Vụ phát giải Nobel và danh tiếng Bắc Kinh

Có lẽ, nghĩ lại thì Trung Quốc có thể đã hành xử khác.

Nếu Trung Quốc đã không làm ầm lên về việc tặng giải thưởng Nobel Hòa bình cho ông Lưu Hiểu Ba, thì báo chí trên khắp thế giới đã không đến Oslo với số lượng lớn như vậy để tường thuật về buổi lễ này.

Và nếu Trung Quốc đã không cố mạnh tay với các quốc gia có quan hệ ngoại giao với Na Uy và thuyết phục họ đừng gửi đại sứ của họ tới dự buổi lễ, thì Trung Quốc đã không lao vào cuộc tranh đua với châu Âu và Hoa Kỳ - một điều mà Trung Quốc sẽ không bao giờ giành chiến thắng.

Vậy là chỉ có 16 quốc gia khác, nhiều nước trong số này phụ thuộc nặng nề vào Trung Quốc, đã tẩy chay giải thưởng này.

Một số nước đã đổi ý, như Serbia, cho thấy dấu hiệu rõ ràng của việc Châu Âu hoặc Mỹ mạnh tay ngược trở lại.

Thật không khôn ngoan khi tham gia vào cuộc chiến ngoại giao ở mức độ công khai như vậy, trừ khi quí vị có khả năng giành chiến thắng.

Và để cho Nga tham gia vào cuộc giằng co, đứng về phía một đất nước vốn bị chỉ trích nặng nề về các thành tích nhân quyền, thì quả khó có thể coi đây là một ý tưởng hay.

Có lẽ Trung Quốc đáng ra nên làm những gì Iran đã làm, khi giải Nobel Hòa bình được trao cho nhà vận động vì nhân quyền người Iran, Shirin Ebadi.

Các nước tẩy chay buổi lễ

Trung Quốc, Việt Nam, Kazakhstan

Nga

Venezuela, Cuba

Tunisia, Morocco, Sudan, Algeria

Ả Rập Saudi, Iraq, Iran, Ai Cập

Pakistan, Afghanistan, Sri Lanka

Chính phủ Tehran lớn tiếng phàn nàn rằng họ bị xúc phạm, nhưng khi bà Ebadi đến Oslo để nhận giải thưởng của mình, đại sứ Iran ngồi ở ngay hàng ghế trước vỗ tay tán thưởng.

Việc làm đó đã xoa dịu hoàn toàn những vấn đề trong quan hệ công chúng của Iran.

Sau đó, trong một cuộc lục soát tài sản của bà, cảnh sát Iran đã tịch thu huy chương Nobel bằng vàng đó. Tuy nhiên khi ấy thì những rùm beng và nhận thức quốc tế đã dịu xuống từ lâu rồi.

Sự vắng mặt đáng chú ý

Toàn bộ chuyện này là một thảm họa trong quan hệ công chúng của Trung Quốc.

Biểu tượng của chiếc ghế trống gây thiệt hại lớn.

Chế độ duy nhất trước đó từng có những áp đặt đối với Ủy ban Giải thưởng Nobel trong quá khứ là chế độ mà Trung Quốc sẽ không muốn bị so sánh với: đó là Phát xít Đức, Liên Xô cũ, Ba Lan dưới thời thiết quân luật và Miến Điện.

Các yếu tố khác tại buổi lễ cũng làm tăng sự bối rối xấu hổ thêm nữa, chẳng hạn như dàn đồng ca trẻ em đã hát theo yêu cầu của chính ông Lưu Hiểu Ba. Ông đã tìm cách nói với vợ rằng ông muốn điều này xảy ra. Đối với Ủy ban Nobel, các em tượng trưng cho tương lai, không chịu những kiểm soát chính trị và sự can thiệp của cảnh sát.

Mặc dù ở trong tù tại Trung Quốc, người ta vẫn cảm thấy có sự hiện diện của ông Lưu Hiểu Ba trong toàn bộ buổi lễ như thể chính ông đang ngồi đó.

Đoàn Iran đã vỗ tay hoan hô khi bà Shirin Ebadi nhận giải Nobel Hòa Bình năm 2003.

Lễ trao giải thưởng Hòa bình đến tại một thời điểm khó xử cho giới lãnh đạo Trung Quốc. Trong vài tháng rõ ràng có một trận chiến giữa các nhà lãnh đạo chính trị hàng đầu Trung Quốc về việc liệu có cho phép một mức độ tự do ngôn luận lớn hơn hay không.

Những người bảo thủ, vẫn còn nhớ nhờ có glasnost và cởi mở hơn mà đã giúp hạ bệ ông Mikhail Gorbachev tại Liên Xô vào năm 1991, thì đòi không được thả lỏng kiểm soát những gì người dân có thể nói và viết.

Phe bảo thủ chiến thắng

Có thời, các học giả tự do và chính trị gia lập luận rằng tự do ngôn luận hơn nữa sẽ giúp mở cửa đất nước nói chung và xoa dịu những căng thẳng xã hội ở Trung Quốc.

Đó là một trận chiến mà phe bảo thủ cho đến nay vẫn thắng. Đường lối chính thức vẫn là ông Lưu Hiểu Ba là một người quậy phá, làm nguy hại tới tất cả những gì Trung Quốc đã đạt được bằng việc quay trở lại tình trạng hỗn loạn. Nhiều người Trung Quốc rõ ràng là đồng ý với điều đó.

Nhưng điều quan trọng là không nên hiểu sai những gì đang xảy ra ở đây. Ông Lưu Hiểu Ba có thể không được phép ngồi dự lễ trao giải Nobel, nhưng điều đó không có nghĩa là Trung Quốc cũng giống như tất cả các nước đã thực hiện chính sách bỏ ghế trống.

Trung Quốc, tất nhiên, khác xa với nước Đức của Hitler. Và cũng không có gì giống với Liên Xô cũ.

Tại sao Trung Quốc coi ông Lưu Hiểu Ba là mối đe dọa

• 1989: nhà hoạt động hàng đầu trong các cuộc biểu tình vì dân chủ tại Quảng trường Thiên An Môn; bị tù hai năm

• 1996: phát biểu chống lại hệ thống độc đảng của Trung Quốc; bị đưa đi trại cải tạo lao động ba năm

• 2008: đồng tác giả của Hiến chương 08, kêu gọi một hiến pháp mới, một hệ thống tư pháp độc lập và tự do ngôn luận

• 2009: bị tù 11 năm vì tội lật đổ; phán quyết nói rằng ông "có mục tiêu lật đổ chế độ độc quyền dân chủ nhân dân và xã hội chủ nghĩa của nước ta. Những ảnh hưởng rất ác độc và ông là một tội phạm lớn."

Chúng ta đã thấy từ vụ Wikileaks trong những tuần gần đây, các quan chức Trung Quốc đã khó chịu như thế nào với các nước vốn đóng kín cửa như Miến Điện và Bắc Triều Tiên.

Công an chìm

Công chức dân sự cấp cao Trung Quốc có xu hướng khá tinh tế và rất có ý thức về nhu cầu có vị thế mới của Trung Quốc.

Ngay cả cảnh sát mật của Trung Quốc cũng hiểu rằng thời đại đã khác, và rằng họ không thể hành xử như họ đã từng làm.

Và nếu quí vị gặp các nhân vật bất đồng chính kiến Trung Quốc, hầu hết trong số họ - thậm chí cả những người bị quản thúc tại gia - sẽ cho bạn biết họ nghĩ rằng mọi thứ đang dần trở nên tốt hơn, và cuối cùng họ sẽ thắng trong cuộc chiến ý thức hệ. Ông Lưu Hiểu Ba dường như cũng nghĩ như vậy.

Để chính mình bị đẩy vào một vị trí được thể hiện ở một cách nào đó là một người kế nhiệm các chế độ độc tài dã man của quá khứ là một tính toán sai lầm nghiêm trọng.

Nó sẽ không giúp gì cho chỗ đứng của phe bảo thủ mà sự khó chịu và tức giận của họ với quyết định của Ủy ban Nobel đã thể hiện sôi sục trong thời gian qua.

Có lẽ kinh nghiệm có được qua vụ việc giải Nobel này sẽ cung cấp những bài học quan trọng cho giới lãnh đạo kế tiếp của Trung Quốc, mà có lẽ sẽ được công bố chính thức vào mùa thu năm 2012.

Ông Lưu Hiểu Ba có thể phải ở lại trong tù thêm một thời gian nữa. Nhưng Giải Nobel Hòa bình cũng có nghĩa là giới lãnh đạo mới sẽ nhìn nhận ông là một nhân vật nổi bật trong phong trào bất đồng chính kiến.

John Simpson

Chủ biên trang Thế giới, BBC News

http://www.bbc.co.uk/vietnamese/world/2010/12/101212_china_nobel_prize.shtml                      

Những kẻ vắng mặt bị chỉ mặt

Hình: AP

Chiếc ghế danh dự bỏ trống được trang trọng đặt tấm Bằng tặng thưởng lớn với tên ông Lưu Hiểu Ba, kèm theo là lời tuyên bố của Chủ tịch Giải Nobel Th. Jagland: ‘chính vì ông Lưu bị cấm đến đây mà việc trao tặng ông giải Nobel Hòa bình càng là cần thiết’

Ngày 10 tháng 12 vừa qua, đúng vào ngày kỷ niệm 62 năm Ngày công bố bản Tuyên ngôn Nhân quyền 10 tháng 12 năm 1948, tại thủ đô Oslo của Na Uy đã diễn ra lễ trao giải thưởng Nobel Hòa bình năm 2010.

Nhà đấu tranh bất khuất cho Nhân quyền Lưu Hiểu Ba là nhân vật chính trong buổi lễ đã không thể có mặt vì đang ngồi tù với bản án 11 năm với tội danh ‘âm mưu lật đổ chính quyền nhân dân’. Vợ ông cũng không được sang Na Uy nhận giải thay mặt chồng vì bà đang bị quản thúc. Nhà bà bị công an bao vây suốt mấy ngày nay.

Có nhiều nước được mời sang Na Uy dự lễ đã công khai từ chối, cố tình lẩn tránh sự có mặt. Chính những kẻ này đã được công luận thế giới điểm rõ mặt nhất, chỉ thẳng vào mặt mấy ngày nay.

Đó trước hết là bộ mặt giận dữ, trâng tráo, hàm hồ của chính quyền độc đảng Bắc Kinh. Họ cay cú gọi những người xét giải Nobel là ‘những tên hề’ - ‘the clowns’ . Trước đó họ hăm dọa, ngăn cản chính phủ Na Uy không nên để cho Ủy ban Nobel chọn ông Lưu Hiểu Ba, vì đó là một tên tù hình sự có tội. Họ không hiểu rằng ở một nước dân chủ các tổ chức xã hội luôn độc lập với chính quyền. 

Việc họ quản thúc bà vợ ông Lưu, ngăn cản bà xuất ngoại, còn bao vây nhà bà, tra hỏi, cấm cản bạn bè đến chúc mừng, thăm hỏi là thái độ gấp ba lần thấp hèn. Thấp hèn thứ tư nữa là họ cấm không cho báo đài trong nước nói đến việc ông Lưu được thưởng. Thấp hèn thứ 5 là họ lập tường lửa từ giữa tháng 11, mọi từ Lưu và Hiểu trên mạng đều bị ngăn chặn, cả tin đó bị xóa bỏ. Thấp hèn thứ 6 là họ vội phịa ra ‘Giải thưởng Khổng Tử’ (!) cũng phát giải vào tháng 12 này nhằm đánh lạc hướng, nhưng thật vô duyên, chẳng có ai để ý.

Trò hề thứ 7 của họ mới vô duyên thậm. Đó là kêu gào toàn thế giới tẩy chay, qua miệng lưỡi uốn éo của bà phát ngôn Khương Du, dám khẳng định là đa số nước trên thế giới tẩy chay ‘trò hề Oslo’, và ‘mọi nước có chủ quyền quốc gia đều khước từ lời mời đến Oslo’. Bà ta còn dở trò dậm dọa, cong cớn: ‘nước nào đến dự sẽ hứng chịu những hậu quả’.

Thật ra chỉ có 16 nước từ chối đến Oslo dự lễ. Điểm mặt, phần lớn là những nước độc đoán, dị ứng nặng với nhân quyền, nhẵn mặt với thế giới. Đó là Iran, Irak, Ảrập Xê út, là Sudan, là Afganixtan, Kazháctan, là Venezuela, là Serbia, là Tunisia và Maroc ở Bắc Phi, và tất nhiên là còn Cu Ba và Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Và có nước Nga, có tật giật mình, từng phản đối việc tặng giải Nobel Hòa bình cho nhà vật lý hạt nhân Andrei Sakharov hồi 1975, lúc ấy ông Sakharov cũng bị tù, bà vợ Élenna đang ở Mỹ đến nhận thay chồng. Thật là đẹp mặt cho16 kẻ vắng mặt, càng bị vạch bộ mặt không sạch sẽ về nhân quyền.

Đáng chú ý là lúc đầu có tên của Philippin trong danh sách không đẹp đẽ này, nhưng vào ngày 8-12, Manilla cải chính là không có thái độ như thế. 

Cuối tháng 10, báo chí Bắc Kinh hý hửng loan tin buổi lễ trao giải Nobel năm nay bị hủy vì không biết sẽ trao cho ai nhận. Nay họ bị tẽn tò to. Lễ càng thêm hấp dẫn, đang truyền đến triệu triệu ngưòi xem tivi, đọc báo, nghe truyền thanh khắp 5 châu 4 biển, hình trên chiếc ghế danh dự bỏ trống được trang trọng đặt tấm Bằng tặng thưởng lớn in nhiều màu với tên ông Lưu Hiểu Ba, kèm theo là lời tuyên bố của Chủ tịch Giải Nobel Th. Jagland: ‘chính vì ông Lưu bị cấm đến đây mà việc trao tặng ông giải Nobel Hòa bình càng là cần thiết’.

Nhân dịp này, báo chí quốc tế lại chỉ mặt 4 nước đã từng không cho công dân nước mình đến đây nhận giải, đó là nước Đức Quốc Xã, nước Liên Xô cộng sản, nước Miến Điện độc tài quân phiệt và nay là Trung Quốc độc đảng. Cũng đẹp mặt!

Bộ mặt của chính quyền độc đảng Việt Nam trong sự kiện quốc tế nổi bật này cũng thật đáng buồn. Trước đó, sự kiện bà Aung San Suu Kyi – Nobel Hòa bình được tự do cũng không mảy may được cho dân biết trên báo và đài. Vẫn là cái trò bịt tai, bịt mắt nhân dân trong thời buổi truyền thông nhanh nhậy. Thế mà gọi là quyền được thông tin của người dân! Sự kiện Lưu Hiểu Ba cũng vậy. Vẫn phải theo lệnh Bắc Kinh. Thật khốn khổ, khốn nạn cho Ban Tuyên huấn và Bộ thông tin truyền thông. Mà giải thích ra sao ? Vì ông Lưu là một tội phạm hình sự, âm mưu lật đổ chính quyền! Thì cũng như anh Điếu Cày, như chị Lê Thị Công Nhân …âm mưu lật đổ chính quyền, dù cho họ chẳng có tấc sắt. Nhưng người dân vẫn biết, biết rõ, biết đầy đủ, vì càng cấm càng gợi tò mò, vẫn theo câu châm ngôn dân dã:

Những người đảng ghét, dân yêu

Ngẫm ra không ít bậc ‘Siêu anh tài’

Những người đảng đến vỗ vai

Xem ra phần lớn là loài bất nhân…

Đảng đàn em ghét ông Lưu Hiểu Ba vì đảng đàn anh dạy thế. Do đó mà Việt Nam không có mặt ở Oslo với thế giới để chia vui với cả loài người tiến bộ, chuộng tự do, yêu dân chủ, để Việt Nam vì vắng mặt nên càng bị lộ mặt không sạch sẽ, bị chỉ mặt vi phạm nhân quyền với chính dân mình, đồng bào mình, giống Trung Quốc như đúc vậy.

Bùi Tín Blog

Dạ tiệc Lễ trao Giải Thưởng Nobel Năm 2010

Lê Diễn Đức: Xin được chuyển đến các bạn những tấm hình buổi dạ tiệc trang trọng của Lễ trao Giải Thưởng Nobel tối ngày 10 tháng 12 năm 2010 tại Oslo, Na Uy.

 

The image of Nobel Peace Prize laureate Liu Xiaobo is projected onto the Grand Hotel during a torchlight procession in honor of Liu in Oslo, Norway Friday Dec. 10, 2010. Friday's ceremony at city hall marked the the first time in 74 years the prestigious $1.4 million award was not handed over, because Liu is serving an 11-year sentence in China on subversion charges for urging sweeping changes to Beijing's one-party communist political system. (AP Photo/John McConnico)

Overhead view of the Nobel banquet at the Stockholm Town Hall, Sweden, Friday Dec. 10, 2010. Every year Nobel Prize organizers in Norway and Sweden honor laureates with pomp, ceremony and lavish banquets, and this year won't be any different. Except the peace prize winner's chair will be empty. Chinese dissident Liu Xiaobo, imprisoned in his own country, won't be picking up the $1.4 million prestigious award and neither will any of his family, including his wife Liu Xia, who are under house arrest. (AP Photo/Scanpix Sweden/Henrik Montgomery) SWEDEN OUT

Compatriots Ei-ichi Negishi (L) and Akira Suzuki of Japan display their Nobel medals for the 2010 Nobel Prize in Chemistry at the Concert Hall in Stockholm December 10, 2010. The Nobel Prize in Chemistry was awarded jointly to Heck, Negishi and Suzuki for palladium-catalyzed cross couplings in organic synthesis. Every year since 1901 the Nobel Prize, an international award administered by the Nobel Foundation in Stockholm, has been awarded for achievements in physics, chemistry, physiology or medicine, literature and for peace. REUTERS/Henrik Montgomery/Scanpix Sweden (SWEDEN - Tags: SCI TECH) THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS. SWEDEN OUT. NO COMMERCIAL OR EDITORIAL SALES IN SWEDEN

(L-R) Sweden's Minister for Foreign Affairs Carl Bildt, Minister for Culture Angeles Gonzales-Sinde and Minister for Education and Deputy Prime Minister Jan Bjorklund, attend the Nobel banquet at Stockholm's City Hall, December 10, 2010. Every year since 1901 the Nobel Prize, an international award administered by the Nobel Foundation in Stockholm, has been awarded for achievements in physics, chemistry, physiology or medicine, literature and for peace. REUTERS/Pawel Kopczynski (SWEDEN - Tags: POLITICS)

Richard Heck, center, aided by fellow prizewinner, Physics laureate Konstantin Novoselov, left, receives the Chemistry Prize from Swedish King Carl XVI Gustaf, right, at the concert Hall in Stockholm on Friday Dec. 10, 2010. Richard Heck, Ei-ichi Negishi and Akira Suzuki won the Nobel Prize in chemistry for finding new ways to bond carbon atoms together, methods now widely used to make medicines and in agriculture and electronics. (AP Photo/Scanpix Sweden/ Henrik Montgomery) SWEDEN OUT

Peruvian Nobel literature laureate Mario Vargas Llosa, left, receives the Nobel Prize in Literature from Swedish King Carl XVI Gustaf, right, at the Concert Hall in Stockholm, Friday Dec. 10, 2010. (AP Photo/Scanpix Sweden/Pool/Claudio Bresciani) SWEDEN OUT

Actor and Nobel concert host, Anne Hathaway arrives at the Norwegian Nobel Prize Committee's traditional banquet at the Grand Hotel in Oslo, on December 10, 2010. The gathering of various dignitaries and notable guests in Norway celebrated this year's Nobel Peace Prize winner, imprisoned Chinese dissident Liu Xiaobo, with a symbolic empty chair during the prize giving ceremony, before the grand banquet given in the Town Hall. (AP Photo / Aleksander Andersen, SCANPIX NORWAY) NORWAY OUT

Ei-ichi Negishi, left, receives the shared Nobel Prize in Chemistry from Swedish King Carl XVI Gustaf, right, at the Concert Hall in Stockholm, Sweden Friday Dec. 10 2010. Richard Heck, Ei-ichi Negishi and Akira Suzuki won the Nobel Prize in chemistry for finding new ways to bond carbon atoms together, methods now widely used to make medicines and in agriculture and electronics. (AP Photo/Pool/Scanpix Sweden/Claudio Bresciani) SWEDEN OUT

Nobel Chemistry laureate Ei-ichi Negishi, right, sits next to Swedish Crown Princess Victoria, left, at the honorary table during the Nobel banquet in the Stockholm Town Hall, Sweden, Friday Dec. 10 2010. Richard Heck, Ei-ichi Negishi and Akira Suzuki won the Nobel Prize in chemistry for finding new ways to bond carbon atoms together, methods now widely used to make medicines and in agriculture and electronics. (AP Photo/Scanpix Sweden/Claudio Bresciani) SWEDEN OUT

Ruth Edwards, left, receives the Nobel Prize in Medicine from Swedish King Carl XVI Gustaf, right, on behalf of her husband British professor Robert Edwards, at the Concert Hall in Stockholm, Friday Dec. 10, 2010. The 85-year-old Edwards, professor emeritus at the University of Cambridge, won the award for fertility research that led to the first test-tube baby. He started working on IVF in the 1950s. (AP Photo/Scanpix Sweden/Henrik Montgomery) SWEDEN OUT

Konstantin Novoselov of Russia (2nd L) displays his diploma and medal as he gathers with family and friends after receiving the prize for Physics during the 2010 Nobel Prize ceremony at the Concert Hall in Stockholm December 10, 2010. Every year since 1901 the Nobel Prize, an international award administered by the Nobel Foundation in Stockholm, has been awarded for achievements in physics, chemistry, physiology or medicine, literature and for peace. REUTERS/Leif R. Jansson/Scanpix Sweden (REUTERS - Tags: SCI TECH) THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY. IT IS DISTRIBUTED, EXACTLY AS RECEIVED BY REUTERS, AS A SERVICE TO CLIENTS. SWEDEN OUT. NO COMMERCIAL OR EDITORIAL SALES IN SWEDEN

Japanese Ei-ichi Negishi, right, poses with his family and displays his Nobel diploma and medal after Negishi received the shared Nobel Prize for Chemistry from the Swedish King Carl Gustaf XVI at the Concert Hall in Stockholm, Sweden Friday Dec. 10 2010. Richard Heck, Ei-ichi Negishi and Akira Suzuki won the Nobel Prize in chemistry for finding new ways to bond carbon atoms together, methods now widely used to make medicines and in agriculture and electronics. (AP Photo/Scanpix Sweden/Henrik Montgomery) ** SWEDEN OUT **

Swedish Queen Silvia and Marcus Storch, Chairman of the Board of the Nobel Foundation attend the Nobel banquet at Stockholm's City Hall, December 10, 2010. Every year since 1901 the Nobel Prize, an international award administered by the Nobel Foundation in Stockholm, has been awarded for achievements in physics, chemistry, physiology or medicine, literature and for peace. REUTERS/Pawel Kopczynski (SWEDEN - Tags: POLITICS ROYALS)

Peruvian Nobel Literature laureate Mario Vargas Llosa, right, talks to Swedish Princess Christina, left, at the honorary table at the Nobel banquet in the Stockholm Town Hall, Sweden, Friday Dec. 10 2010. (AP photo/Scanpix Sweden/Henrik Montgomery) SWEDEN OUT

Sweden's Crown Princess Victoria (2nd L) and Japanese scientist Ei-ichi Negishi, winner of the 2010 Nobel Prize in Chemistry arrive for the Nobel Banquet in Stockholm December 10, 2010. Every year since 1901 the Nobel Prize, an international award administered by the Nobel Foundation in Stockholm, has been awarded for achievements in physics, chemistry, physiology or medicine, literature and for peace. REUTERS/Pawel Kopczynski (SWEDEN - Tags: POLITICS ROYALS)

Lễ trao giải Nobel Hòa bình tại Oslo ngày 10/12: Nhà cầm quyền Trung Quốc thua với tỷ số 0:2

Lê Diễn Đức - RFA

2010-12-10

Ở Minneapolis, so với giờ của Na Uy chênh 7 tiếng đồng hồ, nhưng tôi đã dậy sớm hơn thường lệ để kịp xem TV Online của BBC News truyền trực tiếp Lễ trao Giải thưởng Nobel Hòa bình năm nay cho nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc Lưu Hiểu Ba.

Đề tài này được tôi quan tâm theo dõi và cập nhật gần như liên tục kể từ ngày Ủy ban Nobel công bố người chiến thắng, đồng hành với thái độ tức tối, điên khùng của nhà cầm quyền cộng sản Trung Quốc.

Tôi đã có một số bài viết chuyển tới bạn đọc để cùng nhau chia sẻ qua những phương tiện có thể trong khả năng của mình, như trên các trang Facebook, các trang điện tử Dân Làm Báo, Đàn Chim Việt, Radio Free Asia, v.v... sau khi bị tin tặc đánh sập trang Blog của tôi trên WordPress.

Thật vui khi sáng nay Online, nhìn thấy trên Facebook có nhiều bè bạn ở Việt Nam, một số cũng đang theo dõi buổi lễ trao Giải thưởng Nobel. Chúng tôi cùng chuyển thông tin và link BBC News đến những người không biết.

Đây là lần đầu tiên trong lịch sử kể từ năm 1936, lễ trao Giải thưởng Nobel vắng mặt người chiến thắng và người nhận giải thưởng.

Phòng Khánh tiết tổ chức nghi lễ được bài trí đơn giản, không lòe loẹt, diêm dúa với thẩm mỹ rẻ tiền và quê mùa như chúng ta nhìn thấy ở Việt Nam trong các khung cảnh những lễ hội, mít tinh, đại hội...

Chính sự đơn giản lại toát lên không khí trang nghiêm và trang nhã. Nó làm tăng lên sự xúc động của tôi trong buổi lễ quá đặc biệt này vì có nhiều mối liên tưởng tới tình hình Việt Nam.

Đặc biệt hơn vì ông Lưu Hiểu Ba không có mặt, mà lại có mặt!

Ông đã được nhà cầm quyền Bắc Kinh đồng ý trả tự do ngay tức thì, nhưng với chiếc vé máy bay một chiều ra khỏi Trung Quốc!

Ông đã có thể sang Oslo vinh dự nhận Huy chương và tấm séc của Giải thưởng Nobel với giá trị 1,4 triệu đôla và sống một cuộc sống an toàn ở nước ngoài, nhưng vẫn có thể đóng góp tiếp tục cho các hoạt động dân chủ và nhân quyền.

Nhưng ông đã bác bỏ cử chỉ thiện chí đểu cáng ấy! Ông đã có bài học trong quá khứ với của các chế độ cộng sản. Cũng như các nhà tranh đấu dân chủ của Ba Lan và Liên Xô cũ, Lech Walesa (năm 1983), nhà văn Nga Adrei Sakharov (1975), ông đã từ chối, vì điều đó đồng nghĩa với sự cách ly, đoạn tuyệt mối liên hệ trực tiếp giữa ông với nhân dân và đất nước mình.

Nhưng ông đã mặt tại Oslo!

Tấm hình lớn của Lưu Hiểu Ba trên màn hình đã nói lên điều đó!

Có thể là một cái tát nảy lửa, hay nhẹ nhàng theo ngôn ngữ ngoại giao, là sự trả lời rõ ràng nhất trước những hành động và âm mưu khiếm nhã, thô thiển nhằm tẩy chay buổi lễ của Trung Nam Hải!

Nhà tổ chức đã chọn tấm hình Lưu Hiểu Ba hợp lý làm sao! Khuôn mặt ông với nụ cười lạc quan, nhân hậu, như lời của ông đã nói ngay cả với những kẻ giam giữ hành hạ ông: “Tôi không có kẻ thù...”.

Ông đã có mặt! Vì một bục nói danh dự dành riêng cho người chiến thắng để trống đã thay ông phát biểu.

Ông đã có mặt! Vì chiếc ghế trống danh dự dành cho ông đã thay ông nhận Giải thưởng cao quý.

Trong tiếng vỗ tay ầm vang.

Hơn 1500 người tham dự đã đứng dậy và cổ vũ nhiều lần khi nhắc đến tên ông.

Ông cũng hiện diện trong bài dân ca Trung Hoa “Hoa Nhài” với tiếng đàn violon réo rắt và xúc cảm lạ thường được thực hiện bởi một nhạc sĩ Trung Quốc. Với đội đồng ca của các em bé Na Uy đẹp như thiên thần. Và với sự diễn tả đoan nghiêm và rung cảm của nữ diễn viên Na Uy nổi tiếng Liv Ullman khi đọc bài luận ngắn của người đoạt Giải thưởng Nobel, một trong những bài cuối cùng mà ông Lưu Hiểu Ba đã viết về tự do, dân chủ.

Tôi nghĩ rằng, vào giây phút này, trong cái nhà tù vốn đã kiên cố mà vẫn được tăng cường canh gác nghiêm ngặt trong nhiều gần đây ở Trung Quốc xa xôi, ngày hôm nay nước mắt của Lưu Hiểu Ba đã chảy.

Và vợ ông nữa.

Trong bài viết “Đừng khóc, Xia Liu!” vào mùa Giáng sinh 2009 khi ông Lưu Hiểu Ba bị kết án tù 11 năm, nhà báo Pháp Jean-Philippe Beja muốn nói với chị rằng, cả thế giới đứng bên cạnh chị và bày tỏ tình đoàn kết với vợ chồng chị, cho công lý, cho lẽ phải, cho những quyền tự do cơ bản nhất của con người mà những kẻ khác đã cưỡng chiếm chỉ vì muốn duy trì độc quyền cai trị và nhân danh một thứ ý thức hệ nào đó.

Nhưng chắc chắn hôm nay chị cũng khóc. Khóc vì hạnh phúc. Ngay tại nơi ở của mình đã bị nhà cầm quyền bất nhân biến thành nhà tù!

Bình luận về sự vắng mặt của Lưu Hiểu Ba, ông Lech Walesa, người thợ điện của xưởng đóng tàu Gdansk đã từng “làm chập mạch toàn bộ hệ thống cộng sản châu Âu”, Tổng thống dân cử đầu tiên của Ba Lan dân chủ sau khi chế độ cộng sản sụp đổ, đã nói: “Tỷ số 2:0 cho Trung Quốc!”.

Người sút bóng vào lưới không ai khác chính là Lưu Hiểu Ba.

“Không có ông, nhưng ai cũng thấy như chính ông đã nói. Một khi nào đấy có mặt ông lại tiếp tục nói nữa. Người đoạt Giải thưởng Nobel thắng nhà cầm quyền Trung Quốc tới hai lần. Trung Quốc đã rất tệ khi không trả tự do cho ông, chỉ hạn chế được chút xíu trong các hoạt động, nhưng thế mà lại OK”.

“Bây giờ chúng ta có thể thấy, chỉ vài nước tẩy chay và chúng ta thì được soi sáng: ai là những người vì bảo vệ nhân quyền, còn những ai chỉ ham muốn tiền bạc” - Lech Walesa nói thêm. ■

Sáng 10/12/2010

© Radio Free Asia

Giải Nobel Hòa Bình cho nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc: Ai mới đúng là những thằng hề?

Lê Diễn Đức - RFA

2010-12-09

Trong ngày 9 tháng 12, Công đoàn Đoàn kết Ba Lan đã kêu gọi nhà cầm quyền Bắc Kinh trả tự do vô điều kiện cho ông Lưu Hiểu Ba, người đoạt giải Nobel Hòa bình năm 2010.

Bức thư của Công đoàn Đoàn kết Ba Lan đã được chuyển tới Tổng Lãnh sự quán Trung Quốc tại Gdansk, nơi có trụ sở chính của Công đoàn Đoàn kết.

Bằng cách này, Công đoàn Đoàn kết Ba Lan muốn biểu hiện tình đoàn kết với các hoạt động hòa bình, các sáng kiến cải cách dân chủ và bảo vệ quyền con người của nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc Lưu Hiểu Ba.

Trong thư, Công đoàn Đoàn kết Ba Lan đòi chính quyền Trung Quốc phải tôn trọng nhân quyền và tự do cơ bản, bao gồm cả quyền được thành lập công đoàn độc lập và phê chuẩn Công ước Quốc tế về Quyền Dân sự và Chính trị, cũng như các công ước của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO).

Công đoàn Đoàn kết Ba Lan nhấn mạnh rằng, "Trung Quốc đã bác bỏ tất cả các khuyến nghị của các nước thành viên Liên Hợp Quốc liên quan đến quyền tự do ngôn luận, lập hội, sự độc lập của ngành tư pháp, bảo vệ nhân quyền, án tử hình, cấm tra tấn hoặc tự do truyền thông".

Mặc dù Trung quốc đã điên đảo tiến hành chiến dịch tẩy chay lễ trao giải thưởng bằng những áp lực ngoại giao khiếm nhã và liên tục đe dọa trừng phạt thương mại các nước tham dự, trong ngày 10 tháng 12 tại Oslo vẫn diễn ra lễ trọng thể trao Giải Nobel Hòa bình cho ông Lưu Hiểu Ba, bất luận có người nhận hay không.

Cho đến hôm nay, vẫn chưa biết có ai có thể sẽ đứng ra nhận phần thưởng thay ông Lưu Hiểu Ba. Ông Lưu đang ở trong tù, còn vợ ông bị quản thúc tại gia, không thể rời khỏi đất nước.

Ông Lưu Hiểu Ba, nhà hoạt động nhân quyền nổi tiếng và là đồng tác giả của Hiến chương 08 (một bản kiến nghị kêu gọi cải cách hiến pháp, dân chủ và bảo vệ quyền con người, được ký bởi hơn 10.000 công dân Trung Quốc), đã bị nhà cầm quyền Trung Quốc bắt vào năm 2009. Ông bị buộc tội "hoạt động lật đổ gây tổn hại cho nhà nước" và bị xử 11 năm tù giam.

Ông Lưu Hiểu Ba năm nay 55-tuổi, là nhà văn, học giả văn học. Trước đây ông cũng đã bị cầm tù vì tội "tuyên truyền phản cách mạng" và tham gia cuộc biểu tình của sinh viên tại Thiên An Môn vào năm 1989, nơi mà hàng ngàn người đã bị giết chết tàn nhẫn dưới xích sắt xe tăng của nhà cầm quyền cộng sản Trung quốc.

Ngày 10 tháng 12 còn có một ý nghĩa cao đẹp khác: Ngày Nhân Quyền.

62 năm trước đây, vào ngày 10 tháng 12 năm 1948, Đại hội đồng LHQ đã thông qua Tuyên ngôn Quôc tế Nhân quyền, tài liệu quan trọng nhất về quyền con người và là văn bản đầu tiên thuộc loại này được chấp nhận bởi cộng đồng quốc tế. Để kỷ niệm sự kiện quan trọng này, ngày 10 tháng 12 được tổ chức kỷ niệm trên toàn thế giới như là Ngày Nhân Quyền.

Ủy ban Nobel đã công bố hôm 9/12 rằng, Giải thưởng Nobel Hòa bình năm nay cho nhà bất đồng chính kiến Trung Quốc là một tín hiệu cho Trung Quốc rằng, đã đến lúc phải tiến hành cải cách chính trị, chứ không chỉ tập trung vào phát triển kinh tế.

Xem ra, chiến dịch chống đối và kêu gọi tẩy chay lễ trao giải thưởng không mang lại kết quả mong muốn, Trung Nam Hai bèn đưa ra Giải thưởng “Khổng tử Hòa Bình” nhằm trả đũa.

Ý tưởng ra đời “Khổng tử Hòa bình” xuất hiện gần đây trên “Global Times", một tờ báo Trung Quốc phát hành bằng tiếng Anh được chính phủ Trung Quốc hỗ trợ.

Giải thưởng được trao cho ông Liên Chiến (Lien Chan), cựu Phó Tổng thống Đài Loan vì những nỗ lực cải thiện quan hệ Trung Quốc - Đài Loan.

Cũng tin từ Bắc Kinh cho hay, ông Liên đã "đánh bại" các ứng viên cho giải này (không biết những ứng viên do ai giới thiệu và thành phần Ban giám khảo như thế nào?) trong đó có cả những người đã đoạt Giải thưởng Nobel Hòa bình như Nelson Mandela của Nam Phi và Tổng thống Palestine Mahmoud Abbas.

Ông Liên Chiến vào năm 2005 là Chủ tịch đảng dân tộc Quốc Dân Đảng, đảng đối lập trong quốc hội Đài Loan, đã đến thăm Trung Quốc và gặp gỡ Hồ Cẩm Đào. Đây là cuộc họp đầu tiên của các nhà lãnh đạo của hai bên kể từ Đệ nhị Thế chiến.

Quan hệ giữa Bắc Kinh và Đài Bắc đã được cải thiện kể từ khi Quốc Dân Đảng thắng cử tổng thống trên đảo vào năm 2008. Kể từ đó, hai bên đã ký một số thỏa thuận thương mại quan trọng.

Trong ngày hôm kia, bà Khương Du, Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc Bắc Kinh đã gọi những thành viên trong Ủy ban Nobel là “những thằng hề”, nhưng với giải thưởng “Khổng tử Hòa bình” những nhà lãnh đạo Bắc Kinh mới đích thực là những thằng hề chính hiệu.

Thật mỉa mai khi người chiến thắng “Khổng Tử Hòa bình” không gặp bất kỳ trở ngại nào nhưng đã không xuất hiện tại lễ trao giải và cũng không đưa ra một bình luận công khai nào. Thậm chí những người tổ chức đã trình diễn vụng về đến mức làm em bé được chọn nhận thay run lên vì sợ hãi – Hãng tin Reuters cho biết.

“Sáng kiến” của giải “Khổng tử Hòa bình” được giải thích là “nhằm góp phần vào sự truyền bá triết học Nho giáo” - như tờ "Global Times" viết – và "dạy cho phương Tây làm thế nào để nuôi dưỡng tinh thần và cư xử lịch lãm với các quốc gia mang những giá trị khác nhau và cách sống khác nhau".

Nhưng thực chất, “Khổng Tử Hòa bình” đã chứng tỏ phản ứng thô thiển của Bắc Kinh trước việc Ủy ban Nobel vinh danh nhà bất đồng chính kiến Lưu Hiểu Ba mà họ coi là “tội phạm”.

“Khổng Tử Hòa bình” còn bôi bác và làm trò cười cho thiên hạ, vì mang danh "hòa bình' nhưng lại từ một nhà nước độc tài cộng sản, đối nội thì đàn áp thô bạo tự do dân chủ, nhân quyền, đối ngoại thì duy trì chủ nghĩa bành trướng lãnh thổ, bá quyền, giương nanh vuốt đe dọa các quốc gia láng giềng. Riêng với Việt Nam, từ hàng ngàn năm lịch sử nay, Bắc Kinh chưa bao giờ từ bỏ mộng xâm lăng, luôn luôn muốn biến Việt Nam thành một nước chư hầu hoặc một Tây Tạng thứ hai.

Đấy là chưa nói đến giá trị tiền bạc. Giải “Khổng tử Hòa bình” tưởng phải khủng khiếp lắm vì của một Đại Hán huyênh hoang, cao ngạo có vị trí kinh tế thứ nhì thế giới (nhưng thu nhập bình quân ở mức thường thường bậc trung), rốt cuộc chỉ chi cho giải ỉu xìu với… 15 ngàn đôla, so với khoảng 1,4 triệu đôla của Giải Nobel!

Đúng là “so gì so phấn với vôi, so L… con đĩ với môi thợ kèn” (Ca dao Việt Nam)!■

© Radio Free Asia 2010

Bao nhiêu nước sẽ không tham dự buổi trao giải Nobel Hoà bình?

DCVOnline – Tin AP


19 nước không tham dự buổi trao giải Nobel Hoà bình


Oslo, Na Uy – Trung Quốc và 18 nước khác đã quyết định từ chối không tham dự buổi lễ trao giải Nobel Hoà bình năm nay nhằm vinh danh nhà bất đồng chính kiến người Trung Hoa ông Liu Xiaobo, các viên chức trong tổ chức giải Nobel nói hôm qua thứ Ba ngày 7 tháng Mười Hai, cùng lúc Trung Quốc lên tiếng chế giễu quyết định trao giải trên.

Giới chức Trung Hoa ở Bắc Kinh gọi những người ủng hộ ông Liu là “những tên hề” trong một trò hề chống Trung Hoa, chỉ mấy ngày trước khi lễ trao giải được tổ chức ở Oslo, thủ đô Na Uy vào ngày 10 tháng Mười Hai này.

Bắc Kinh xem việc thừa nhận ông Liu đồng nghĩa với việc tấn công hệ thống luật pháp và chính trị của Trung Quốc, và nói rằng chính sách của Trung Quốc sẽ không bị ảnh hưởng bởi những lực lượng bên ngoài mà Bắc Kinh gọi là “sự can thiệp thô bạo trắng trợn lên chủ quyền của Trung Quốc.”

Ông Liu, 54 tuổi, bị án tù 11 năm vì tội lật đổ nhà nước sau khi ông cùng ký tên đồng tác giả lời kêu gọi mạnh mẽ, đòi thay đổi toàn bộ hệ thống chính trị độc đảng của đảng Cộng sản Trung Quốc được biết đến như Hiến chương 08.

Những nước từ chối lời mời tham dự buổi lễ hôm thứ Sáu này bao gồm những nước đồng minh của Trung Quốc như Pakistan, Venezuela và Cuba, và những nước láng giềng của Trung Quốc như Nga, Phi Luật Tân, và Kazakhstan, và đối tác thương mãi của Trung Quốc như Saudi Arabia và Iran.

Những nước không xuất hiện ở thị sảnh Thủ đô Oslo bao gồm Ukraine, Colombia, Egypt, Sydan, Tunisia, Iraq, Việt Nam, Afghanistan, Serbia và Morroco.

Nhưng tối thiểu có 44 trong tổng số 65 toà đại sứ ở Oslo đã được mời và nhận lời, ủy ban trao giải nói.

Biểu tình yêu cầu trả tự do cho ông Liu Xiaobo ở Hồng Kông. Nguồn: AFP

Ở Bắc Kinh, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc bà Jiang Yu lên án ủy ban trao giải Nobel tội “tự dàn dựng một trò hề chống Trung Quốc.”

“Chúng tôi không thay đổi vì sự can thiệp của một vài tên hề và chúng tôi sẽ không thay đổi hướng đi của chúng tôi,” bà nói.

Sự tuyên bố cứng rắn đến cùng lúc nhà cầm quyền Trung Quốc quản thúc tại gia những người ủng hộ ông Liu, bao gồm vợ ông ta là bà Liu Xia, và ngăn chận nhiều người khác như luật sư, học giả và người hoạt động không cho rời Trung Quốc – rõ ràng là nhằm ngăn cấm họ không được đi Oslo dự lễ.

Cho đến bây giờ, chỉ có một trong số khoảng 140 người Trung Hoa hoạt động cho dân chủ và nhân quyền, được vợ ông Liu mời tham dự buổi lễ nói rằng ông ta có thể tham dự được, theo những người tổ chức – và ông ta không sống ở Trung Quốc.

Thư ký ủy ban giải Nobel ông Geir Lundestad nói các nước có nhiều lý do để không tham dự nhưng “một số các nước này rõ ràng bị ảnh hưởng bởi Trung Quốc.” Ông nói là ủy ban lấy làm hài lòng khi thấy hai phần ba toà đại sứ đã chống lại cái áp lực Trung Hoa và đã chấp nhận lời mời của ủy ban.

“Chúng tôi đặc biệt vui mừng khi thấy các nước quan trọng như Ấn Độ, Nam Dương, Ba Tây và Nam Phi đến tham dự buổi lễ,” ông Lundestad nói.

Viên chức ủy ban giải Nobel nói rằng giải thưởng hoà bình sẽ không được phát vào thứ Sáu tới vì không có ai trong gia đình ông Liu có thể tham dự. Phần thưởng rất có uy tín trị giá 1.4 triệu đô-la này chỉ có thể được nhận với người được tặng giải thưởng hay thân nhân trực hệ.

Trung Quốc không phải là nước đầu tiên bị nhức nhối bởi Giải Nobel Hoà bình này – nhưng sự trấn áp của nhà nước Trung Quốc có nghĩa là bằng thưởng và huân chương Nobel sẽ không được trao cho người được giải, và đây là lần đầu tiên kể từ năm 1936, khi Adolf Hitler ngăn không cho nhà đấu tranh cho hoà bình người Đức Carl von Ossietzky được nhận giải này trong năm đó.

Ngay cả những nhà bất đồng chính kiến thời Chiến tranh Lạnh như ông Andrei Sakharov người Nga và ông Lech Walesa người Ba Lan cũng có thể nhờ vợ mình đi lãnh giải giùm. Giải thưởng của nhà hoạt động đấu tranh cho dân chủ người Myanmar bà Aung San Suu Kyi được nhận bởi người con trai 18 tuổi của bà năm 1991.

Những lời bình luận của bà Jiang hôm qua thứ Ba là loạt mới nhất trong một loạt tấn công đầy cuồng nộ đối với ông Liu, ủy ban trao giải Nobel và những người ủng hộ. Bắc kinh giận điên lên khi giải Nobel Hoà bình được trao cho người đấu tranh cho dân chủ và cũng là nhà phê bình văn học và Bắc Kinh đã tìm cách thuyết phục những nhà ngoại giao ngoại quốc đừng tham dự lễ trao giải này.

Biểu tình phản đối trước lãnh sự quán Trung Quốc ở Los Angeles, California. Nguồn: AFP

Bà Jiang khăng khăng cho rằng có hơn 100 nước và tổ chức quốc tế chống đối chuyện trao giải thưởng cho ông Liu, nhưng bà từ chối cung cấp các phóng viên danh sách này.

Trung Quốc cũng làm cho mối quan hệ đối với Na Uy căng thẳng để trả thù cho chuyện trao giải Nobel này, bà Jiang nói là Na Uy nên chịu “hoàn toàn trách nhiệm.” Một viên chức Trung Hoa cao cấp nói Bắc Kinh tin là Hoa Thạnh Đốn dàn dựng cho chuyện trao giải này, như muốn làm Trung Quốc bẽ mặt.

Ông Lundestad từ chối không bình luận về sự chỉ trích của Bắc Kinh nhưng bày tỏ cho thấy giải thưởng năm nay là “lớn lao và quan trọng” – như những giải thưởng trước đây khi người được giải bị ngăn cấm không cho đến nhận giải.

“Điều này phản ảnh cho thấy cái (bản chất của) chế độ,” ông nói.

Một chiếc ghế trống sẽ biểu tượng cho ông Liu và gia đình ông bị chế độ cộng sản Trung Hoa ngăn cấm không cho đi nhận giải. “Chiếc ghế trống sẽ là lý lẽ mạnh mẽ nhất cho giải thưởng năm nay,” ông Lundestad nói.

Không phải là chuyện bất thường khi một số nước bỏ không tham dự lệ trao giải này vì một số lý do nào đó. Năm 2008, khi cựu Chủ tịch Phần Lan ông Martti Ahtisaari được trao giải thưởng Nobel Hoà bình, đã có 10 toà đại sứ không tham dự lễ.


© DCVOnline

---

Nguồn:

(1) China, 18 others to skip Nobel Peace prize party. The Associated Press, by Bjoern H. Amland and Anita Chang, Tuesday, December 7, 2010; 9:47 AM

Hạ Viện Mỹ thông qua nghị quyết ủng hộ Lưu Hiểu Ba

WASHINGTON - Hạ Viện Mỹ hôm Thứ Tư thông qua một nghị quyết bày tỏ sự ủng hộ đối với nhà hoạt động đối lập Lưu Hiểu Ba, hiện đang bị giam giữ ở Trung Quốc, đồng thời kêu gọi chính quyền Bắc Kinh hãy trả tự do cho ông và ngưng kiểm duyệt truyền thông khi họ đưa ra báo cáo về việc ông được trao giải Nobel Hòa Bình.

Biểu tình ủng hộ và kêu gọi phóng thích ông Lưu Hiểu Ba ở bên ngoài văn phòng liên lạc Trung Quốc ở Hồng Kông. (Hình: AP/Kin Cheung)

Cuộc bỏ phiếu do Dân Biểu Chris Smith (Cộng Hòa-New Jersey) bảo trợ, đi đến kết quả 402-1.

Trong cuộc tranh luận hôm Thứ Ba, Chủ Tịch Hạ Viện Nancy Pelosi, người chỉ trích lớn tiếng nhất về sự đối xử của TQ đối với những người đối kháng, nói rằng sự đồng thuận của Hạ Viện giúp đưa ra “một thông điệp rõ ràng, ủng hộ cho nhân quyền và dân chủ ở Trung Quốc.”

Dân Biểu Joe Pitts gọi ông Lưu Hiểu Ba là “một người hùng nhân quyền của thời đại ngày nay.”

Hồi tháng 10, ông Lưu được chọn là nhân vật được nhận giải Nobel Hòa Bình năm 2010 nhờ công lao đấu tranh cổ xúy nhân quyền và dân chủ. Giải này lập tức bị Bắc Kinh bác bỏ, đồng thời chính quyền Trung Quốc đặt vợ ông là bà Lưu Hà vào tình trạng quản thúc tại gia, ngăn không cho bà đi qua Oslo, Na Uy, vào ngày 10 tháng 12 để nhận giải thay cho chồng.

Ông Lưu, 54 tuổi, một nhà văn, bị Bắc Kinh kết án 11 năm tù hôm 25 tháng 12, 2009, về tội danh âm mưu lật đổ đảng Cộng Sản cầm quyền. Ông bị bắt từ tháng 12, 2008 vì sáng lập Hiến Chương 08, một thư ngỏ kêu gọi bầu cử trực tiếp và tự do hội họp. Có hơn 300 nhà trí thức, luật sư và nhà vận động đã ký vào lá thư này.

Nghị quyết của Hạ Viện Mỹ ca ngợi việc ông Lưu được thắng giải và thúc giục Bắc Kinh sớm trả tự do cho ông, đồng thời vinh danh những nhà đối kháng khác, những người cổ xúy cho sự cải tổ dân chủ ở Trung Quốc, kể cả tham dự cuộc biểu tình ở Thiên An Môn năm 1989. (TP)

http://www.nguoi-viet.com/absolutenm/anmviewer.asp?a=124159&z=1

Thorbjorn Jagland – Tại sao chúng tôi tặng Lưu Hiểu Ba giải Nobel

Đinh Từ Thức dịch

Nếu chúng tôi cứ im lặng về Trung Quốc, nước nào sẽ là quốc gia kế tiếp nêu ra cái quyền của họ để bắt [người ngoài] phải im lặng và không được can thiệp?

Hình của Luba Lukova

Oslo – Việc nhà cầm quyền Trung Quốc lên án ủy ban Nobel đã chọn Lưu Hiểu Ba (Liu Xiaobo), một nhà vận động chính trị, là người thắng giải Hòa Bình năm 2010 ngẫu nhiên cho thấy tại sao nhân quyền đáng bảo vệ.

Nhà cầm quyền nói rằng không ai có quyền can thiệp vào chuyện nội bộ của Trung Quốc. Nhưng họ đã lầm: luật và tiêu chuẩn quốc tế về nhân quyền ở trên quốc gia, và cộng đồng quốc tế có nhiệm vụ bảo đảm chúng được tôn trọng.

Chế độ quốc gia hiện đại chuyển hóa từ ý tưởng chủ quyền quốc gia được thiết lập bởi các thỏa hiệp gọi là “Peace of Westphalia” vào năm 1648[1]. Vào thời ấy, chủ quyền được coi là nằm trong tay một nhà cai trị chuyên quyền.

Nhưng cùng với thời gian, ý tưởng về chủ quyền đã thay đổi. Tuyên ngôn Độc lập của Hoa Kỳ cũng như Tuyên ngôn về Nhân quyền và Dân quyền của Pháp đã thay thế quyền chuyên chế bằng chủ quyền của dân như là nguồn gốc của quyền lực quốc gia và tính chính thống.

Ý tưởng về chủ quyền lại thay đổi một lần nữa vào thế kỷ vừa qua, cùng với thế giới đi từ chủ nghĩa quốc gia tới chủ nghĩa quốc tế. Liên Hiệp Quốc đã được thành lập sau hai cuộc thế chiến tai họa, các quốc gia thành viên đã cam kết giải quyết các tranh chấp bằng phương tiện hòa bình và định nghĩa những quyền căn bản của mọi người trong Tuyên ngôn Phổ quát Nhân quyền. Bản tuyên ngôn xác định rằng các quốc gia thành viên không còn quyền tối thượng vô giới hạn nữa.

Ngày nay, phổ quát nhân quyền trù liệu một sự kiểm điểm trên đa số chuyên chính khắp thế giới, bất kể họ là dân chủ hay không. Một đa số trong quốc hội không thể quyết định phương hại tới quyền của một thiểu số, cũng không thể biểu quyết những đạo luật làm hại nhân quyền. Và ngay cả Trung Quốc không phải là một nước dân chủ hiến định, họ là một thành viên của Liên Hiệp Quốc, và họ đã sửa đổi Hiến pháp để phù hợp với Tuyên ngôn Nhân quyền.

Tuy nhiên, việc bỏ tù ông Lưu là một bằng chứng hiển nhiên rằng hình luật của Trung Quốc không phù hợp với Hiến pháp của họ. Ông đã bị kết án vì “phát tán tin đồn hoặc vu khống hay dùng các phương tiện khác để phá hoại chính quyền hay lật đổ chế độ xã hội.” Nhưng trong một cộng đồng thế giới đặt cơ sở trên phổ quát nhân quyền, dẹp bỏ quan điểm và tin đồn không phải là việc của chính quyền. Các chính quyền có nhiệm vụ phải bảo đảm quyền tự do phát biểu – ngay cả khi người phát biểu vận động cho một chế độ xã hội khác.

Đó là những quyền mà ủy ban Nobel đã gìn giữ từ lâu bằng cách vinh danh những người đã tranh đấu để bảo vệ chúng bằng Giải Hòa bình, kể cả Andrei Sakharov vì cuộc tranh đấu của ông chống lại việc lạm dụng nhân quyền tại Liên Xô, và Mục sư Tiến sĩ Martin Luther King Jr. về cuộc vận động dân quyền tại Hoa Kỳ.

Không ngạc nhiên, chính quyền Trung Quốc đã gay gắt chỉ trích giải thưởng, cho rằng ủy ban Nobel đã can thiệp bất hợp pháp vào nội tình của họ và làm xấu mặt họ trước con mắt công luận quốc tế. Trái lại, Trung Quốc nên hãnh diện rằng mình đã trở thành hùng mạnh đủ để trở thành chủ đề thảo luận và chỉ trích.

Đáng chú ý là, không phải chỉ có chính quyền Trung Quốc công kích ủy ban Nobel. Một số người nói rằng tặng giải thưởng cho ông Lưu thật ra có thể làm cho các điều kiện trong cuộc vận động nhân quyền tại Trung Quốc bị xấu đi.

Nhưng luận cứ này phi lý: nó đưa đến kết luận rằng cách tốt nhất để chúng tôi phát triển nhân quyền là giữ im lặng. Nếu chúng tôi cứ im lặng về Trung Quốc, nước nào sẽ là quốc gia kế tiếp nêu ra cái quyền của họ để bắt [người ngoài] phải im lặng và không được can thiệp? Cách tiếp cận như vậy sẽ đặt chúng tôi trên đường làm hại Tuyên ngôn Phổ quát và những tín điều cơ bản về nhân quyền. Chúng tôi không được và không thể giữ im lặng. Không nước nào có quyền bỏ qua những nghĩa vụ quốc tế của mình.

Trung Quốc có lý do để hãnh diện về những gì họ đã đạt được trong 20 năm qua. Chúng tôi mong được nhìn thấy những tiến bộ đó tiếp tục, và đó là lý do tại sao chúng tôi tặng giải Hòa Bình cho ông Lưu. Nếu Trung Quốc muốn tiến bộ trong hòa hợp với các nước khác và trở thành đối tác chủ yếu trong việc giữ gìn các giá trị của cộng đồng thế giới, trước hết họ phải cho toàn thể nhân dân của họ được hưởng quyền tự do phát biểu.

Thật là một thảm cảnh trong đó một người bị tù 11 năm chỉ vì phát biểu quan điểm của mình. Nếu chúng ta muốn tiến tới tình trạng thân hữu giữa các dân tộc như Alfred Nobel đã nói, thì phổ quát nhân quyền phải là tiêu chuẩn của chúng ta.

Thorbjorn Jagland là chủ tịch của Ủy ban Nobel Na Uy.

Nguồn: “Why We Gave Liu Xiaobo a Nobel”, của Thorbjorn Jagland, The New York Times, 22 tháng 10, 2010.

Bản tiếng Việt © 2010 Đinh Từ Thức

Bản tiếng Việt © 2010 talawas

---

[1] Chú thích của người dịch: “Peace of Westphalia” chỉ những thỏa hiệp đạt được tại các cuộc thương lượng ở hai thành phố Münster và Osnabrück thuộc vùng Westphalia ở Đức vào năm 1648, sau cuộc chiến Âu châu kéo dài 30 năm.

Trung Quốc ngăn cản các nhà ngoại giao Na Uy gặp vợ ông Lưu Hiểu Ba

Đức Tâm

Hôm nay, qua mạng xã hội Twitter, bà Lưu Hà, vợ ông Lưu Hiểu Ba, người vừa được giải thưởng Nobel Hòa Bình đã tố cáo chính quyền Trung Quốc áp dụng biện pháp quản thúc tại gia đối với bà và ngăn cản các ngoại giao Na Uy tới gặp bà. Bà viết : « tôi kịch liệt phản đối chính phủ đã tiến hành quản thúc tại gia đối với tôi một cách bất hợp pháp ».

Bà Lưu Hà đã bị quản thúc sau khi có thông báo là chồng bà, nhà ly khai Lưu Hiểu Ba được giải thưởng Nobel Hòa Bình. Trước đó, dưới sự áp giải của lực lượng an ninh, bà được phép đến nhà tù thăm chồng và thông báo tin vui này. Trong những ngày vừa qua, Hoa Kỳ, châu Âu và nhiều nước khác đã kêu gọi chính quyền Trung Quốc tôn trọng quyền tự do đi lại của bà Lưu Hà.

Sáng nay, bà Lưu Hà còn khẳng định là ngày hôm qua, công an Trung Quốc đã ngăn cản các nhà ngoại giao Na Uy đến gặp bà. Đại sứ quán Na Uy tại Bắc Kinh chỉ cho biết ngắn gọn là hai nhà ngoại giao Na Uy muốn đến gặp bà Lưu Hà để thăm hỏi tình hình và động viên.

Toàn bộ khu nhà, nơi có căn hộ của bà Lưu Hà, bị công an canh gác ngày đêm và cấm các nhà báo lại gần nơi này. Điện thoại của bà Lưu Hà bị cắt. Đồng thời với các biện pháp ngăn cấm, phong tỏa gia đình ông Lưu Hiểu Ba, chính quyền Bắc Kinh còn hủy bỏ nhiều cuộc gặp với các đại diện Na Uy.

Chính quyền Oslo cho biết là cuộc gặp cấp bộ trưởng giữa hai nước bàn về đánh bắt hải sản, dự kiến vào hôm nay, đã bị Bắc Kinh hủy bỏ. Chương trình biểu diễn của một đoàn ca kịch Na Uy cũng bị đình chỉ.

Ngay sau khi Ủy ban Nobel trao giải cho nhà ly khai Lưu Hiểu Ba, Trung Quốc đã cảnh báo là điều này làm tổn hại đến quan hệ song phương. Thế nhưng, Ủy ban Nobel là một tổ chức độc lập và các thành viên của Ủy ban do Nghị viện chỉ định.

Nguồn: RFI Vietnam

Bắc Kinh vô tình "phong thánh" cho Lưu Hiểu Ba

 

Lưu HIểu Ba khi còn tự do ( ảnh do gia đình nhà ly khai cung cấp không ghi ngày chụp)

REUTERS/Handout

Mai Vân RFI

Ảnh hưởng của việc nhà văn Trung Quốc Lưu Hiểu Ba được trao giải thưởng Nobel Hoà bình tiếp tục là đề tài thu hút báo giới Pháp. Một trong những hệ quả được nhật báo Le Monde nêu bật, là nhà ly khai đã trở thành nhân vật đầu tàu mà giới hoạt động dân chủ tại Trung Quốc đang cần.

Trước tiên, Le Monde trở lại với phản ứng cố hữu của Trung Quốc trong hàng tựa : "Bắc Kinh che giấu giải Nobel Hoà bình đối với người Trung Quốc". Theo tờ báo, chính quyền Trung Quốc đã cố gắng bưng bít các thông tin, trong khi mà công an truy bức những nhà dân chủ.

Riêng bà Lưu Hà, tuy được đưa đi thăm chồng vào hôm thứ 7 ở nhà tù Liêu Ninh và thông báo cho ông biết tin ông được trao giải Nobel, hiện giờ thì bị quản thúc tại gia ở Bắc Kinh, không đươc tiếp bất kỳ ai, không được trả lời điện thoại. Giới hoạt động dân chủ, những người bạn của Lưu Hiểu Ba thì bị công an quấy nhiễu, hù doạ, cấm các cuộc tập hợp, gặp gỡ của họ.

Thông tin về việc ông Lưu Hiểu Ba đươc giải Nobel Hoà bình hoàn toàn bị chính quyền bưng bít, báo chí không đề cập đến. Le Monde nhận thấy sự im lặng của họ càng thêm chối tai, vì họ đã nêu dông dài về các giải Nobel khác trước đó. Câu hỏi hiện nay là chính quyền có thể bưng bít thông tin đến bao giờ ?

Le Monde nhận thấy là sự công nhận của quốc tế đối với hoạt động của ông Lưu Hiểu Ba qua giải Nobel Hòa bình, đánh dấu một giai đoạn mới đối với phong trào dân chủ Trung Quốc đang ngày càng bạo dạn hơn.

Le Monde, trích lời sử gia Mỹ, Perry Link, nghiên cứu về sự cố Thiên An Môn, nổi ám ảnh của Bắc Kinh, cho biết là  tại Trung Quốc đang diễn ra một cuộc cách mạng "màu sắc" tựa như các phong trào ở Đông Âu, đã từng làm thay đổi các chế độ tại đây, với những gương mặt tiêu biểu, có sức thuyết phục, lôi cuốn quần chúng.

Le Monde phân tích là ngược lại với một bà Aung San Suu Kyi, hay ông Nelson Mandela, hoặc một Lech Walesa, là những người đều có phiá sau một phong trào tổ chức chặt chẽ, Lưu Hiểu Ba là "một nhà trí thức hoàn toàn độc lập", không có một tổ chức nào ở phiá sau.

Nhưng tác giả bài báo trích dẫn nhận định của ông Perry Link trên tờ Wall Street Journal vừa qua cho là, khi trao giải Nobel cho ông Lưu Hiểu Ba, Ủy ban Nobel và đảng Cộng Sản vô hình chung mang lại điều mà các nhà dân chủ và giới ly khai ở Trung Quốc đang cần nhất : một gương mặt đầu đàn tiêu biểu, một lãnh đạo có tầm cỡ.

Theo Le Monde, Bắc Kinh đã vô hiệu hoá được những nhà đãu tranh dân chủ có uy tín, ví dụ như Ngụy Kinh Sinh. Sau 18 trong tù, nhà ly khai này được trả tự do, để rồi đi sang Hoa Kỳ. Đây là một sự mặc cả giữa Băc Kinh và tổng thống Clinton thời đó. Đối với lãnh đạo ly khai Duy Ngô Nhĩ, bà Rebiya Kadeer, cũng vậy. Bà đươc trả tự do và cho đi sang Mỹ năm 2005, trước chuyến công du Trung Quốc của ngoại trưởng Mỹ Condoleezza Rice. 

Tác giả bài báo nhắc lại là khi Đức Đạt Lai Lạt Ma được trao giải Nobel vào năm 1989, nhiều người đã đánh giá là sự kiện này sẽ không làm thay đổi gì tình hình ở Tây Tạng. Tuy nhiên việc Lưu Hiểu Ba được giải thưởng đã đặt Bắc Kinh trước vấn đề hình ảnh của mình : không chỉ tình hình trong nước được soi rọi, mà cả vai trò của Bắc Kinh trên các quyền tự do cơ bản bên ngoài biên giới của mình.

Có lẽ vì thế mà trên vấn đề vi phạm nhân quyền, bên cạnh phản ứng cố hữu "đây là vấn đề nội bộ", giờ đây các nhà ngoại giao Trung Quốc đang có trách nhiệm ngăn chặn ở ngoài những gì có thể làm hoen ố hình ảnh, tránh cho Bắc Kinh bị chỉ trích.

Le Monde nêu ví dụ vào năm ngoái, 2009, lãnh sự quán Trung Quốc đã gây sức ép lên các nhà tổ chức liên hoan phim quốc tế ở Melbourne (Úc), để họ không cho chiếu một cuốn phim tài liệu về lãnh đạo người Duy Ngô Nhĩ, bà Rebiya kadeer. Dĩ nhiên là năm nay, Bắc Kinh đã cử người qua thuyết phục Ủy Ban Nobel Na Uy. 

Bắc Triều Tiên : Triều đại Kim diễn tuồng cha truyền con nối ở Bình Nhưỡng

Nhật báo Pháp Le Monde đã ngạc nhiên là lần đầu tiên trong lịch sử, chế độ Bắc Triều Tiên đã mời các đài truyền hình ngoại quốc đến truyền trực tiếp lễ kỷ niệm 65 năm ngày thành lập Đảng Lao Động chủ nhật vừa qua. Chế độ Bình Nhưỡng theo nhận định của tờ báo, đã muốn gởi hai thông điệp : đó là việc Kim Jong Un thừa kế cha Kim Jong Il, đã chính thức khởi động, và đất nước Bắc Triều Tiên là một nước đoàn kết và rất tin tưởng vào năng lực của mình. 

Camera truyền hình nước ngoài, theo Le Monde đã đươc đặt đối diện các khán đài và đã tha hồ thu hình Kim Jong Un, người mà cách đây hai tuần thôi, chưa ai biết rõ mặt mũi ra sao.

Bài báo tả lại cảnh diễn binh lớn chưa từng thấy từ trước đến nay ở Bắc Triều Tiên, huy động 20.000 người, hàng chục ngàn người phất cờ và hoa giấy hai bên đường. Dân chúng thủ đô (một triệu rưỡi người) đã được huy động. Rõ ràng là Bình Nhưỡng muốn phản bác giả thuyết cho là chế độ đang trên đà suy sụp.

Tuy nhiên Le Monde nhận thấy là quyết định mời báo giới nước ngoài đã được quyết định vào giờ chót : bằng chứng là các nhà báo được mời chỉ được thông báo vào ngày trước lễ, thứ 7 mùng 9, trước khi họ lên đường từ Bắc Kinh. Việc đón tiếp họ diễn ra khá lộn xộn tại quốc gia khép kín nhất thế giới. 

Nhân viên tập đoàn Foxconn tại Trung Quốc : nô lệ công nghệ high tech 

Trên đây là tựa đề của tờ Libération. Tờ báo dựa trên bản báo cáo các nhà nghiên cứu của 20 đại học nổi tiếng, của Trung Quốc , Đài Loan và Hồng Kông, đã ví các nhà máy của tập đoàn Đài Loan Foxconn hoạt động ở Trung Quốc là "không khác gì những trại tập trung".

Theo họ các nhà máy sản xuất linh kiện, lắp ráp sản phẩm cho các chàng khổng lồ như Apple, Dell, Nokia... có những điều kiện làm việc "vô nhân đạo". Toàn bộ bản báo cáo 83 trang, dựa trên cuộc phỏng vấn 1.800 nhân viên tại 12 nhà máy Foxconn ở Trung Quốc, chưa công bố, nhưng được báo chí Hong Kong, Trung Quốc và Đài Loan đăng tải những trích đoạn vào hôm qua, cho thấy là tình hình rất đáng ngại. Điều được nêu bật trước tiên là số người tự tử tại các nhà máy cao hơn những gì công bố trước đây.

Thứ nữa là những lời cam kết tăng lương vào mùa hè vừa qua, chưa đươc thực hiện. Nhiều công nhân chưa thấy đồng lương nhích lên chút nào cả, trong lúc mà nhịp độ làm việc rất kinh khủng. Để tăng lợi nhuận, phát triển mạnh, Foxconn có một chính sách thu nhân công rất lợi hại : họ thu nhận thanh niên làm việc với danh hiệu 'thực tập'. Đồng lương rẻ mạt và những nhân viên 'thực tập' này không được bảo hiểm xã hội. 

Tại một số nhà máy, những người 'thực tập' này chiếm đến một nửa số nhân công. Tại Trùng Khánh chẳng hạn, Foxconn đã có hợp đồng tuyển nhân công với cả trăm trường học. Và nhiều công nhân mới 17 tuổi thôi đã đươc xem là thuộc giới có kinh nghiệm. Trong lúc luật lệ của Trung Quốc chỉ cho làm thêm 36 giờ mỗi tháng, nhân viên Foxconn thường bị buộc làm thêm gần gấp 3 lần, tức từ 80 đến hơn 100 giờ.

Tại sao nhân viên không than phiền về những điều kiện làm việc như thế mà để đi đến mức phải tự tử ? Libération trích lời giải thích của một công nhân : không ai than phiền vì không gặp được ai để than phiền. Công nhân bị cô lập và dần dần bị quẩn trí.

Theo bản báo cáo : công nhân làm việc ở dây chuyền lắp ráp như một nguời máy, lập đi lập lại một động tác, trong thời gian 2 giây. Họ phải tập trung cao độ, không được ngồi, không được nói chuyện, không đươc có những cử chỉ "vô ích". Mỗi người phải tôn trọng một quota sản phẩm lắp ráp : 20 000 sản phẩm trong thời gian làm việc nhất định của họ. Nhiều người thú nhận là họ đã từng bị ngất đi do nhịp độ làm việc.

Các chính quyền điạ phương chạy theo đầu tư đã nhắm mắt làm ngơ trước nhũng vụ vi phạm luật lao động của Trung Quốc, nhưng mặt khác tầm cỡ của Foxconn là một chiếc lá chắn, tránh cho tập đoàn mọi sự kiện cáo, trừng phạt. Hiện nay số lượng nhân công của Foxconn là 920.000 người, từ đây đến năm 2011, tập đoàn có kế hoạch phát triển, thu thêm 600.000 người để đạt số nhân công khổng lồ 1 triệu rưỡi người.

Tập đoàn dự kiến dời phần lớn các nhà máy vùng duyên phiá Đông Trung Quốc vào vùng phiá bên trong, nơi đồng lương nhân công sẽ thấp hơn. Trong một bức thư ngỏ gởi đến chính quyền Trung Quốc và lãnh đạo tập Foxconn, các nhà nghiên cứu tác giả bản báo cáo đã cảnh báo về phương thức sản xuất "vô nhân đạo" mà họ xem như một ''chế độ nô lệ thời hiện đại'', và e rằng tình trạng này còn sẽ lan rộng với đà phát triển của tập đoàn này. 

Pháp : dư luận e ngại phong trào chống cải cách hưu bổng triệt để hoá 

Tờ L'Humanité đăng bức ảnh chụp một phụ nữ biểu tình giơ cao nắm tay, hô khẩu hiệu kiên quyết phản đối, và nhấn mạnh trong hàng tít : tính chính đáng là ở trên đường phố.

L'Humanité dự đoán biểu tình sẽ rầm rộ, vì có đến 260 cuộc được dự kiến có nghiã là nhiều hơn ngày mùng 2 vừa qua đến 30 cuộc. Tờ báo cộng sản còn cho biết 71% người Pháp ủng hộ phong trào, 61% tán thành cho cuộc đình công kéo dài. 

Libération nêu câu hỏi ngay trang nhất : Và nếu cuộc đình công kéo dài thì sao ? Và nêu bên dưới tình hình : đình công ngày này qua ngày nọ, giới trẻ tham gia, khả năng phong trào đấu tranh đi vào con được triệt để hoá, viễn ảnh này đang làm chính phủ Pháp lo ngại. 

Tờ Les Echos nhìn thấy là việc cải tổ hưu bổng đang đến khúc quanh quyết định. Tờ báo nhắc lại hôm nay là ngày hành động lớn thứ 4 trong vòng một tháng, và cũng nhắc lại dự đoán giới công đoàn là sẽ có nhiều người hưỏng ứng. Chinh quyền thì cũng ước tính tình hình theo chiều hướng đó.

Câu hỏi theo Les Echos là nó có dẫn đến các cuộc đình công kéo dài hay không. Để biết được điều này phải chờ cuộc họp các công đoàn tối nay và ngày mai mới biết được. Nhưng theo tờ báo, chính phủ sẽ không nhượng bộ trên những nét chính. Tổng thống Pháp không thể làm khác hơn. Thượng viện Pháp sẽ ráo riết xem xét và thông qua văn kiện

Tờ La Croix thì vẫn phản đối tình trạng đối đầu, và giải thích tại sao nước Pháp lâm vào thế bế tắc hiện nay. Theo tờ báo, căng thẳng dai dẵng chung quanh hồ sơ hưu bổng minh hoạ cho nỗi khó khăn của nước Pháp trong việc thực hiện cải tổ qua con đường đối thoại.

Trong bài xã luận La Croix, tương tự như đồng nghiệp Les Echos, cho là với cuộc huy động lực lượng mới bắt đầu hôm nay, có lẽ là đã đến giai đoạn quyết định trong cuộc thảo luận về cải tổ hưu bổng.

Nhưng tờ báo lấy làm tiếc là khó thể nói đến thảo luận, vì giữa chính phủ và các công đoàn cũng ở Quốc Hội thì người có cảm giác đứng trước cuộc đối thoại của những kẻ điếc.

Bà Lưu Hiểu Ba bị quản thúc

Hình: AP

Bà Lưu Hà, vợ của nhà bất đồng chính kiến Lưu Hiểu Ba

Tin liên hệ

• Vợ ông Lưu Hiểu Ba hôm nay sẽ đi thăm chồng
• Tổng thống Mỹ kêu gọi Trung Quốc thả ông Lưu Hiểu Ba
• Trung Quốc đả kích Ủy ban Giải Nobel Hòa bình

Bà vợ của ông Lưu Hiểu Ba, nhân vật bất đồng chính kiến bị cầm tù vừa đoạt giải Nobel Hòa Bình 2010, đã cho cả thế giới biết bà đang bị quản thúc tại gia.

Qua trang mạng Twitter hôm Chủ nhật, bà Lưu Hà nói rằng bà không được phép rời căn hộ của bà ở Bắc Kinh kể từ khi nhà chức trách cho bà thăm nuôi chồng trước đó trong ngày.

Bà cũng cho biết điện thoại của bà đã bị cắt.

Tổ chức Freedom Now có trụ sở ở Mỹ cho hay hôm thứ Sáu ông Lưu Hiểu Ba đã khóc khi nghe vợ báo tin ông đoạt giải Nobel Hòa Bình, và nói rằng ông dành tặng giải thưởng này cho những người đã thiệt mạng trong cuộc đàn áp đẫm máu những người biểu tình cổ súy dân chủ hồi năm 1989 tại quảng trường Thiên An Môn.

Ông Lưu đã tham gia trong các cuộc biểu tình đó.

Tuần trước, khi được tin ông Lưu Hiểu Ba đoạt giải Nobel Hòa Bình, chính quyền Trung Quốc gọi đây là “một sự phỉ báng đối với giải thưởng hòa bình này”.

Sau đó, chính quyền Trung Quốc bắt giữ những người đã tập trung ở Bắc Kinh, Thượng Hải, và các thành phố khác để ăn mừng giải thưởng cao quý mà ông Lưu được trao tặng.

Chính phủ Bắc Kinh xem ông Lưu là một tội phạm và tiếp tục kiểm duyệt các tin tức về giải thưởng của ông.

http://www.voanews.com/vietnamese/news/nobel-peace-prize-china-10-10-2010.html

 

Trong khi đó, BBC đưa tin bà Lưu Hà đã được vào nhà tù thăm chồng, Bà cho biết chồng mình đã rơi nước mắt khi hai người gặp nhau trong tù.

 

Bà Lưu đăng một thông điệp lên mạng xã hội để kể về chuyến thăm chồng của mình. Ông Lưu được các quan chức trong tù thông báo về giải thưởng Nobel hôm 9/10, một ngày sau khi giải được công bố.

 

The wife of jailed Nobel prize-winning dissident Liu Xiaobo has reportedly been allowed to meet her husband.

Liu Xia said her husband wept during their prison meeting, dedicating his Nobel Peace Prize to the "martyrs" of Tiananmen Square in 1989.

Rights groups say Mrs Liu has not been allowed to leave her Beijing home since visiting her husband.

China reacted angrily to the decision to honour Mr Liu, calling him a criminal and protesting to Norway.

Beijing said relations with Norway, where the Nobel prize committee is based, could be under threat by the award. It summoned the Norwegian ambassador to hear a formal protest.

Armed guards

A US human rights group, Freedom Now, said Liu Xia visited her husband in jail on Sunday.

Freedom Now said Mr Liu wept during his wife's visit and dedicated his award to those killed at Tiananmen Square.

Mrs Liu also posted a message on Twitter with some details of their visit.

Before her apparent detention Liu Xia spoke to BBC about her husband

Prison officials told Mr Liu that he had won the Nobel prize on the night of 9 October, she said on Twitter.

In the message, she also confirmed that she had been placed under what she described as "house arrest" since the announcement of her husband's award on 8 October.

"My mobile phone has been ruined; I have no way of making or receiving calls," she wrote.

The BBC Chinese service said Mrs Liu had been able to speak on her mobile phone for only two sentences after returning to Beijing before the line was blocked.

http://www.bbc.co.uk/news/world-asia-pacific-11511310

Armed guards are also reportedly on duty outside her home.

In a statement, Freedom Now said Mrs Liu was under "enormous pressure".

"We hope that world leaders will immediately condemn this shameful act by the Chinese government and urge Liu Xia's immediate and unconditional release," said Dr Yang Jianli, who Freedom Now said was a member of a legal team representing Liu Xiaobo.

Mr Liu was awarded the Nobel Peace Prize for his long years of activism in China.

He was a key figure in the Tiananmen Square protests in 1989, and in 2009 received an 11-year sentence for "inciting subversion".

His latest crime was to be involved in drafting Charter 08 - a document which called for multi-party democracy and respect for human rights in China.

Ngoại giao sức mạnh không hiệu quả

Giải Nobel Hòa bình trao cho nhà bất đồng chính kiến bị tù, ông Lưu Hiểu Ba cho thấy chính sách ngoại giao dựa trên sức mạnh của Trung Quốc đã không hiệu quả và sẽ còn phải chịu sức ép mới.

Nhận định về giải thưởng cao quý trao cho cây bút Trung Quốc hiện ngồi tù, báo New York Times hôm nay 8/10 viết:

"Trao giải thưởng cho ông Lưu, Ủy ban Nobel Na Uy đã đập lại một cách không nhầm lẫn các lãnh đạo độc đoán tại Bắc Kinh vào đúng thời điểm chính quyền ngày càng không muốn dung túng bất đồng chính kiến từ trong nước."

Tờ báo này cũng ghi nhận "thái độ khó chịu lan rộng trên thế giới về chính sách ngoại giao nắm đấm đi cùng sức mạnh kinh tế đang lên của Trung Quốc."

Quyền lực cứng hay mềm?

Quan điểm và đường lối chung của Trung Quốc từ lâu nay bị cho là chỉ coi trọng các nước lớn, và dùng quyền lực áp đảo.

Điều này đã từng khiến Trung Quốc bị mất thế vì thiếu chuẩn bị.

Vụ Ngoại trưởng Dương Khiết Trì "bị bất ngờ" trước tuyên bố của bà Clinton về Biển Đông và thái độ của ASEAN về Biển Đông tại hội nghị Hà Nội tháng 712010 khiến có bình luận rằng nói ngành ngoại giao Trung Quốc bị một bàn thua.

Một bình luận viên của BBC Tiếng Trung tại London nói có các ý kiến ở Trung Quốc rằng vụ Hà Nội cho thấy giới ngoại giao và tình báo Trung Quốc đã không ghi nhận và báo cáo cho lãnh đạo của họ thấy một thay đổi rõ rệt trong thái độ về Biển Đông tại Việt Nam và ở Đông Nam Á.

Tuy nhiên, các kinh nghiệm lịch sử thời Liên Xô và ngay cả của Hoa Kỳ trước và sau vụ 9/11 cho thấy dù giới tình báo và ngoại giao có cung cấp thông tin, các nhà lãnh đạo hay có thói quen tự lọc tin tức theo quan điểm cố hữu của họ.

Ở đỉnh cao quyền lực, họ dễ nghĩ rằng các hội đàm cao cấp, các tuyến làm việc truyền thống là có hiệu quả nhất.

Chuyến thăm bất ngờ vừa qua của ông Ôn Gia Bảo sang Đức để bàn với Berlin về tỷ giá hối đoái đêm trước ngày họp với Brussels cũng nằm trong logic tương tự.

Nếu "chơi tay trên" được với Đức, nền kinh tế lớn nhất EU thì Trung Quốc sẽ có thế mạnh để không nhượng bộ các nước khác trong EU.

Nhưng về mặt ngoại giao, điều này đã gây phản cảm và có thể để lại hậu quả lâu dài vì EU có tinh thần tôn trọng tiếng nói của mọi quốc gia nhỏ, và không phải quốc gia nào cũng đồng ý với Đức.

Thái độ đe dọa, cảnh cáo Na Uy, quốc gia Bắc Âu chỉ có chưa đầy 5 triệu dân về giải Nobel cũng đem lại kết quả ngược lại cho Trung Quốc.

Trong cuốn sách sắp phát hành"The Future of Power", GS Joseph Nye từ ĐH Harvard nêu ý rằng sức mạnh của các chính phủ thời đại ngày nay dựa trên độ khả tín nhiều hơn là sự áp đảo về thông tin mà họ tung ra.

Trong bài trên New York Times hôm 5/10 ông cho rằng 'ngoại giao công dân' là điều khó cho các nền dân chủ nhưng còn khó hơn cho các thể chế độc đoán như Trung Quốc.

Lý do là quyền lực mềm đến từ xã hội, không phải từ chính phủ.

Vì thiếu quyền lực mềm nên hồ sơ nhân quyền của Trung Quốc, hệ thống chính trị, sức mạnh kinh tế và thế lực quân sự gia tăng "vẫn tiếp tục ảnh hưởng xấu đến hình ảnh của nước này ở nước ngoài".

Sẽ còn tranh cãi

Ông Lưu Hiểu Ba đang ngồi tù ở Trung Quốc

Dù "bị Trung Quốc cảnh cáo", Ủy ban Giải Nobel của Na Uy, cơ quan độc lập với chính phủ, đã không tỏ ra lo sợ trước sức ép từ Bắc Kinh.

Hiện chưa rõ Bắc Kinh sẽ thực hiện cảnh báo với Oslo là việc trao giải "sẽ phương hại đến quan hệ Trung Quốc - Na Uy" theo cách nào.

Nhưng ngay bây giờ, Trung Quốc đã rơi vào thế phải có thái độ trước các kêu gọi quốc tế để ông Lưu ra tù.

Chính phủ Pháp đã yêu cầu Trung Quốc thả ông Lưu để ông được đi nhận giải.

Từ Đài Loan, Dân Tiến Đảng thuộc phe đối lập thì ra thông cáo viết rằng:

"Chúng tôi đề nghị chính quyền Trung Quốc đáp ứng yêu cầu của cộng đồng quốc tế, thả ông Lưu và tôn trọng các quyền của ông để ông có thể tự nhận giải Nobel".

Trong lịch sử Đông Âu thời cộng sản, đã có những nhân vật như Boris Pasternak của Liên Xô vì sức ép của chính quyền đã từ chối và không đến Thuỵ Điển để nhận Nobel Văn chương năm 1958.

Tại Ba Lan thời cộng sản hậu kỳ, ông Lech Walesa cũng không dám sang Na Uy nhận Nobel Hòa bình năm 1983 vì sợ không được cho trở về nước.

Có vẻ như không ít tờ báo từ Âu sang Á đều chia sẻ cách nhìn về ông Lưu, một cách nhìn khác với chính quyền Trung Quốc.

Ngay cả từ một quốc gia châu Á có tiếng là kiểm soát báo chí như Singapore, tờ The Strait Times cũng viết về ông Lưu Hiểu Ba, 54 tuổi "là một ngôi sao vận động cho nhân quyền ở Trung Quốc".

Các báo mạng của Việt Nam cũng chạy tin này, tuy chậm hơn ở châu Âu.

Trang VnExpress lúc 17g48 viết: "Thông cáo của Ủy ban Nobel Hòa bình Na Uy cho biết, họ trao giải cho Lưu "vì cuộc đấu tranh trường kỳ bất bạo động nhằm đòi nhân quyền ở Trung Quốc".

Hiện Trung Quốc mới nhắc lại lời nói thông lệ rằng "trao giải cho ông Lưu là đi ngược lại nguyên tắc về giải Nobel".

Phát ngôn viên của Bộ Ngoại giao TQ không nói rõ thế nào là điều "đi ngược nguyên tắc của giải Nobel".

Trong phát biểu với báo giới sáng nay, giờ Na Uy, ông Thorbjorn Jagland, chủ tịch Ủy ban Nobel nói rằng "di chúc của Alfred Nobel nói nhân quyền gắn liền với hòa bình và tình ái hữu giữa các dân tộc".

Ông Jagland cũng nói Ủy ban Nobel hy vọng Trung Quốc tham dự cuộc tranh luận về nhân quyền.

BBC Vietnamese