Hải khiển trách không làm tròn bổn phận “định hướng dư luận”. Sợ bị ai đó lợi dụng, xúi dục, lật đổ, bởi vì xã hội đang có quá nhiều nguy cơ bùng nổ bởi bất công và quốc nạn tham nhũng làm xói mòn đất nước. Nhưng “ai đó” là ai, thế lực nào? Tên gọi, hình thù ra sao, thì không chỉ ra được. Kẻ dối trá thường phải sống với suy tưởng bất an, phi thực tế. Các chế độ độc tài toàn trị luôn luôn cần có kẻ thù, và nếu không có, sẽ tạo ra kẻ thù.

 

Và em tôi đã bật khóc khi nhìn mọi người bị bắt lên xe buýt! Hà Nội cũng khóc!

 

 

Tôi không biết cô gái tên gì. Nước mắt xót xa, cay đắng trên khuôn em là hình ảnh của thân phận bất hạnh và bất lực trước bạo quyền, làm rỉ máu lương tâm của tất cả những ai còn gắn bó với quê hương Việt Nam.

 

Những ngày tiếp theo, thao thức, ưu tư, có lúc mệt mỏi, bi quan, vì vẫn còn nhiều người bị giam giữ. Tôi đã biết cảnh tù đày, nên thương và lo lắng cho họ, những người vô tội mà tự dưng phải chịu cảnh giam cầm, đày đoạ, và vì chưa quen gian khổ rất có thể ai đó sẽ chùn lòng, đánh mất chính mình.

 

Cùng với tâm trạng buồn của tôi, chưa bao giờ trong cùng một thời gian có những bài viết của bạn bè mình buồn đến thế về Hà Nội. Hà Nội mùa Thu!

 

Nguyễn Hùng của BBC Việt ngữ, trong bài “Hà Nội: Biểu tình và những giọt nước mắt”, 23/8, viết:

 

“Cuộc biểu tình lần thứ 11 đã qua đi, đọng lại là hình ảnh những an ninh không đồng phục tung hoành ngang dọc giữa những người biểu tình mà hiện vẫn có người đang bị giam giữ và những giọt nước mắt bất lực của những cô gái trẻ. Người ta đã nhại cả những câu thơ đẹp đẽ để ghi lại những sự cố ở Hà Nội trong mùa hè 2011:

 

Những bàn chân dẫm xuống mặt dân

Những đôi mắt ếch nhìn đôi mắt

Buồn ở đâu hơn ở chốn này!”

 

Đoan Trang, cô gái sinh ra và lớn lên từ Hà Nội, tâm tình trong “Trời vào thu, Việt Nam buồn lắm em ơi”:

 

“Thành phố ấy, bây giờ không còn là của tôi nữa. Nó giống như là cõi riêng của những kẻ vô học tay đeo băng đỏ, miệng chỉ chực phồng lên thổi còi “quen quét”; của những nhân viên an ninh, công an, đồng phục và thường phục, ngút ngàn tự tin; của những nhân vật mà-ai-cũng-biết-là-ai-đấy, mặt trơ trán bóng, bụng tích dần lớp mỡ dày”…

 

“Trong cái cõi ấy, họ có toàn quyền làm điều gì họ thích. Họ có thể bỏ vài chục tấm biển “cấm tụ tập đông người” vào trong thùng xe, lượn phố, rồi thích thì thả biển xuống vườn hoa, công viên, hồ nước, chân tượng đài Lý Thái Tổ. Họ có thể thộp ngực, xốc nách, xách tay những thanh niên không tấc sắt lên xe buýt, “hốt về bót”, mà miệng vẫn leo lẻo: “Đây là chúng tôi mời, không phải bắt”. Trời đất ạ, trong chúng ta, có ai mời người khác đi đâu bằng cách ấy bao giờ chưa?”

 

Nguyễn Ngọc Như Quỳnh (Blogger Mẹ Nấm) với bài “Viết cho mùa thu”:

 

“Những ngày cuối cùng của tháng Tám sắp đi qua, và Hà Nội đang vào thu (...) Mùa thu Hà Nội thường đọng lại trong tôi rất nhiều ký ức đẹp, nhưng có lẽ hôm nay ký ức đó không những đẹp mà còn buồn. Bởi hai người chị, và người bạn của tôi vẫn còn đang bị giam giữ vì bày tỏ lòng yêu nước của mình "không đúng cách". Viết cho mùa thu năm nay, không mong gì hơn ngoài sự bình an, vững vàng và tinh thần kiên định của chị Hằng, chị Phượng và Dũng”.

 

Lời kết

 

Hà Nội khóc! Em tôi đã khóc! Nhưng Hà Nội cũng sẽ “không tin vào những giọt nước mắt”!  

 

Vì Hà Nội còn nhiều, rất nhiều người yêu nước kiên định và hết mực thuỷ chung với bè bạn. Vẫn còn Kim Tiến ở tuôi đôi mươi viết trên trang Facebook: “Lúc nào cũng phải cười trên nỗi buồn… hé hé... tội gì khóc cho tụi nó vui... hờ hờ...”. Vẫn còn Blogger Người Buôn Gió hay Tiến sĩ Nguyễn Xuân Diện bất chấp những hệ luỵ lò mò tới đồn công an, hay vào tận trại giam tìm cách tiếp tế đồ ăn cho những người bị bắt. Và nhiều người bạn khác nữa. Họ đã đến cổng nhà tù Hoả Lò hôm trước chờ tới đêm, không thấy, rồi săn tin, và tới nữa. Chị Hằng, chị Bích và cậu Dũng được trả tự do vào chiều tối ngày 25 tháng 8, trong những vòng tay ôm xiết chặt, trong nụ cười…

 

Bè bạn bên nhau tối 25/8 trước nhà tù Hoả Lò- Ảnh: Lee Nguyễn

 

Và trong cả nước mắt!

 

Em tôi lại khóc! Chị tôi khóc. Và Hà Nội khóc!

 

Vì niềm vui lại được bên nhau. Những người bạn không bỏ rơi mình trong hoạn nạn!

 

Tôi muốn lấy “Khúc không đề mùa thu” (trên trang Bauxite Việt Nam) của nhà giáo già Phạm Toàn sau khi đọc bài “Viết cho mùa thu” của Mẹ Nấm, thay cho lời kết: 

 

“Hỡi những người cầm quyền, hãy hình dung Mẹ Nấm và lớp trẻ đó khi họ vẫn còn nhớ tới Tháng tám mùa Thu, và xin hãy đừng để hồn thơ của họ phải kết thúc các bài họ viết như thế này, Tháng Tám mùa Thu - Ngày thật buồn! Các vị sẽ phải chịu trách nhiệm về nỗi buồn của cả một thế hệ!”.

 

Thưa nhà giáo Phạm Toàn! Vâng, một ngày nào đó lớp trẻ không cần bất cứ bàn tay đạo diễn nào, cũng chẳng cần áo xiêm loè loẹt, hớ hênh, miễn cưỡng, họ sẽ mặc nhiên tự do, vui cười, nhảy múa, hát thật to những bài ca yêu nước với tâm hồn vô tư, trong sáng dưới ánh nắng của Hà Nội mùa Thu tháng Tám.

 

Hà Nội sẽ được trả về cho chính nó với thơ, ca, nhạc, hoạ, đầy ắp tình người, trong ngào ngạt mùi hương của hoàng lan và hoa sữa.

 

Và dưới những cây bàng lá đỏ “ai đó chờ ai tóc xoã vai mềm” sẽ tô đậm thêm nét kiêu sa, lãng mạn của Hà Nội mùa Thu! ■

 

 

© 2011 Lê Diễn Đức RFA Blog