Chủ Nhật, 25 tháng 10, 2009
Mời cu Lờ làm thủ tướng
Nguyễn Quang Lập
Tối qua đi uống rượu về, mò vô nhà bác Ba Sàm thấy tin ông Philipp Roesler là người gốc Việt đầu tiên trong nội các Đức, sướng rêm, máu tự hào dân tộc nổi lên, dù đã say vẫn nốc hết ly rượu to, hút hết nửa bao thuốc mới chịu lên giường. Lên giường rồi vẫn không ngủ được, cứ nghĩ vẫn vơ, giá mình là bố Philipp Roesler, nghe tin này thì sẽ thế nào nhỉ? Mới nghĩ đến thế đã nước mắt dàn dụa.
Philipp Roesler phiên âm ra tiếng Việt là Phi lip Rơs lờ, người Việt mình thích nói tắt, gọi là cu Lờ cho nó đậm đà bản sắc dân tộc. Cu Lờ máu Việt toàn tòng, mới 36 tuổi đã làm bộ trưởng của một nước to đùng, dù biết bộ trưởng nước tây hôm nay nhậm chức hôm sau có thể mất chức, chứ không phải như ta, đã lên đến chức đó rồi thì cứ nhè vinh hoa phú quí mà thẳng tiến, thì cũng cứ sướng cái đã.
Mới hay cái môi trường nó quan trọng đến thế nào. Hoàn cảnh như cu Lờ nếu ở ta giỏi lắm cũng chỉ được như bác sĩ Sao Hồng ở Nha Trang, ngày đi rạch bụng người tối lên blog tán gái, thế là oách lắm rồi. Cái chân Viện trưởng cũng chả có, đừng nói Bộ trưởng Y tế, còn khuya.
Ở ta xem lý lịch, giá quê Cần Thơ, Bến Tre thì còn hy vọng chứ Khánh Hoà thì kẹt rồi, lại còn không cha không mẹ, không họ hàng thân thích, nói chuyện làm bộ trưởng khác nào đơm đó ngọn tre. Còn bảo làm bộ trưởng lúc 36 tuổi thì có đánh chết cũng chẳng dám mơ.
Tuổi ấy xưa Võ đại tướng đã làm bộ trưởng, xa hơn nữa cụ Trần Phú làm tổng bí thư lúc 24 tuổi, nhưng cái thời ấy đã đi vào dĩ vãng, ít có cơ may quay trở lại. Bây giờ nghe ông Hoàng Trung Hải 46 tuổi làm phó thủ tướng ai ai cũng mắt trợn mồm há, nói trẻ quá trẻ quá. Đừng nói 46 tuổi, năm sáu mươi tuổi vẫn cứ còn là trẻ, đến tuổi đái ướt quần rồi vẫn cứ còn trẻ như thường.
Thiên hạ bàn tán cả tháng nay về một ông nào đấy nói chỉ có tiến sĩ mới có khả năng đột phá tư duy. Chả biết tiến sĩ có đột phá tư duy hay không chứ tuổi trẻ có khả năng đột phá tư duy là cái chắc. Mình từ khi lớn khôn đến giờ đã hơn ba mươi năm, năm nào cũng nghe trên hô hào trẻ hoá trẻ hoá, trẻ hoá thế nào mà lực lượng đái ướt quần ngày càng phát triển rầm rộ, ghế nhỏ ghế to không chỗ nào là không có mấy ông đó chiếm giữ.
Mình uống rượu tán phét với mấy ông tổ chức, nói các ông tuyển cán bộ đừng có nhìn vào lý lịch, thời buổi chia tỉnh nhập tỉnh tùm lum, khai lại cái tuổi có gì là khó. Các ông cứ lùa tất cả vào toilet bảo đái, cứ ông nào đái ướt quần thì cấp ngay sổ hưu. Làm thế thật kiên quyết, bảo đảm có ít nhất 60% ghế trống dành cho tuổi trẻ.
Nói thật giá nước ta có vài mươi anh như Philipp Roesler, kẹt lắm thì năm bảy anh cũng được, giữ những vị trí quan trọng thì đất nước mình chắc sẽ khá lên nhiều. Một ông nhà văn nói chơi vui, nói lãnh đạo nước mình không có ai để mình gọi bằng thằng cả, toàn phải gọi bằng anh bằng ông bằng cụ, chán mớ đời.
Nghĩ đến đây bỗng nhiên mơ mình có cái quyền tuyển chọn lãnh đạo, lập tức chạy sang Đức gặp cu Lờ, nói ê cu, mày về giải quyết vụ Bauxite Tây Nguyên thật ngon lành, tao cho mày làm thủ tướng. Mày làm thủ tướng 5 năm nếu tham nhũng nước mình không còn là quốc nạn thì mày ưa gì làm nấy, tụi tao sẽ nhất tề gọi mày là Anh giai dân tộc, gọi thế cho nó máu.
Mơ thế thôi, chả chắc cu Lờ nó chịu nghe cho, dù gì đầu gà tây còn hơn má lợn ta. Vả lại cu Lờ có tài đến giời mà chạy đâu cũng đụng phải 16 chữ vàng thì làm được cái gì tốt. Nói thế để thông cảm sâu sắc với thủ tướng đương nhiệm, tuyệt không có ý gì khác, xin thành thật khai báo.
Bức ảnh trên được chụp khi ông Philipp Roesler, có bài phát biểu trong dịp Khánh thành Tượng Ðài Thuyền Nhân ở
Rừng xưa đã khép, em hãy ra đi!
Sau cơn bão, lại lòi ra chuyện đốn gỗ lậu ở Việt Nam
Hà Nội - Khi mưa bớt lại đủ cho ngưởi dân sống ở miền Trung Việt Nam dám đi ra ngoài để đánh gía sự tàn phá của bão, họ sảng hồn vì những gì họ thấy. Trong đêm, bão Ketsana đã cuốn trôi hằng ngàn cây gỗ mới đốn và những khúc gỗ đã được xẻ theo những con sông ngập nước lũ xuôi về đồng bằng, cuốn theo những gì và mọi cái nằm trên đường trôi của gỗ. Số gỗ này, mà người ta tin rằng đa phần là gỗ đốn lậu đã làm nghẽn sông, dồn cục vào quanh các chân cầu. Cho những ai sống trong vùng này và biết cách thu gặt, thì những cơn mưa lớn tháng rồi đã làm mang đến cho họ sự giàu có. Nhưng cơn bão Ketsana cũng phơi bày cho thấy cái gía đắt đỏ trả bằng sinh mạng con người sống ở vùng thượng lưu. (3)
Tất cả số gỗ mới đốn lẫn đã xẻ này là điều bất thường, giám đốc sở Bảo vệ Lâm nghiệp tỉnh Quảng Nam ông Phan Thanh Lâm cho hay, Quảng Nam là nơi mưa ập xuống dữ dội hôm 29 tháng Chín khi cơn bão Ketsana quét qua vùng này. Cơn bão này được xem là mạnh nhất đã từng tàn phá Việt Nam trong 50 năm qua, làm tối thiểu 164 người thiệt mạng. Con số tử vong cao nhất xảy ra ở tỉnh Kontum miền cao nguyên, sau khi mưa lớn gây nên lở, sụt đất và lụt do nước dâng qúa nhanh qua đêm. Tối thiểu, đã có hai ngôi làng hoàn toàn bị chôn vùi.
Số rừng bị tàn phá này, theo ông Lâm, là bằng chứng cho thấy khu vực rừng gìa ngày càng bị thu nhỏ lại -- một sự tổn thất đã và đang gây nên sự xói mòn và nạn lụt thường xuyên ở tỉnh này. Ông đổ lỗi cho “lâm tặc”, là những người buôn gỗ lậu ngày càng hoạt động hung tợn – và ngay cả chuyện đám này ngày càng nguy hiểm nữa. Nhưng ông Lâm nói thêm, rất nhiều trong số gỗ nói trên đã được đốn một cách hợp pháp để lấy chỗ xây dựng nhà máy thủy điện và cho những dự án tái định cư trên vùng núi. Mới tuần này, Ban Bảo vệ Lâm nghiệp của Bộ Phát triển Nông nghiệp và Nông thôn đã ra lệnh cho tỉnh xác định trong số lượng gỗ bị cuốn trôi theo lũ về đồng bằng, bao nhiêu là gỗ đốn lậu và bao nhiêu là gỗ đốn hợp pháp. Trên lý thuyết, những đẵn gỗ gìa khi được đốn hợp pháp đều có khuôn mộc của ban lâm nghiệp.
 |
| Dưới lưỡi cưa của lâm tặc và với sự bất lực của nhà nước: "Rừng xưa đã khép, em hãy ra đi!" Nguồn: DCVOnline tổng hợp |
Nhưng tìm cho ra nguồn gốc những đẵn gỗ này cũng chằng ăn trăn quấn bởi vì giờ đây số gỗ kia đang biến thành bàn và ghế chuẩn bị xuất cảng ra thị trường nước ngoài. Xem như là của trời cho, ông Đỗ Văn Đông nói, ông là người sống ở tỉnh Quảng Nam, không xa con sông Vũ Gia lắm. Hằng ngàn cư dân đổ về chỗ “kẹt gỗ” ở cầu Quảng Huệ, ông Đông nói. Bất chấp dòng nước đang dậy sóng, người dân bơi ra để kéo gỗ vào. Có những nhóm đàn ông mang gỗ vào phố và bán ngay trong ngày. “Mốt số mang ngay cả cưa máy đến, xẻo gỗ như đang ở trong một xưởng mộc, và bán ngay tại chỗ,” theo ông Đông. “Người đông đến nổi công an và nhân viên kiểm lâm đã không thể ngăn họ được.”
Mà tuồng như Việt Nam cũng không thể ngăn chận được vấn nạn đốn gỗ lậu này. Nhân viên kiểm lâm thì được trang bị máy móc và phương tiện nghèo nàn, số lượng nhân viên thì qúa ít ỏi để có thể tuần tra những khu rừng được bảo vệ. Một báo cáo của Bộ Phát triển Nông nghiệp và Nông thôn hôm tháng Tám nói rằng nhân viên kiểm lâm đã bị tấn công hằng trăm lần trong năm tháng đầu tiên của năm 2009 này, gây nên 14 thương tích trầm trọng. Lâm tặc và người đi săn trộm đã dùng xe của họ cán viên chức nhà nước, theo bản báo cáo này, và cũng đã tấn công nhân viên kiểm lâm bằng ống chích. Quản trị lỏng lẻo và nhà cầm quyền địa phương cấu kết với lâm tặc là một phần gây nên nạn đốn cây, phá rừng bất hợp pháp của cả 3.200 mẫu Anh trong sáu tháng đầu năm 2009.
Nhưng gỗ đang là một nguồn thương mãi lớn ở Việt Nam, nơi mà nhu cầu đòi hỏi những mặt hàng nước ngoài lạ, qúy từ Hoa Kỳ và châu Âu đã là động lực thúc đẩy chuyện đốn gỗ lậu hằng mấy năm nay. Ngành sản xuất bàn ghế và chế biến gỗ đã mang đến cho Việt Nam 2 tỉ 8 đô-la năm rồi, làm cho ngành này trở thành một trong những ngành mang đến cho Việt Nam số tiền mặt lớn nhất. Dân lâm tặc trở nên hết sức trơ tráo, hết thuốc chữa đến nỗi còn “chơi” luôn giống cây hiếm Dalbergia tonkinesis được trồng trên đường phố Hà Nội, thủ đô của Việt Nam, cánh này đốn cây vào lúc nữa khuya và bán lại cho con buôn gỗ sau đó.
 |
| Dân lâm tặc trở nên hết sức trơ tráo, hết thuốc chữa đến nỗi còn “chơi” luôn giống cây hiếm Dalbergia tonkinesis được trồng trên đường phố Hà Nội, thủ đô của Việt Nam. Quan tham bán đất, bán biển; dân tham (và nghèo) bán gỗ bán luôn dây cáp quang internet dưới lòng biển! Vì sao nên nỗi này? Nguồn: us.24hr.com.vn |
Mặc dù dưới 1 phần trăm rừng chính hay rừng gìa của Việt Nam vẫn còn, nhìn chung, diện tích rừng thực tế đang gia tăng. Nhà nước trung ương Việt Nam đã và đang theo đuổi một kế hoạch trồng cây trên toàn quốc năng nỗ để gia tăng diện tích có cây từ 28 phần trăm hai thập niên trước lên tới 43 phần trăm, ông Đào Xuân Lai, người cầm đầu văn phòng Phát triển Bền vững của Liên Hiệp Quốc ở Hà Nội cho hay. Một cách đáng tiếc, những khu vực được tái quy hoạch trồng cây này được trồng với cây ăn trái hay những cây lớn nhanh cho kỹ nghệ bột giấy và giấy.
“Dĩ nhiên họ cần làm nhiều hơn thế nữa,” ông Lai nói. “Cái ý muốn của nhà nước thì có đó, nhưng vấn đề là triển khai và ứng dụng ở cấp địa phương.” Hằng triệu người sống trên những vùng đất này và sống nhờ những khu rừng này. Nó luôn là một sự thách đố để theo đuổi những chính sách nhằm cho phép các cộng đồng địa phương sống trong những khu vực bảo vệ nhưng vẫn duy trì được môi trường thiên nhiên. Các nước khác trong vùng Á châu cũng đang cố làm điều này, ông Lai nói, nhưng Việt Nam thực tế tiến triển tốt hơn đa số những nước khác.
Ngành lâm nghiệp đã yêu cầu thêm một ngân qũy 5 triệu 8 đô-la để tuyển và huấn luyện 3.000 nhân viên kiểm lâm nhằm tuần tra những khu vực được bảo vệ. Nhưng nếu như họ có được thêm ngân quỹ, thì cho rất nhiều khu rừng gìa thuộc vùng cao nguyên trung phần, và cho những người mà làng mạc của họ giờ đây đã nằm sâu dưới một biển bùn, bão Ketsana đã hé lộ một điều rằng sự giúp đỡ nếu có chăng -- cũng sẽ đến qúa đỗi muộn màng.
Martha Ann Overland – Nguyên Hân chuyển ngữ
© DCVOnline
(1) After Typhoon, Illegal Logging Back in Spotlight in Vietnam. Time, by Martha Ann Overland, 22 October 2009
(2) Tựa đề do Nguyên Hân đặt, lời từ một ca khúc của nhạc sĩ Trịnh Công Sơn.
(3) Hiệu đính dựa vào sự góp ý của độc gỉa TranCali. Thành thật cám ơn.
Lý Quang Diệu và Singapore 50 năm tới
Trước khi lên đường đi Washington DC nhận giải thưởng về sự nghiệp cả đời cống hiến cho Singapore và Đông Nam Á, từ Hội đồng Kinh doanh Mỹ-Asean (US-Asean Business Council) vào ngày 27 tháng 10, Sư trưởng (Minister Mentor) Lý Quang Diệu của Singapore đã nói chuyện trước 1.200 sinh viên Đại học Quốc gia Singapore (NUS – National University of Singapore) vào tối 19 tháng 10.
Ở tuổi 86, ông Lý xem ra vẫn khỏe mạnh, và du hành khá nhiều.
Đây là buổi hội luận hàng năm, mang danh “Kent Ridge Ministerial Forum” (Hội luận Kent Ridge cấp Tổng trưởng), do Hội Sinh viên Chính trị của NUS tổ chức cho các sinh viên và nhân viên giảng huấn có dịp trao đổi ý kiến với các chính khách thành đạt. Ví dụ, trong cuộc Hội luận năm 2007, diễn giả chính là Thủ tướng Singapore Lý Hiển Long, với đề tài “Quốc tế và những quan tâm vùng” (International and Regional concerns); Đề tài của Hội luận năm 2008 là “Toàn cầu hóa: Đe dọa hay cơ hội cho thường dân Singapore” (Globalization: Threat or Opportunity for the Ordinary Singaporian?), diễn giả là Tiến sĩ Balakrishnan, Tổng trưởng Bộ Phát triển Cộng đồng, Thanh niên và Thể thao. Đề tài năm nay là “Những gì sẽ chờ đợi Singapore trong 50 năm tới?” (What will the next 50 years have in store for Singapore?), diễn giả chính là Sư trưởng Lý Quang Diệu, người trong nửa thế kỷ qua đã biến Singapore từ một hải cảng thô sơ thành một thị quốc tầm cỡ quốc tế.
Hội luận này không phải là cuộc đối thoại trực tiếp. Đối với bên ngoài, ông Lý Quang Diệu luôn đề cao vai trò của sự tranh cãi giữa các ý kiến đối nghịch để thúc đẩy tiến bộ, nhưng trong phạm vi Singapore, người có ý kiến chống đối rất dễ bị ra tòa, bị phạt những khoản tiền khổng lồ tới mức phá sản, không phải bị coi là chống lại nhà nước như kiểu Việt Nam, mà là xúc phạm danh dự người bị chỉ trích. Lần thứ ba xuất hiện trong chương trình hội thoại của Charlie Rose trên truyền hình Mỹ vào ngày 22 tháng 10 nhân chuyến đi lãnh thưởng, ông Lý đã ca tụng Tổng thống Obama là người hùng biện, và điều gây ấn tượng nhất đối với ông, là ông Obama đã bổ nhiệm những người đối lập với mình vào những chức vụ then chốt. Nhưng điều này không xẩy ra tại Singapore, ít nhất khi ông Lý còn tại thế.
Khoảng 500 câu hỏi do sinh viên gửi tới trước bằng email. Sau khi sàng lọc, 9 câu được chọn để ông Lý trả lời. Blog TOC còn mỉa mai, chẳng những sàng lọc, có khi 9 câu hỏi này còn được khử trùng trước khi đến tay ông Lý. Tại một nơi vẫn còn cấm nhai kẹo cao su nơi công cộng, và có xe đi hốt rác ngày hai lần, lời mỉa mai này có thể rất gần sự thực. Có câu hỏi chỉ liên hệ tới Singapore, như chuyện recycle rác, nên bài này chỉ đề cập tới quan điểm của ông Lý Quang Diệu trong khoảng nửa số câu hỏi. Người viết có mặt tại Singapore, nhưng không trực tiếp theo dõi hội luận, mà thuật lại theo báo chí (The Straits Times), blogs (TOC – The Online Citizen, The Temasek Review…), và truyền hình (Chanel NewsAsia) địa phương.
Tầu đang lên, nhưng Mỹ chưa hết thời
Trả lời câu hỏi của Enock Seet, sinh viên năm thứ nhì ngành nghệ thuật, khoa học xã hội và kinh doanh của trường Đại học Quản trị Singapore rằng “Liệu sự suy thoái kinh tế Hoa Kỳ có liên hệ tới sự tăng trưởng của Ấn Độ, Trung Quốc, và Nga không?” Ông Lý nói:
Đừng nghĩ rằng Hoa Kỳ đã hết thời. Nền kinh tế của họ vẫn còn năng động. Hãy nhìn vào thành tích quá khứ của họ – họ là người uyển chuyển nhất, có đầu óc kinh doanh nhất, và sẵn sàng tái xuất dưới hình thức mới. Trung Quốc rất khó qua mặt Hoa Kỳ trong việc thu hút các tài năng nước ngoài.
Theo ông Lý Quang Diệu, ngay cả không có khủng hoảng kinh tế, trật tự thế giới cũng sẽ thay đổi trong vòng từ 10 đến 30 năm tới, do sự tăng trưởng mau lẹ của cái gọi là kinh tế BRIC (là bốn chữ đầu tên của các nước Anh, Nga, Ấn và Tầu).
Ông Lý đã ghi nhận tính “hòa đồng” của nền văn hóa Mỹ khi nói về khả năng thu hút nhân tài từ khắp nơi trên thế giới: “Anh có thể tới như một di dân, nói không đúng nhấn giọng, nhưng chừng nào chúng tôi vẫn có thể hiểu được anh, chúng tôi chấp nhận anh như một người Mỹ”. Trung Quốc sẽ gặp khó khăn trong việc tạo ra một môi sinh như thế, vì văn hóa và ngôn ngữ kém thân hữu đối với người ngoài. Tiếng Anh là ngôn ngữ thứ nhì của thế giới, và lợi điểm này còn tồn tại với nước Mỹ.
Theo ông Lý, Ấn Độ sẽ phát triển vào khoảng 60% so với Trung Quốc. Họ có một lớp thượng tầng rất tài năng, nhưng đã mất tới 2 triệu người cho Hoa Kỳ. Điều này khiến phát triển của Ấn Độ bị chậm từ 30 đến 40%.
Xuất hiện trên truyền hình Mỹ vào 22 tháng 10, ông Lý nói thêm về tương quan giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ trong thế kỷ này. Theo ông, sau thế kỷ 20 là thế kỷ Hoa Kỳ, nửa đầu thế kỷ 21 phần lớn vẫn còn là Hoa Kỳ, nhưng sang phần nhì của thế kỷ này, thì Hoa Kỳ phải chia sẻ địa vị với Trung Quốc và Ấn Độ, cũng như phải làm hòa với họ. Riêng về Trung Quốc, ông nói họ không muốn là thành viên danh dự của Tây phương. Không giống Nga, họ thỏa mãn được làm người Trung Quốc, và tồn tại như thế. Cho nên, “khi các anh nói với họ làm cái này cái kia, họ nói vâng, cảm ơn. Nhưng trong đầu, họ tự hỏi ‘chúng tôi đã tồn tại năm ngàn năm, còn các anh?’”
Pháp trị và Singapore
Theo ông Lý Quang Diệu, khả năng lớn mạnh của kinh tế Trung Quốc là một đe dọa cho Singapore, nhưng tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ và pháp trị sẽ giúp Singapore cạnh tranh chống lại.
Trả lời câu hỏi của Cheryl Sim, sinh viên năm thứ nhất Đại học Quốc gia Singapore về lãnh vực chính nào Singapore có thể cạnh tranh trong thập niên tới, ông Lý nói:
“Rất khó có thể tìm ra chỗ thuận lợi của mình. Vì bất cứ mình làm cái gì bây giờ, ít lâu sau, Trung Quốc sẽ làm cái đó – và họ làm tốt hơn, bởi họ có tài.” Ông đã kể ra trường hợp một nhà kinh doanh Thái Lan. Ông này mua lại một xưởng chế tạo xe gắn máy của quân đội tại Trung Quốc, áp dụng kỹ thuật của Nhật Bản, và kiếm được nhiều tiền. Chỉ ba năm sau, nhân viên của ông lập một xí nghiệp riêng của họ, và thành công hơn. Ông Lý nói lợi thế của Singapore là sự hiếu khách và môi trường thuận tiện cho kinh doanh quốc tế.
Theo ông Lý, rất khó kiếm lời tại Trung Quốc vì nạn ăn cắp bản quyền tràn ngập. Ví dụ, các hãng chế tạo dược phẩm đa quốc rất khó bỏ Singapore để dọn sang Trung Quốc, vì mọi đầu tư vào việc nghiên cứu và cơ sở thực hiện rất khó đem lại lợi nhuận. “Chỉ nửa năm sau khi sản phẩm mới của mình ra lò, đã có sản phẩm tương tự trên thị trường”. “Nhưng còn lâu Trung Quốc mới có thể thay đổi từ quan trị tới pháp trị”. Và ngay cả khi chế độ pháp trị được thiết lập, thì vẫn còn bị trở ngại bởi chế độ chính trị. Theo ông Lý, Trung Quốc là “một xã hội với hai thứ pháp trị: một cho 76 triệu đảng viên, và một cho tất cả những người còn lại”.
Cạnh tranh toàn cầu và cách biệt giầu nghèo
Elvin Ong, sinh viên năm thứ tư ngành khoa học xã hội và kinh doanh thuộc Đại học Quản trị Singapore hỏi về việc Singapore có thể làm gì để giảm bớt cách biệt giầu nghèo, và giúp 20% dân chúng dưới cuối bảng sắp hạng. Ông Lý không nghĩ rằng quy định mức lương tối thiểu là giải pháp tốt. Theo ông, bất cứ nước nào định mức lương tối thiểu cũng đưa tới kết quả là công việc bị cắt giảm, vì chủ nhân bắt buộc phải trả lương cao hơn, thì sẽ giảm bớt việc mướn người. Singapore chủ trương tạo càng nhiều công việc càng tốt, và để cho thị trường quyết định mức lương thích hợp. Theo ông, có bất cứ công việc nào cũng hơn là thất nghiệp.
Theo ông Lý, khoảng cách giầu nghèo gia tăng không phải là vấn đề riêng của Singapore, mà hầu hết mọi nước đều phải đối phó. Ông cho rằng đó là vấn đề không thể tránh được trong tình trạng toàn cầu hóa. Cạnh tranh toàn cầu khiến người nghèo bị thiệt, và người giầu hưởng lợi. Lương bổng của thợ không chuyên môn bị giữ ở mức thấp vì bị cạnh tranh từ những nơi nhân công rẻ hơn như Trung Quốc và Ấn Độ. Trong khi đó, các nhân viên cấp cao gửi ra nước ngoài đương nhiên được trả lương cao hơn, và hưởng phụ cấp biệt phái. Ông đan cử thí dụ là Hoa Kỳ, nơi nhiều công việc thấp đã được mang ra nước ngoài có nhân công rẻ hơn. Và mặc dầu trong cuộc tranh cử Tổng thống năm ngoái đã có tranh luận về việc làm luật cấm mang công việc ra nước ngoài, nhưng nếu làm như vậy, sẽ gây thiệt hại cho giới kinh doanh.
Trả lời một câu hỏi khác rằng liệu ông có lo ngại tình trạng cách biệt lợi tức đưa đến phân biệt giai cấp tại Singapore không, ông Lý cho rằng đó là chuyện không thể tránh được trong một xã hội trưởng thành. Ông đã giải thích bằng thí dụ tại Trung Quốc:
“Cộng sản đã bắt đầu bằng một xã hội vô giai cấp. Các điền chủ tư bản đã bị chặt – đúng ra là đầu họ bị chặt. Nhưng Trung Quốc ngày nay, họ có các nhà lãnh đạo và có các hoàng tử… Được đào tạo tốt, và quen thuộc nhiều”. Ông Lý kể ra trường hợp gia đình Cựu Thủ tướng Lý Bằng (Li Peng), đang kiểm soát lãnh vực năng lượng của cả nước. Con gái là Li Xiaolin, Chủ tịch công ty điện lực độc quyền China Power International Development; con trai là Li Xiaopeng vốn đứng đầu công ty nặng ký khác là Huaneng Power. (Ông Lý kể chuyện bên Tầu, nhưng dân Singapore chẳng cần tìm đâu xa, vì gia đình ông cũng đã và đang kiểm soát Singapore, cả về chính trị lẫn kinh tế.) Theo ông Lý, họ có thể xứng đáng với công việc, nhưng nếu không có quen thuộc và liên hệ, chẳng ai biết đến họ. Trung Quốc là một nước lớn, anh phải được biết đến, nếu không, sẽ chỉ là một trong số 1 tỷ 300 triệu người.
Tuổi trẻ và giá trị truyền thống
Cô Jang Jia Hui, sinh viên khoa học năm thứ tư muốn ông Lý cho biết cái gì là giá trị và thái độ quan trọng nhất đối với tuổi trẻ Singapore để tiếp tục phát triển và thịnh vượng. Ông Lý trả lời là các bạn “nên có cùng giá trị và thái độ như cha ông các bạn đã có”.
Khi Jang cho biết cha cô sinh ra tại Singapore, nhưng ông cô đến từ nơi khác. ông Lý nói: “Ông cô có thể đã làm việc vất vả hơn cha cô, vì ông đã tới đây như một di dân, và như cô thấy, những di dân mới của chúng ta đã cố gắng rất nhiều để thành công tại nước ngoài. Và chính tinh thần đó đã đưa chúng ta tới đây. Nếu chúng ta không có những người với tinh thần ‘thành công hay là chết’, chúng ta đã không có Singapore như ngày nay”. Khi bạn ngừng cố gắng, bạn ngừng để được như thế này.
Ông Lý đã kể chuyện gia đình mình để làm thí dụ trong việc giáo dục giới trẻ. Nửa thế kỷ trước, ông nhận chức Thủ tướng Singapore, được quyền cư ngụ tại Dinh Thủ tướng, tọa lạc tại một khu đất cao. Dẫn vợ con tới thăm nhà mới, thấy các con chơi banh, mỗi khi banh tuột dốc, lại có bồi chạy đi nhặt mang lại. Ông bà Lý nhìn nhau lắc đầu: Nếu ở Dinh Thủ tướng 5 năm, các con sẽ lớn lên, nghĩ rằng đời là thế; luôn có người nhặt banh đem lại. Ông bà quyết định vẫn ở tại nhà riêng của mình, để con cái lớn lên trong niềm tự tin.
Nhưng thế hệ các cháu ông đã lớn lên trong cuộc sống nhiều tiện nghi hơn. Ông nói: “Đó là vấn đề chúng ta phải đối phó ngày nay”. Nhiều cha mẹ hiểu thế nào là nghèo khó, nhưng con cái thì không.
Tương lai thẩm định quá khứ
Daniel Lim, sinh viên năm thứ tư khoa truyền thông và thông tin thuộc Đại học Công nghệ Nanyang hỏi ông Lý Quang Diệu muốn được hậu thế nhớ về mình như thế nào, ông trả lời:
“Thành thật mà nói, tôi không bao giờ nghĩ tới điều đó. Công việc của tôi là làm tốt những gì đang làm. Châm ngôn trong đời tôi là nếu đã quyết định làm điều gì, thì hãy làm cho tốt, hay là đừng làm. Cho nên, bất cứ làm điều gì, tôi cố làm xong, và làm xong ở độ cao”.
Về uy tín của mình, ông Lý nói rằng: “Thành tích của một người cuối cùng sẽ được định vào 20, 30, 40 năm sau khi qua đời, khi các sử gia và sinh viên nghiên cứu về cuộc đời, về công việc, về tài liệu, về những việc đã quyết định, rồi thẩm định xem người đó giá trị như thế nào”.
Ông Lý nêu ra hai nhân vật Trung Quốc để làm thí dụ, là Mao Trạch Đông, và Đặng Tiểu Bình. Theo ông, Mao là một đại nhân đã giải phóng Trung Quốc, nhưng suýt nữa đã làm tiêu tùng nước này qua Cách mạng Văn hóa. Mặt khác, Đặng đã mở cửa đất nước ra thế giới vào tháng 12 năm 1978, một tháng sau chuyến viếng thăm Singapore, Kuala Lumpur và Bangkok.
Ông kể rằng ba ngày viếng Singapore là khúc quanh quan trọng đối với nhà lãnh đạo Trung Quốc, người trước đó vẫn cho rằng Singapore là tay sai của Mỹ, nhưng thay vào đó đã thấy một thị quốc giầu có, xanh tươi sạch sẽ, và mỗi người làm chủ một căn hộ. Bởi đó, khi Đặng đối diện với chống đối cải cách kinh tế của ông vào năm 1992, ông đã thúc đẩy các tỉnh Trung Quốc – trong một chuyến du hành miền Nam – hãy “học từ Singapore vì họ biết quản trị tốt và có kỷ luật”. Điều này đưa tới việc thiết lập khu công nghiệp Trung Quốc – Singapore tại Suzhu 15 năm trước. Đặng đã xây dựng Trung Quốc. Nếu ông ta không đảo ngược hướng đi, Trung Quốc chắc đã nổ tung như Liên Xô.
Hồn nước và GDP
Có thể nói Singapore là tác phẩm của Lý Quang Diệu. Sự thành công của Singapore khiến thế giới thán phục, nhưng theo lời ông Lý Quang Diệu phát biểu vào một dịp khác, tỷ lệ bất mãn của dân Singapore cũng cao vào hàng đầu thế giới. Ngoài truyền thông “lề phải” như tờ báo lớn The Straits Times mỗi ngày trung bình có tới 1 triệu 400 ngàn độc giả, và kênh truyền hình NewsAsia, Singapore cũng có những Blogs thẳng thừng chỉ trích ông Lý Quang Diệu, đáng kể trong số này là Blog TOC “The Online Citizen”.
Bài “Kent Ridge Ministerial Forum: The Lion, the Young and the Orchestra” của Blog này vào ngày 20 tháng 10 đã nhại lời trong Thánh Kinh để nói về Lý Quang Diệu “Lý tạo ra giang sơn trong hình ảnh của ông, trong hình ảnh của Lý ông tạo ra giới trẻ; ông tạo ra chúng không hồn và vô chính trị.” Bài này còn mượn lời của giáo sư kinh tế Linda Lim của Đại học Michigan để nói rằng “Singapore chỉ là một nơi chốn, không phải một quốc gia” (Singapore is only a place, not a nation). Bài này viết thêm “một quốc gia không lớn lên với GDP, một quốc gia không sống trong những nhà chọc trời: một quốc gia chỉ ra đời khi có một linh hồn”.
Trong hai ngày, bài này đã có hơn một trăm phản hồi, hầu hết đều chỉ trích ông Lý Quang Diệu. Tiêu biểu hơn cả là phản hồi thứ 29, của một ngừơi ký tắt là JW, post vào ngày 20 tháng 10, tạm dịch như sau:
LQD đã thuộc về quá khứ.
Không phải là bắt đầu như thế nào, nhưng kết thúc như thế nào mới đáng kể. LQD đang kết thúc rất tồi và sẽ kết thúc rất sớm.
LQD KHÔNG phải là cha già của dân tộc Singapore. Ông ấy mãi mãi là một kẻ cơ hội và một người hèn nhát về chuyện đó. Sự việc này đã được chứng tỏ nhờ những gì Said Zahari nói trong cuộc phỏng vấn này http://www.youtube.com/watch?v=aaLaeDN4t2U, các tài liệu giải mật tại Luân Đôn đã làm chứng rằng LQD là một kẻ hèn nhát.
Ông đã cộng tác với Nhật rồi với Anh chống lại nhân dân Singapore.
Chẳng có gì ngạc nhiên khi cuộc phỏng vấn này vẫn còn bị cấm bởi các nhà kiểm duyệt phim Singapore.
Sau 50 năm và LQD chấp nhận rằng Singapore vẫn không phải là một quốc gia.
Tốt nhất là LQD và Đảng PAP (People Action Party – Đảng Nhân dân Hành động) biến đi, càng sớm càng tốt.
Cũng cần ghi nhận rằng người viết đã có thể mở computer tại Singapore, đọc những lời chỉ trích trên đây theo link
http://sgblogs.com/entry/kent-ridge-ministerial-forum-lion-young-orchestra/365197
và xem được cả http://www.youtube.com/watch?v=aaLaeDN4t2U, mà không hề bị khó khăn bởi tường lửa.
*
Sau khi ông Lý quy tiên, không hiểu Đảng PAP có ướp xác ông để làm bùa hộ mệnh như các đảng cộng sản Liên Xô, Việt Nam và Trung Quốc đã làm với lãnh tụ của họ. Điều đáng chú ý là tại Singapore, người ta không bán hay trưng bầy ảnh tượng của Lý Quang Diệu. Quốc kỳ chỉ được treo tại công sở và mấy ngày lễ chính. Ngoài ra, người dân muốn treo cờ phải xin phép.
© 2009 Đinh Từ Thức
© 2009 talawas blog