Thư ngỏ gửi Lãnh đạo Đảng, Quốc hội ngưng khai thác bauxite

Nguyễn Trung, 10 (60A) ngõ 45Q phố Võng Thị, Phường Bưởi, quận Tây Hồ, Hà Nội. Đt: 04 38363036

Kính gửi:

-         Các Đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị Ban Chấp hành trung ương Đảng Cộng Sản Việt Nam

-         Toàn thể các đại biểu Quốc hội nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam

Kính thưa các Đồng chí,

Tôi là Nguyễn Trung, cán bộ đảng viên đã về hưu, viết bức thư ngỏ này khẩn thiết thỉnh cầu các Đồng chí:

(1)  cân nhắc lại một lần nữa và quyết định cho ngừng ngay việc tiếp tục xây dựng nhà máy chế biến alunina ở Tân Rai/Lâm Đồng,

(2)  tạm hủy dự án đang đàm phán tiếp về nhà máy Nhân Cơ ở Đắc Nông,

(3)  tạm thời đình chỉ việc triển khai toàn bộ tổng dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên để tổ chức nghiên cứu tiếp một cách nghiêm túc và khoa học,

(4)  đem những kết quả nghiên cứu nói trên trưng cầu ý kiến nhân dân cả nước về đề tài kinh tế bauxite Tây Nguyên vô cùng nhạy cảm này.

Thưa các Đồng chí, tôi hiểu thực hiện lời thỉnh cầu khẩn thiết này có nghĩa là phải thực hiện một quyết định đau đớn chưa hề có trong lịch sử kinh tế nước ta và sẽ là một tổn thất lớn mà nền kinh tế nước ta phải chịu đựng – nhất là nhà máy chế biến alumina Tân Rai đã hoàn thành được một phần lớn và đã làm được nhiều việc quan trọng trong triển khai dự án nhà máy Nhân Cơ. Chỉ có lòng dũng cảm và ý thức trách nhiệm tuyệt đối đối với vận mệnh quốc gia của các Đồng chí cùng với sự thông cảm của đồng bào cả nước mới đủ sức đi tới thực hiện quyết định khó khăn này. Song thà chịu như vậy còn hơn để lại hậu họa khôn lường cho mai sau.

Thưa các Đồng chí,

Lý do tôi viết lời thỉnh cầu khẩn thiết này là thảm họa vỡ hồ bùn đỏ ngày 04-10-2010 tại vùng Ajka, cách thủ đô Budapest khoảng 160km về phía tây nam đang đe dọa nhiều thị trấn chung quanh khác tại Hungary, gây nhiều thiệt hại nghiêm trọng và lâu dài; Chính phủ Hunggary đã phải tuyên bố tình trạng khẩn cấp đối với nhiều vùng lân cận. Thủ tướng Hungary Viktor Orban cho hay thảm họa này có khả năng do lỗi của con người gây ra, lớn gấp nhiều lần so với thảm họa tương tự đã xảy ra ở vùng Baia Mare tại Romania năm 2000, sẽ gây tổn thất lớn cho kinh tế, nguy hại cho sức khỏe con người vì bị tác động trực tiếp hoặc vì các dòng sông lớn bị ô nhiễm bùn đỏ có chứa nhiều chất ăn mòn và các hóa chất độc hại khác, chưa lường hết được những tác hại tàn phá môi trường cho các vùng chung quanh (tìm xem: Sài Gòn Tiếp Thị, Thông Tin Thương Mại và nhiều tin và bài báo khác của các báo và các hãng truyền thông quốc tế các ngày 05 và 06-10-2010).

Ngay lập tức tôi liên hệ đến những mối nguy tiềm tàng trong khai thác bauxite ở Tây Nguyên, với các lý do như nhiều lần tôi đã trình bầy trong các bài báo của mình cũng như trong kiến nghị trực tiếp của cá nhân tôi gửi Đảng và Chính phủ, bao gồm cả kiến nghị và tham luận trong cuộc hội thảo ngày 10-04-2009 do Phó Thủ tướng Hoàng Trung Hải chủ trì và cuộc hội thảo ngày 15-04-2009 do Ủy viên Ban Bí thư Ngô Quang Dụ chủ trì.

Thưa các Đồng chí, ngoài những ý kiến tôi đã trình bầy trong các bài viết và kiến nghị của mình, anh Nguyên Ngọc và tôi, cũng như nhiều anh em quan tâm khác nữa, đã nhiều lần đi trực tiếp khảo sát tại hiện trường tình hình triển khai công việc khai thác bauxite Tây Nguyên, đã đi thử tất các các tuyến đường bộ mà Chính phủ dự kiến sẽ cho phép sử dụng cho vấn đề vận tải của đề án kinh tế này do tập đoàn Than & Khoáng sản (TKV) đề nghị, đã đi xem nơi dự kiến xây cảng Kê Gà cho việc xuất cảng, và đã tìm hiểu khả năng sẽ sử dụng tạm cảng Cồn Dầu/Đồng Nai trong thời gian chờ đợi chưa có cảng Kê Gà…

Chưa kể đến những khoản đầu tư rất lớn cho việc uốn nắn hay sửa lại các tuyến đường bộ thì mới dùng được (vì các tuyến đường này hẹp, độ dốc cao, uốn khúc nhiều nên các xe vận tải chuyên dụng không sử dụng được), chưa kể đến kinh phí lớn phải đầu tư cho một cảng biển mới (Kê Gà) chuyên cho vận tải bauxite (nếu xây dựng cảng Kê Gà cho mục tiêu đa năng còn tốn kém nữa), nếu tính đến vận tải đường sắt thì càng tốn kém hơn và phải  5 – 10 nữa mới có… , nền kinh tế hiện nay không chịu đựng nổi tất cả những khoản chi mới này.

Nói một cách khác, cứ giả định rằng toàn bộ kết cấu hạ tầng riêng cho vận tải đã có sẵn rồi (một điều không tưởng), song giá thành sản xuất alumina chắc chắn sẽ gây lỗ lớn, vì không chịu nổi cước phí vận tải do đoạn đường từ nơi sản xuất đến nơi xuất cảng quá dài (bao gồm cả cước phí lên núi chở nguyên liệu phục sản xuất, và cước phí xuống núi cho xuất khẩu nguyên liệu sơ chế alumina).

Tôi đã làm mọi con tính và chỉ được kết quả “lỗ”, cách làm thế nào cũng lỗ, chưa kể đến sự phụ thuộc nghiêm trọng kinh tế/chính trị của alumina vào thị trường Trung Quốc. Ngoài ra phải tính đến hiểm họa khôn lường của một hồ bùn đỏ có nhiều hóa chất độc hại treo lơ lửng trên đầu đồng bằng sông Đồng Nai, sản xuất alumina càng lớn, hồ này và hiểm họa của nó càng lớn, nhất là khí hậu Tây Nguyên rất khắc nghiệt trong mùa mưa. Khả năng sản xuất ra nhôm hoàn toàn bị loại trừ vì không lấy đâu ra đủ điện.

Thưa các Đồng chí, thật ra trong nhiều cuộc thảo luận giữa những người quan tâm đến vấn đề này trong chúng tôi cuối năm 2008, anh Nguyên Ngọc, tôi và một vài anh nữa đã đề nghị dứt khoát loại bỏ hẳn việc khai thác bauxite ở Tây Nguyên để khảo sát lại, nhưng chúng tôi thiểu số, nên kiến nghị của 17 nhà nghiên cứu và làm công tác xã hội gửi Bộ Chính trị, Ban Chấp hành Trung ương Đảng và Quốc Hội cuối tháng 11-2008 do cố giáo sư Nguyễn Văn Chiển chủ trì chỉ đề nghị tạm dừng việc khai thác bauxite Tây Nguyên.

Nay thảm họa ở Hungary thôi thúc tôi viết thư ngỏ này, khẩn thiết mong các Đồng chí xem xét.

Nếu lời thỉnh cầu khẩn thiết này của tôi chưa đủ sức thuyết phục, xin đề nghị các Đồng chí lập ngay một nhóm đặc nhiệm độc lập nghiên cứu và phân tích những điều tôi trình bầy trong thư ngỏ này.

Xin gửi lời chào trân trọng.

Kính thư

Nguyễn Trung (đã ký).

Ghi chú: Thư ngỏ này được gửi đến tất cả các báo chí.

—

BS: Ông Nguyễn Trung là cựu Đại sứ VN tại Thái Lan, cựu thành viên Ban Nghiên cứu của Thủ tướng Phan Văn Khải (được giải thể sau khi TT Dũng lên), cựu thành viên Viện Nghiên cứu Phát triển IDS (đã tự giải thể để phản đối Quyết định 97 của TT). Trong đợt đóng góp ý kiến cho Đại hội Đảng lần thứ 10, ông đã như người mở đầu cho không khí sôi động bằng bài Thời cơ vàng: Vượt qua cái bóng của mình (Tuổi trẻ), với khoảng 1.000 ý kiến phản hồi được gửi tới tòa báo.  Bài này được tác giả trực tiếp gửi đến và đã được đăng một phần trên VNN.

Thư được tác giả gửi trực tiếp đến BS.

Nguồn: Blog Anh Ba Sàm

http://anhbasam.com/2010/10/07/692-nguy%e1%bb%85n-trung-th%c6%b0-ng%e1%bb%8f-g%e1%bb%adi-lanh-d%e1%ba%a1o-d%e1%ba%a3ng-qu%e1%bb%91c-h%e1%bb%99i/

Người Yêu Nước - Nguyễn Huệ Chi

An ninh Việt Nam công nhận giáo sư Nguyễn Huệ Chi là ‘người yêu nước’, sau 20 ngày thẩm vấn về hoạt động của trang bauxitevietnam.info, theo Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ, cố vấn luật pháp cho trang Bauxite Việt Nam.

Ông Vũ nói thêm, cơ quan An ninh Điều tra thuộc bộ Công an thừa nhận rằng trang Bauxite Việt Nam có nội dung yêu nước.

13 tháng Giêng năm nay cơ quan An ninh đã bất ngờ lục soát nhà Giáo sư Nguyễn Huệ Chi tịch thu ổ cứng máy tính và các tài liệu khác. Đồng thời đưa Giáo sư Nguyễn Huệ Chi đến trụ sở của cơ quan An ninh để thẩm vấn.

Sau hai mươi hai ngày, đến 4/2, cơ quan An ninh mới thôi thẩm vấn Giáo sư Nguyễn Huệ Chi.

Tuy nhiên đến ngày 8/2 ổ cứng máy tính mới được cơ quan An ninh trả lại cho Giáo sư.

Trong khi đó trang mạng Bauxite Việt Nam bị tin tặc đánh nhiều lần, buộc những người chủ xướng phải chuyển sang nhiều địa chỉ khác.

Như boxitvn.info; boxitvn.net; boxitvn.org; boxitvn.blogspot.com. Và boxitvn.worldpress.com

“Những địa chỉ này hoạt động song song, nếu một địa chỉ bị đánh sập, người đọc có thể truy cập các địa chỉ khác,” tin trên mạng của Bauxite Việt Nam (boxitvn.worldpress.com) cho hay.

Theo Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ, hoạt động của mạng Bauxite Việt Nam (bauxitevietnam.info) không có gì vi phạm luật pháp Việt Nam. Do đó ông Vũ khẳng định việc cơ quan Anh ninh điều tra lục soát nhà của Giáo sư Nguyễn Huệ Chi, thu ổ cứng máy tính và các tài liệu khác, cũng như thẩm vấn Giáo sư là hành vi phạm pháp.

Cù Huy Hà Vũ: Đúng. Thứ nhất là về đăng ký. Không có bất cứ quy định nào nói trang mạng đó phải được cơ quan có thẩm quyền VN cho phép. Không cấm thì cứ vô tư làm, đúng không. Đó là về hình thức, về đăng ký.

Về mặt nội dung, miễn là ở trong cái trang mạng đó không có đưa quan điểm hay yêu cầu nào mà vi phạm hiến pháp hay pháp luật VN. Cho đến giờ không có luôn. Tất nhiên trong nội dung bài vở có những quan điểm cứng, thậm chí là ngược lại với quan điểm của nhà nước VN, thì đấy cũng là chuyện bình thường. Ngay chủ tịch nước Nguyễn Minh Triết sang bên Mỹ hẳn hoi, và từng nói là bất đồng chính kiến là chuyện bình thường. Chính kiến là gì, chính kiến là quan điểm chính trị. Khác nhau là chuyện bình thường, có gì đâu.

Nếu có bài báo nào vu khống hay xúc phạm đến danh dự của cá nhân, hay tổ chức, hãy viết đơn khiếu nại ban biên tập, nếu họ không sửa đổi thì viết đơn khởi kiện ra tòa dân sự. Đây là vấn đề hoàn toàn dân sự chứ không có chuyện cơ quan An ninh can thiệp vào.

BBC: Thế còn chuyện cơ quan an ninh khám xét nhà Giáo sư Nguyện Huệ Chi, thu ổ cứng máy tính của Giáo sư và đưa Giáo sư đến cơ quan An ninh để thẩm vấn, ông nhìn nhận chuyện đó như thế nào.

Cù Huy Hà Vũ: Tôi cho rằng hành động của họ vi phạm pháp luật. Hai điểm phi pháp ở đây. Thứ nhất lục soát nhà của công dân, nhà của Giáo sư Nguyễn Huệ Chi mà không có căn cứ rõ ràng cho thấy Giáo sư Nguyễn Huệ Chi có hành vi phạm pháp hình sự. Không có và cho đến giờ cũng không có. Và qua điều tra đủ các thứ, rồi chứng minh, cuối cùng họ phải thừa nhận với Giáo sư Nguyễn Huệ Chi là trang mạng là hoàn toàn yêu nước, không có gì vi phạm pháp luật, bản thân Giáo sư Nguyễn Huệ Chi và những người trong cuộc là yêu nước.

Về phần tôi, họ chỉ trách Giáo sư Nguyễn Huệ Chi là tại sao ông lại quan hệ với Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ làm gì, ông này dữ dằn và không nhã, đấy họ chỉ nói đến thế thôi.

Vi phạm pháp luật thứ hai là đã đưa Giáo sư đến cơ quan An ninh để thẩm vấn mà không có căn cứ để xác định Giáo sư Nguyễn Huệ Chi có dấu hiệu phạm pháp hình sự. Khi đã không có dấu hiệu phạm pháp hình sự thì không có cơ quan nào (Viện Kiểm sát, Tòa án, hay cơ quan Công an có quyền triệu tập hay đưa đến những cơ quan đó để thẩm vấn.

Nếu họ thích tìm hiểu tình hình trang mạng Bauxite Việt Nam thì phải đến nhà Giáo sư hỏi han hay đề nghị Giáo sư giải đáp vấn đề này vấn đề kia chứ không có quyền bắt người ta đến trung tâm thẩm vấn.

BBC: Chuyện cơ quan An ninh Việt Nam thẩm vấn Giáo sư Nguyễn Huệ Chi đến nay đã có kết luận chính thức nào chưa, thưa ông?

Cù Huy Hà Vũ: Thứ nhất đây là hành động trái pháp luật. Cái thứ hai, tôi cần vạch rõ cách làm việc của họ như thế này. Có nhiều trường hợp cơ quan An ninh không có chứng cứ tội phạm, thành ra người ta cứ làm bừa, cứ bắt hay là lục soát để tịch thu ổ cứng vi tính hay là sách vở tài liệu này kia, quá trình lục soát trái pháp luật như thế mà nếu người ta tìm được ở đương sự những chứng cứ, những vấn đề này, vấn đề kia để khép vào tội, thì lúc ấy người ta lại quay ra khép tội trên cơ sở những chứng cứ mà ngay từ đầu người ta không có. Trong vụ này thì kết quả điều tra của cơ quan An ninh qua những tài liệu đã thu thập được từ ổ cứng máy vi tính của Giáo sư cũng như các tài liệu mà họ đã cưỡng đoạt tại nhà Giáo sư đều không cho thấy có một chứng cứ nào để chứng minh GS Nguyễn Huệ Chi cũng như những người khởi xướng khác là giáo sư Nguyễn Thế Hùng, hay nhà văn Phạm Toàn là có hành vi vi phạm pháp luật. Cũng như người bảo hộ trang mạng này về mặt luật pháp là Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ không có bất kỳ hành vi phạm pháp luật gì cả.

Cho nên tôi khẳng định việc cơ quan an ninh đã phải trả lại cho Giáo sư Nguyễn Huệ Chi các đồ đạc đã tịch thu vào ngày 8/2 vừa qua, sau đó còn đem tặng rượu và nói mồm với Giáo sư là họ phải công nhận trang Bauxite Việt Nam là trang mạng với tuyệt đại đa số bài vở là yêu nước, và những người chủ trương không hề vi phạm pháp luật.

Tôi cho rằng cơ quan An ninh Bộ Công an Việt Nam đã thất bại trong ý đồ của họ là hình sự hóa trang mạng Bauxite Việt Nam, hình sự hóa những người chủ trương để đi tới dập tắt trang mạng này. Trên thực tế trang Bauxite Việt Nam là tiếng nói có trọng lượng và uy tín nhất của giới trí thức Việt Nam phản kháng những hành vi và chính sách sai lầm dẫn đến thảm họa có thể nói là mất nước, của ban lãnh đạo Việt Nam hiện nay, mà đứng đầu là thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng.

Phản ứng của Giáo sư

Sau khi Tiến sĩ luật Cù Huy Hà Vũ trả lời phỏng vấn BBC Việt Ngữ, chúng tôi có gọi điện đến Giáo sư Nguyễn Huệ Chi tham vấn ý kiến của ông, là "người trong cuộc". Ông Nguyễn Huệ Chi ngẫm nghĩ một ngày mới phản hồi chúng tôi bằng mấy dòng như sau:

"TS luật Cù Huy Hà Vũ là người bảo hộ luật pháp cho trang mạng Bauxite Việt Nam, một sự bảo hộ tự nguyện và nhiệt tình hiếm thấy. Tất nhiên với tư cách người khởi xướng và điều hành trang mạng, tôi rất quý trọng sự bảo hộ bất vụ lợi và rõ ràng chỉ vì mục tiêu chung là lòng yêu nước đó. Nhưng tôi là một nhà khoa học không theo ngành luật, lại cũng không hề nghĩ mình có vi phạm điều gì đối với luật pháp Việt Nam, nên khi bất ngờ bị khám nhà vào ngày 13-1-2010 thì tôi - và cả vợ tôi - chỉ nghĩ đơn giản là cơ quan an ninh đến mình là để mong tìm sự thật, vậy thì tốt nhất mình hãy tích cực giúp họ sớm tìm ra sự thật để mọi việc trở nên rõ ràng. Vì thế tôi và vợ tôi tự nguyện làm mọi việc theo yêu cầu của họ mà không phàn nàn gì. Quả nhiên, cuối cùng thì sự thật đã phơi bày, và theo tôi thì nó đã được phơi bày rất sớm (chỉ khoảng sau vài ba ngày), khi mà bằng mọi nghiệp vụ kỹ thuật hiện đại nhất họ đã lục tìm hết trong ổ cứng máy tính của tôi, kể cả khôi phục lại những gì tôi đã bỏ đi, mà vẫn chẳng thấy một tài liệu nào gọi là phản động, cũng chẳng liên quan đến một người nào nằm trong danh sách phản động của họ cả. Sở dĩ việc điều tra có hơi lâu là vì, theo tôi nghĩ, hình như từ cấp nào rất cao thì phải, cứ muốn trang mạng của chúng tôi phải ngừng lại vì một lý do nào đấy họ không nói thẳng ra được hoặc không tiện biện minh, mà tìm không ra những lý do xác đáng để làm điều đó. Cho nên mới "cù cưa" kéo dài. Có vậy thôi.

Còn quá trình làm việc với anh chị em an ninh (không nói những người lãnh đạo cấp cao mà tôi có tiếp xúc 2 lần với 2 người, cũng khá thú vị, có dịp sẽ kể sau) thì như anh Phạm Toàn đã nói được một phần, đây là một đội ngũ trẻ, có học và có nhân cách. Họ biết mình đang đối thoại với ai và phải xử sự như thế nào cho đúng, tất nhiên không tránh khỏi những lúc căng thẳng vì hai bên cùng bảo vệ chân lý trên quan điểm của mỗi bên. Đối với tôi, những nguyên tắc sống mình đã đặt ra thì không bao giờ mình chịu lùi, tuyệt không bao giờ; trong nguyên tắc sống ấy có vấn đề quan điểm: trí thức là người độc lập về tư tưởng và tự do, không một thứ mệnh lệnh nào áp đặt được lên mình. Cuối cùng thì mọi thứ đã kết thúc có hậu, các bạn từng thẩm vấn tôi rất căng đã đến bày tỏ thiện chí của họ - gián tiếp thừa nhận tôi là người có nhân cách và lý tưởng, không để ai, phía nào mua chuộc hay lôi kéo cả. Vì vậy, tôi không muốn nghĩ ở góc độ luật pháp như bạn Vũ nghĩ, rằng đây là việc trái luật hay không trái luật, cũng không muốn khoe khoang mình là người yêu nước vì đó là chuyện dĩ nhiên không cần phải nói. Bởi theo tôi, cuộc đời này luôn là một nghiệm sinh, mỗi chặng đường mình trải, mỗi con người mình gặp, dù tốt hay xấu đều là duyên nghiệp của mình".

Nguồn: BBC Việt Nam

Bàn tay che mặt trời!

http://bauxitevietnam.info/c/4422.html

 

Mười giờ  mười chín phút đêm thứ Năm 23 tháng Bảy năm 2009, trang mạng Vietnamnet vẫn còn thức, và nhờ nó đang thức mà bạn đọc cả nước vốn lo lắng cho vận mệnh nước nhà được đọc một bản tin có tiêu đề “Tiếp tục cấp phép thăm dò các mỏ khai thác bô-xít“. Cầu mong cho bản tin này không bị bóc vào sáng sớm hôm sau! Cầu mong ân đức tổ tiên phù hộ để các tờ báo đang buộc đi trên lề bên phải sẽ cùng đưa tin này, đưa tin khách quan như một cách bày tỏ thái độ của báo mình trước một vấn đề vô cùng nóng bỏng của đất nước.

Riêng Bauxite Việt Nam thì không thể không bày tỏ thái độ – hàng nghìn chữ ký của các tầng lớp nhân dân trong và ngoài nước cùng ba triệu rưỡi lượt truy cập trang mạng sau ba tháng hoạt động chắc chắn đang chờ một tiếng nói chung gửi trong bản xã luận số 5 này.

Hãy nhớ lại cách đây đúng 11 ngày, ngày 12-7-2009, ông Quyền Cục trưởng Cục Địa chất và khoáng sản Việt Nam Nguyễn Văn Thuấn đã tuyên bố với báo chí một cách ngon lành, rằng chưa có chuyện cấp phép các dự án khai thác bauxite tại Tây Nguyên, bởi lẽ các dự án này còn thiếu đánh giá tác động môi trường bổ sung, hoàn nguyên môi trường (phapluattp.vn), đến nỗi trang mạng BBC thấy chuyện lạ, phải trực tiếp phỏng vấn ông ta rồi mới đưa tin chứ không vội tin vào báo chí trong nước (bbc.co.uk). Nhưng dư luận công chúng thì đâu có dễ tin đến thế. Trên mạng Bauxite Việt Nam, khi đưa lại nguồn tin BBC, chúng tôi đã đặt một giả thuyết: “Đã cho phép xây nhà máy tốn hàng trăm triệu đô la rồi lại không cấp phép khai thác? Nghe mà tưởng cái Chính phủ này vốn thích chơi ngông như Công tử Bạc Liêu! Còn nói “chưa” để rồi “sẽ cấp” thì nói làm gì cho thêm rắc rối. Bạn đọc cứ so sánh cách nói lập lờ đoạn trên và đoạn dưới của ông Nguyễn Văn Thuấn thì đoán ra ngay đây chỉ là một cú đánh lừa dư luận… không được ngoạn mục cho lắm. Ông Thuấn nói việc dư luận đông đảo phản đối dự án khai thác bauxite mấy tháng qua là “làm ầm ỹ lên”. Thì chính vì nghĩ quẩn/xuẩn thế nên những kẻ có trách nhiệm mới phải cho một người cỡ ông ra “chữa cháy” (bauxitevietnam.info)

Quả nhiên, đến hôm nay mọi sự đã quá rõ ràng. Chỉ trong vẻn vẹn 11 ngày mà các dự án bauxite đã làm xong đâu đấy việc “đánh giá tác động môi trường bổ sung” cũng như “hoàn nguyên môi trường” (khi đưa ra lời tuyên bố trong ngày 12 hẳn ông Thuấn phải biết rõ những việc ấy chưa được tiến hành, chứ lẽ đâu đang làm sắp xong mà cấp trên lại lệnh cho ông “phát loa” để mọi người chắc mẩm?!)? Thì ra là Nhà nước chúng ta, với các tập đoàn lợi ích châu xung quanh nó, vốn nổi tiếng là trì trệ, tắc trách bậc nhất, nay phút chốc bỗng mang đôi cánh thiên thần!

Nội dung bản tin “Tiếp tục cấp phép thăm dò các mỏ khai thác bô-xít” cho ta thấy lần này ông Hoàng Trung Hải tỏ ra rất dũng cảm, một mình đứng ra làm hết – dĩ nhiên là nấp sau cái mộc che chắn gồm có Kết luận của Thủ tướng (được Vietnamnet cập nhật lúc 23 giờ 12 phút, cũng vào ngày thứ Năm 30/04/2009, trong bản tin có tiêu đề là một lời hứa của Thủ tướng “Sẽ báo cáo Hội nghị Trung ương và Quốc hội về bô-xít“) và Kết luận của Bộ Chính trị về khai thác bô-xít (vietnamnet.vn và toquoc.gov.vn)

Bên cạnh đó, qua cái gọi là những việc đã làm do ông Hoàng Trung Hải kể ra, chúng ta còn thấy những đầu việc được ông Hải nêu lên như những việc đã rồinày dẫu sao cũng giải đáp cho dư luận chân chính hiểu rằng những điều đáng ngờ trong các dự án bauxite Tây Nguyên là có thực.

Dư  luận ngờ vực rằng các dự án đó chuẩn bị không kỹ về thăm dò, về giải pháp kỹ thuật khai thác và chế biến, về những bất cập trong bảo vệ môi trường thậm chí là những phá hoại môi trường, về khả năng sinh lợi của các dự án… thì nay, qua các đầu việc chúng ta được thấy bây giờ các ngài mới vội vã nào lập đề cương này, nào điều chỉnh kế hoạch kia. Những đề cương và những kế hoạch điều chỉnh đó xứng đáng được xếp vào hạng mục những chứng cứ của hiện tượng “lạy ông tôi ở bụi này”. Chưa kể là vẫn còn chuyện này phải xét tiếp: các đề cương đó có khả thi không và những kế hoạch điều chỉnh đó có hiện thực không, thì vấn đề vẫn còn bị gác lại đó.

Dư  luận ngờ vực rằng trong việc xây dựng các dự án bauxite Tây Nguyên có chuyện lách luật. Thì lần này, qua các “đầu việc” được ông Hoàng Trung Hải báo cáo, ta lại tóm được đủ chứng cứ của hiện tượng đang bị ngờ vực đó. Cái đuôi con cáo già đã thò ra, và phải là người thiếu trung thực lắm, phải là người không còn có chút ý niệm gì nữa về đạo làm người (không nói là người lãnh đạo) thì mới nghĩ rằng các “dự án con” dưới 600 triệu đô-la Hoa Kỳ ở đây không có chút liên hệ gì giữa những bộ phận với một tổng thể.

Dư  luận hoàn toàn có lý khi ngờ vực năng lực của Tổng Công ty Than Khoáng sản Việt Nam (TKV). Trong thời gian qua, báo chí đã chỉ rõ cái năng lực làm liều của TKV trong toàn cảnh môi trường miền than Đông Bắc đất nước bị tàn phá đến cùng cực như thế nào (xin xem: tuoitre.com.vn 1, 2, 3, 4). Tiếc rằng, biết bao nhiêu món hời trong “báo cáo đầu việc” của ông Hoàng Trung Hải lại vẫn tiếp tục được giúi vào tay TKV – hơn thế nữa, lại còn tạo thuận lợi cho TKV móc nối với các nhà thầu nước ngoài – đó là những nhà thầu nào thì dư luận ngay từ khuya đã đoán được: nhà thầu nào mà đến giờ phút này vẫn được TKV giao cho  đôn đốc hoàn thiện hồ sơ kỹ thuật đấu thầu cách xử lý bùn đỏ?

Nhưng qua chuyện “Tiếp tục cấp phép thăm dò các mỏ khai thác bô-xít” lần này, điều đau khổ kéo dài cho những ai còn có ý thức mình là người Việt Nam là ở hai hiện tượng sau:

1) Dư luận dân sự chân chính tiếp tục bị coi khinh;

2) Quốc hội đánh trống bỏ dùi, từ bỏ chức năng làm luật và giám sát thi hành luật của mình.

Dư  luận dân sự bị coi thường, thậm chí khinh rẻ, thể hiện ở chỗ không hề có một phản hồi nào của nhà cầm quyền, dù chỉ là để giải thích, giảng giải về công việc của các dự án bauxite Tây Nguyên, chưa nói gì đến những cuộc đối thoại thẳng thắn để đi tìm giải pháp chung gỡ mối lo bauxite cho nhân dân. Mối lo bauxite đâu có nằm một mình? Nó được đặt ra trong bối cảnh “phía đối tác” vẫn tiếp tục cho “tàu lạ” đâm vỡ tàu thuyền của ngư dân Việt Nam; trong bối cảnh ở ngay sát lưng miền Tây Nguyên nước Việt họ đã thuê được cả một vùng đất mênh mông của nước bạn trong chín mươi chín năm!

Ấy thế nhưng Quốc hội Việt Nam, cơ quan quyền lực tối cao của quốc gia, vẫn bình chân như vại, chẳng thèm nói có và cũng chẳng thèm nói không, chưa ra ngô ra khoai gì đã tạo dư luận “đồng thuận rồi”, mặc dù cái “đồng thuận” ấy mới chỉ là mấy lời bàn luận qua quít rồi bỏ đó, thử hỏi kỷ cương phép nước như vậy thì còn ra sao nữa?

Vì kỷ  cương không ra gì, nên cuộc sống mới nhiễu nhương, mới có tình trạng các dự án quyết định vận mệnh cả dân tộc, lại được ra đời theo lối sinh con rồi mới sinh cha, sinh cháu giữ nhà rồi mới sinh ông.

Chắc chắn  đằng sau vụ việc này phải có một thế lực nào đó đang thao túng tất cả và bảo lãnh cho tất cả. Nếu không, một bàn tay ngắn củn sao dám che cả mặt trời?

 

24-7-2009

Nguyễn Huệ Chi -  Phạm Toàn - Nguyễn Thế Hùng

Những tuyên bố hùng hồn, nhưng...lừa phỉnh của các bộ trưởng khi bị chất vấn

Quốc hội Việt Nam vừa chấm dứt xong một phiên họp khá dài và khá sôi nổi về những vấn đề nổi cộm hiện nay trong đó có công trình khai thác quặng bô-xít trên Tây Nguyên. 

Trên cương vị một Kỹ sư cơ khí từng có kinh nghiệm trong ngành khai thác tinh luyện khoáng sản tại Canada, tôi xin có vài nhận xét kỹ thuật như sau: 

1)- Về lời phát biểu của ông bộ trưởng Bộ Công Thương Vũ Huy Hoàng 

Trích từ báo Dân trí ngày 13-06-2009: 

..."Đến lượt nữ đại biểu Phạm Thị Loan bày tỏ sự lo ngại thông qua việc đặt vấn đề, alumin vẫn là thô, hiệu quả chưa thấy bao nhiêu, trong khi lại gây ra nhiều lo ngại. Từ đó, bà Loan nêu câu hỏi, khai thác bô-xít như vậy có phải là đi ngược chủ trương hạn chế xuất khẩu khoáng sản thô? 

“Với hàm lượng ô-xít nhôm 98,2% alumin không thể gọi là quặng thô”, ông Hoàng đáp lại. Theo vị Bộ trưởng Công thương, không có tài liệu nào trên thế giới nói alumin là thô. 

Trả lời của Bộ trưởng Hoàng vẫn không thuyết phục được đại biểu Loan. Nữ đại biểu Hà Nội này cho rằng, alumin vẫn là bán thành phẩm và từ alumin đến nhôm còn cần đến một quá trình dài, với nhiều chế phẩm nữa và như thế là thiệt hại cho đất nước"... 

Ý kiến chúng tôi: Dĩ nhiên ông Bộ trưởng có quyền tuyên bố rằng Alumina 83,6% Al2O3 (dựa trên báo cáo Chính phủ) không phải là thô, nhưng chắc chắn rằng không có công ty nào trên thế giới đặt mua sản phẩm này, bởi lẽ họ cần Alumina tinh khiết hơn (tối thiểu 99,5%) để chế biến thành kim loại Nhôm thượng hạng, dùng cho kỹ nghệ xe hơi, máy bay, hỏa tiễn. Nồng độ 83,6% có nghĩa rằng 16,4% còn lại là tạp chất, không có hữu dụng gì để chế biến kim loại, mà còn có tác động xấu và tốn kém nữa, chẳng lẽ họ mua về rồi lại xây nhà máy tinh luyện để nâng cấp Alumina lên tới 100% sao? 

Tuy vậy, tôi vẫn ngạc nhiên và thán phục ông Bộ trưởng VH Hoàng hết sức, chỉ mới chưa đầy một tháng, cá nhân ông đã tinh luyện sáu trăm ngàn tấn quặng bô-xít để nâng cấp từ 83,6% (dựa trên Báo Cáo Chính phủ lên Quốc hội hồi tháng Năm) lên đến 98,2%, ông loại ra ngoài 14,6% tạp chất mà không cần dùng đến hóa chất độc hại NaOH, không cần đến những thiết bị tối tân hiện đại bậc nhất của các nước tiền tiến. Quặng bô-xít từ sản phẩm thô 83,6% (báo cáo Chính phủ) qua tài chế biến của ông Bộ trưởng VH Hoàng đã trở thành sản phẩm tinh khiết 98,2%. Hoan hô ông Bộ trưởng Vũ Huy Hoàng. Chúng ta hãy chờ vài tháng tới, trong kỳ họp Đại hội Đảng Cộng sản, biết đâu ông Bộ trưởng VH Hoàng còn có khả năng tinh chế quặng đạt chất lượng tuyệt đối tinh khiết 100% (Al2O3) qua mặt Nhà máy Nhân Cơ. Tôi sẽ tự nguyện đem sản phẩm này đi chào hàng với những công ty nổi tiếng về Nhôm như ALCAN RIO TINTO (Canada).  

Bà đại biểu Phạm Thị Loan hãy tin tôi đi, đất nước Việt Nam có lắm nhân tài xuất chúng, nên để cho họ có cơ hội thi thố tài năng, trong đó có ông Bộ trướng Vũ Huy Hoàng được tặng danh hiệu "người bị chất vấn nhiều nhất và sửa soạn kỹ lưỡng nhất". 

2)- Về lời tuyên bố của ông Bộ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường Phạm Khôi Nguyên 

Ông Bộ trưởng này tuyên bố công trình bô-xít Tây Nguyên dự kiến sẽ cho xây dựng hai cái hồ chứa nước mưa, dung tích 17,5 triệu mét khối và 20 triệu mét khối cho hai nhà máy Tân Rai và Nhân Cơ. Ông còn thêm chi tiết rằng bảo đảm không đụng tới mạch nước ngầm, để tránh ảnh hưởng môi trường dân sinh và đồng bằng Đồng Nai dưới hạ lưu.  

Ý kiến chúng tôi: Hoan nghênh ông Bộ trưởng hết mình. Tôi thử hình dung hai cái hồ này nhỏ bé cỡ nào, nếu quy về hình khối lập phương, mỗi cái hồ là 1000m x 1000m (một cây số vuông) và độ sâu tôi thiểu là 17,5 đến 20 mét, để đạt dung lượng 17.500.000 m³ và 20.000.000 m³. 

Hai cái hồ này chắc hẳn phải được đúc bằng bê tông dày để không đụng đến những mạch nước ngầm. Tuy nhiên, đề nghị ông Bộ trưởng tính dùm số lượng xi măng và cốt sắt để đúc được hai cái hồ vuông vức một cây số vuông mỗi cái, sâu 17,5 m và 20 m và cũng từ đó hạch toán kinh tế xem ngân sách Chính phủ dư thừa được bao nhiêu để tiến hành thi công?   

Hai cái hồ này nếu xây dựng , cần phải có địa hình và địa chất thích hợp, để giá thành và diện tích ngập nước của hồ có thể chấp nhận được. Ngoài ra, nếu chỉ hứng nước mưa từ trên trời rơi xuống (không dùng nước ngầm) thì ông Bộ trưởng tính giùm xem chúng ta cần thời gian bao lâu để tích lũy được một khối lượng nước ngọt tổng cộng 37,5 triệu mét khối. Có cần phải huy động nhân dân hứng nước mưa từ máng xối từng nhà đổ vào hồ không? Nếu không, đề nghị Chính phủ xây dựng một đàn cầu mưa (giống như Khổng Minh trong Tam quốc chí), cao 100m, tuyển mộ 49 cặp nam nữ đồng trinh xếp hai hàng dưới chân đàn, chặt đầu 49 con trâu, 49 con bò và 49 con heo, xong ba vị lãnh đạo Nhà nước đứng lên tế lễ Trời Đất ba ngày ba đêm, chắc chắn sẽ có mưa đều liên tục 12 tháng trong suốt 50 năm, Tây Nguyên và Đồng Nai sẽ có nước đầy ăm ắp. Thế nhưng, sẽ xảy ra một nghịch lý là, nếu các hồ này hứng đủ số lượng nước mưa cần thiết, không lấy nước ngầm, nhưng nó sẽ làm hụt mạch nước ngầm và lượng nước xuôi về hạ lưu cần phải có. Không biết ông Bộ trưởng có nghĩ và tính đến thiệt hại khi xây hai cái hồ này chưa? Con đập ở thủy điện ĐăkMi tuy không liên quan nhưng là một ví dụ ngoại lai để cho thấy hậu quả của sự không tính toán trước khi tiến hành, hàng trăm ngàn người dân ở hạ lưu sông Vu Gia đang trong nguy cơ chết khát!

Ông Bộ trưởng TN-MT còn bảo đảm rằng nhà máy sẽ sử dụng nước trong quy trình khép kín để tiết kiệm nhu cầu nước tối đa. Có nghĩa rằng nước ngọt từ trên trời rơi xuống tích trữ trong hai cái hồ vĩ đại 37,5 triệu mét khối, đưa vào sử dụng trong hai nhà máy, xong rồi lại tích trữ trong một cái hồ Bùn Đỏ lớn hơn (hơn 1 tỷ mét khối, cho 50 năm).  

WOW! Miền cao nguyên Đắc Lắc sắp sửa trở thành một bể chứa nước khổng lồ, nằm chênh vênh trên đầu người dân Nam Bộ. Nước chỉ có vào, tụ lại và không thoát ra. Coi bộ ông Bộ trưởng Tài nguyên Môi trường muốn đem sinh mạng hàng chục triệu người dân ra đánh bạc chắc? Trung Quốc hăm he khóa nước sông Mê Kông, dân đồng bằng Cửu Long sắp bị thiếu nước, nay ông lại chơi trò giữ nước trên cao nguyên, ông không cần biết đến quy luật tuần hoàn trong thiên nhiên, ông tham lam tích lũy năng lượng trời đất như vậy không sợ bị thiên tai kinh hoàng như trận động đất Tứ Xuyên bên TQ năm ngoái sao? Tờ báo khoa học nổi tiếng Sciences & Vies tháng Tư 2009 đã gióng lên một tiếng chuông cảnh báo chính quyền Trung Quốc về nguyên nhân động đất, đó là những đập thủy điện khổng lồ có khả năng ảnh hưởng đến long mạch, gây ra chấn động địa chất. Vì thế, hôm qua Trung Quốc đã chính thức chấm dứt hai dự án xây đập trên sông Kim Sa. Ông Bộ trưởng Tài nguyên Môi trường có nghĩ đến tình huống này chưa? 

Ông PK Nguyên lại còn hùng hồn tuyên bố rằng chất lượng kỹ thuật xây cất sẽ bảo đảm toàn hệ thống có khả năng chịu đựng những cơn dư chấn 7 độ Richter. Ông cho phép tôi nghi ngờ. Đặt nghi vấn nhé: 

a)- Công trình xây cầu Cần Thơ sụp đổ năm 2007, cướp đi hơn 50 sinh mạng công nhân, Chính phủ đã điều tra và công bố nguyên nhân chưa?  

b)- Cầu cao tốc Chợ Đệm (Trung Lương) bị gãy dầm cầu bê tông (dài 40m, nặng 60 tấn) hồi tháng Ba, gây tử thương một công nhân, Chính phủ đổ hết tội lên đầu công nhân (có lẽ tại hai ông công nhân quá nặng cân), đã có ai thấy rõ sự thật chưa?  

c)- Biết bao công trình xây cất cao ốc trong thành phố đã gây thiệt hại cho môi trường xung quanh (đất lún, sụp đổ, nhà cửa bị nứt, vv...) ông PK Nguyên có biết không ? Dàn pa-nô quảng cáo nặng hơn 10 tấn bị gió mạnh quật đổ gây thiệt hại nhà dân, có đủ sức chịu đựng cơn dư chấn 7 độ Richter hay không? 

Ông Bộ trưởng PK Nguyên cứ tiếp tục nói và hứa hẹn đi, nhưng những chuyện xảy ra hàng ngày trước mắt có cho phép mọi người tin tưởng lời nói của ông hay không? 

3)- Về lời tuyên bố của ông Phó Thủ tướng Nguyễn Sinh Hùng 

Ông Phó Thủ Tướng khẳng định với quý vị đại biểu Quốc hội rằng cần nên xé lẻ dự án lớn thành từng mảnh nhỏ thì mới tốt. Tôi vẫn không hiểu ông NS Hùng muốn nói tốt về điều gì, nhưng trên phương diện kỹ thuật thì tôi cảm thấy lạ lùng, có cái gì mờ ám. Tất cả những dự án nhỏ đó hoàn toàn liên kết chặt chẽ với nhau, không có cái này thì cái kia không làm được.  

- Không có hai nhà máy Tân Rai và Nhân Cơ làm sao đào xới đất, vận chuyến đất đá, nghiền nhỏ quặng, tinh lọc quặng thành Alumina?

- Không có đường dây vận chuyển đuờng sắt, hay xa lộ thì làm sao thanh toán được hết sáu trăm ngàn tấn quặng ra khỏi vùng đất cao nguyên, lấy đâu ra chỗ để chứa một đống khối lượng Alumina trắng tinh, đắt đỏ?

- Không có bến cảng Kê Gà cho tàu cập bến thì làm sao xuất cảng được sản phẩm ra nước ngoài lấy ngoại tệ?

- Không có phương tiện vận chuyển (tàu hỏa, xe vận tải) lấy gì chuyên chở quặng từ trên cao nguyên xuống bến cảng?

- Không có nhà máy nhiệt điện (hay thủy điện) lấy đâu ra năng lượng đế vận hành hàng ngàn thiết bị nặng nề? chắc ông NS Hùng chưa bao giờ chứng kiến một cỗ máy nghiền quặng vĩ đại (SAG Mill) nặng 450 tấn, đường kính 10 m, vận hành bằng mô-tơ bảy ngàn mã lực, và một cỗ máy Ball Mill (400 tấn) với mô-tơ sáu ngàn mã lực.

- Và dưới con mắt chuyên nghiệp tôi còn dự kiến rất nhiều vấn đề quan trọng khác mà ông Phó thủ tướng chưa thấy hết; 

Tổ chức phân chia thành từng dự án nhỏ để kiếm tra, thi công là chuyện kỹ thuật quản lý, quản trị của dân chuyên nghiệp chúng tôi bên trong công trình, nhưng dùng mưu chước này để qua mặt Quốc hội và nhân dân thì rõ ràng là một trò lừa phỉnh, bởi lẽ ngân sách tối hậu sau cùng là một khoản chi tiêu khổng lồ (gần cả trăm tỷ đô la US) ảnh hưởng đến cuộc sống, tương lai người dân, chưa nói đến những yếu tố cực kỳ nghiêm trọng hơn, đó là hiểm họa môi trường và an ninh quốc phòng liên kết chặt chẽ với nhau. Do đó, Quốc hội và toàn thể nhân dân Việt Nam phải có quyền được thông tin đầy đủ, chính xác và minh bạch để lấy quyết định tối quan trọng. 

Để kết luận, tôi chỉ có vài hàng kính gửi đến quý vị dân biểu có quyết tâm muốn thực sự đại diện cho người dân trong nước, tôi thông cảm quý vị hăng say làm việc trong những ngày căng thẳng, tuy nhiên vì thiếu thông tin chính xác từ phía Chính phủ mà quý vị đành phải kiên nhẫn chịu đựng không phát huy được hết cái quyền cao quý do người dân giao phó. Tôi chỉ là một kiều bào từ hải ngoại, băn khoăn bứt rứt trước tình thế mà phải lên tiếng gióng tiếng chuông cảnh báo mà thôi.  

Xin kính chào quý vị, 

Kỹ sư Lê Quốc Trinh 

Kỹ sư tư vấn Canada

Luật sư Cù Huy Hà Vũ kiện thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng khai thác trái phép bauxite Tây Nguyên

Thanh Phương

Bài đăng ngày 11/06/2009

Luật sư Cù Huy Hà Vũ (Hà Nội) hôm nay vừa nộp đơn khởi kiện ông Nguyễn Tấn Dũng vì theo ông, thủ tướng Việt Nam đã ra một quyết định ''trái pháp luật'' khi vẫn cho thực hiện các dự án khai thác bauxite ở Tây Nguyên, bất chấp những lời phản đối của dư luận. Sau khi nộp đơn kiện, luật sư Cù Huy Hà Vũ đã dành cho RFI bài phỏng vấn sau đây.

http://www.rfi.fr/actuvi/articles/114/article_3813.asp

LS Cù Huy Hà Vũ

Thưa luật sư, xin luật sư cho biết là vì sao ông đã quyết định kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra tòa chứ không phải là kiện một vị lãnh đạo nào khác trong cái quyết định vẫn tiến hành khai thác các dự án bauxite ở Tây Nguyên?

Thời gian vừa qua tôi cũng nghĩ rằng cái dự án bauxite này như công luận Việt Nam đã phản ánh gây hại nhiều hơn là có lợi. Lúc đầu tôi nghĩ rằng với sự phản đối của công luận, của các vị lãnh đạo cách mạng lão thành như là Đại tướng Võ Nguyên Giáp thì chắc Chính phủ Việt Nam do Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đứng đầu sẽ phải nghĩ lại, phải cân nhắc thật là cẩn trọng, hay nói cách khác, là dừng cái việc triển khai khai thác bauxite hiện nay đang được tiến hành ở Tây Nguyên. Những chứng cứ ở Quốc hội vừa qua cho thấy Bộ Chính trị vẫn tiếp tục tiến hành. Thủ tướng nước CHXHCN Việt Nam vẫn chủ trương tiến hành. Thậm chí Quốc hội là nơi để có thể bàn thảo về dự án này thì ông chủ nhiệm VP Quốc hội là ông Trần Đình Đàn cũng tuyên bố trước cả Quốc hội là sẽ thông qua. Vì vậy tôi cũng cực chẳng đã phải dùng đến biện pháp tư pháp, tức là khởi kiện ra tòa án, người đã có quyết định hành chính sai lầm dẫn tới triển khai việc khai thác bauxite Tây Nguyên. Đó chính là Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng, là người đã ban hành quyết định số 167/2007/QĐTTG ngày 01/11/2007 phê duyệt quy hoạch phân vùng thăm dò, khai thác chế biến sử dụng sử dụng quặng bauxite giai đoạn 2007 – 2015 có xét đến năm 2025.
Thế thì tại sao tôi lại khởi kiên Thủ tướng bởi vì cái quyết định mà tôi vừa nói đó, là cơ sở để người ta triển khai thác bauxite như hiện nay ở vùng Tây Nguyên. Đấy là cơ sở pháp lý và ở pháp luật Việt Nam, cho phép mọi công dân có quyền khởi kiện hành chính để mà kiện người nào đó đã ra những văn bản hành chính trái pháp luật, phương hại đến quyền và lợi ích hợp pháp của người dân, trong đó có cá nhân tôi!

Thưa luật sư, vậy thì theo cái luật pháp hiện hành của VN, thì quyết định của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng vẫn cho khai thác bauxite có trái với những văn bản pháp luật nào?

Thứ nhất, quyết định phê duyệt đó của Thủ tướng là trái với Luật bảo vệ môi trường. Cụ thể ở điều 14, mục 1 (đánh giá môi trường chiến lược), chương 3 Quy định đối tượng để lập báo cáo đánh giá môi trường chiến lược bao gồm:
+ Chiến lược quy hoạch nêu kế hoạch phát triển kinh tế xã hội cấp quốc gia
+ Chiến lược quy hoạch kế hoạch phát triển ngành lĩnh vực trên quy mô cả nước
+ Chiến lược quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của tỉnh thành phố trực thuộc TƯ, hay là vùng.

Và điều 15, mục 1 (đánh giá môi trường chiến lược), chương 3 vẫn của Luật bảo vệ môi trường quy định: cơ quan được giao nhiệm vụ lập dự án (quy định tại điều 14 của quy định tôi vừa nói) có trách nhiệm lập báo cáo đánh giá môi trường chiến lược. Báo cáo đánh giá môi trường chiến lược là một nội dung của dự án, và phải được lập đồng thời với quá trình lập dự án.

Khoản 6 điều 17, mục 1 (đánh giá môi trường chiến lược), chương 3 vẫn của Luật bảo vệ môi trường quy định rõ hơn: Kết quả thẩm định, báo cáo môi trường chiến lược là một trong những căn cứ để xây dựng dự án.

Rồi điểm A khoản 7 điều 17, mục 1(đánh giá môi trường chiến lược), chương 3 vẫn của Luật bảo vệ môi trường quy định tiếp: Bộ Tài nguyên môi trường tổ chức hội đồng thẩm định báo cáo đánh giá môi trường chiến lược đối với các dự án do Quốc hội, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Và điều này đồng nghĩa với việc, Thủ tướng Chính phủ không thể phê duyệt quy hoạch này nếu quy hoạch không có báo cáo đánh giá môi trường chiến lược được thẩm định bởi hội đồng thẩm định do Bộ Tài nguyên môi trường tổ chức.

Thế nhưng quy hoạch này lại chưa có một báo cáo đánh giá môi trường chiến lược. Đây là tôi dẫn nguyên văn sự thừa nhận công khai của Chính phủ tại báo cáo gửi Quốc hội vừa qua để giải trình việc triển khai dự án bauxite. Do đó tôi kết luận: Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ban hành quyết định phê duyệt quy hoạch phân vùng thăm dò khai thác chế biến sử dụng quặng bauxite rõ ràng là TRÁI Luật bảo vệ môi trường.

Thứ hai là quyết định của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng là trái Luật quốc phòng, trái cả Luật di sản văn hóa.

Tôi nói cụ thể là khoản 2, điều 11 Luật quốc phòng quy định là quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội vùng tỉnh thành phố trực thuộc TƯ và khu vực trọng điểm về quốc phòng phải được Bộ quốc phòng và các cơ quan thẩm quyền của Chính phủ phối hợp thẩm định. Vì vậy, Luật quốc phòng là một căn cứ để Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định.

Thế rồi khoản 1 điều 4, Luật di sản văn hóa quy định: lối sống, nếp sống thuộc di sản văn hóa phi vật thể, được nhà nước bảo vệ và phát huy. Cho nên việc khai thác chế biến sử dụng quặng bauxite được triển khai trên diện rộng ở Tây Nguyên, chắc chắn dẫn đến việc di rời đáng kể đồng bào dân tộc khỏi nơi sinh sống truyền thống của họ, tức là ở vùng rừng núi. Và điều này dẫn tới lối sống, nếp sống của đồng bào rất có thể bị thay đổi. Quy hoạch phân vùng thăm dò khai thác chế biến sử dụng quặng bauxite nhất thiết phải có sự thẩm định của ngành văn hóa nhằm đảm bảo di sản văn hóa phi vật thể. Vì vậy để bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể - ở trong trường hợp này là lối sống, nếp sống của đồng bào các dân tộc Tây Nguyên – Luật di sản văn hóa phải là một căn cứ để Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định phê duyệt dự án.

Thế nhưng điều vô cùng kỳ cục và thực sự tôi thấy sốc: khi lập quyết định này, xem lại quyết định thì Thủ tướng có ghi là “căn cứ Luật tổ chức Chính phủ ngày 25/12/2001” và chỉ có thế thôi! Không có căn cứ vào luật nào khác. Và điều này có nghĩa là quyết định của Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng được ban hành hoàn toàn không có căn cứ Luật quốc phòng, Luật di sản văn hóa mà tôi vừa mới nhắc tới. Văn bản luật cuối cùng mà Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã làm trái đó là Luật ban hành văn hành văn bản quy phạm pháp luật.

Thực vậy, điều 15 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật (quy định thẩm quyền ban hành và hình thức văn bản pháp luật) của Thủ tướng Chính phủ, điều này quy định: Căn cứ vào hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh nghị quyết của Ủy ban thường vụ Quốc hội, lệnh của Chủ tịch nước, nghị quyết, nghị định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ ban hành quyết định, chỉ thị.

Như vậy ta thấy rõ là để ban hành quyết định, Thủ tướng Chính phủ nhất thiết phải căn cứ vào Luật khoáng sản và Luật bảo vệ môi trường là hai luật hiển nhiên điều chỉnh trực tiếp việc thăm dò khai thác chế biến sử dụng khoáng sản mà trong trường hợp này là bauxite; cũng như quyết định phải căn cứ vào Luật quốc phòng rồi Luật di sản văn hóa là những luật điều chỉnh gián tiếp quy hoạch như tôi vừa trình bày ở trên.

Do đó, việc Thủ tướng ban hành quyết định phê duyệt quy hoạch thăm dò khai thác chế biến sử dụng khoáng sản ở Tây Nguyên mà không căn cứ vào các luật này cũng như không căn cứ vào các nghị định, hướng dẫn thi hành các luật này, rõ ràng là TRÁI luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật.

Thưa luật sư, đó là những văn bản luật mà Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng đã không căn cứ vào đó để mà ra quyết định liên quan đên việc khai thác bauxite Tây Nguyên. Nhưng mà bây giờ việc khởi kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra tòa với trình tự căn cứ vào cơ sở pháp lý nào để có thể bản thân ông đứng ra kiện Thủ tướng Chính phủ như vậy?

Như chúng ta đều biết, nguyên tắc của pháp luật là chủ thể của mọi hành vi (ban hành văn bản hành chính, lời nói, hành động của những người có thẩm quyền) trái với pháp luật nhưng chưa đến mức phải truy cứu trách nhiệm hình sự thì đều là đối tượng khởi kiện cả. Ngoài nguyên tắc chung đó, tôi còn lần ra những quy định rất cụ thể về luật liên quan dẫn tới việc công dẫn có thể khởi kiện những quyết định, văn bản hành chính đi ngược lại những luật mà tôi vừa kể trên.

Thứ nhất, ngoài nguyên tắc trên tôi căn cứ vào khoản 2 điều 4 Luật bảo vệ môi trường: Bảo vệ môi trường là trách nhiệm của toàn xã hội, quyền và trách nhiệm của Nhà nước, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân. Vậy việc tôi khởi kiện để tòa án hủy bỏ quyết định sai trái của Thủ tướng đó là trách nhiệm thực thi quyền bảo vệ môi trường của mỗi công dân.

Căn cứ thứ hai là khoản 1 điều 128 Luật bảo vệ môi trường, đó là: Tổ chức cá nhân có quyền khiếu nại tới các cơ quan nhà nước có thẩm quyền hoặc khởi kiện tại tòa án về hành vi vi phạm pháp luật về bảo vệ môi trường, xâm phạm quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Khoản 3 điều 12 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật quy định rõ: Mặt trận tổ quốc Việt Nam, cá tổ chức thành viên, cơ quan tổ chức khác và công dân có quyền giám sát văn bản quy phạm pháp luật và kiến nghị các cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lí văn bản quy phạm pháp luật sai trái.

Vậy tôi coi việc tôi khởi kiện ra tòa, khởi kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra toà để hủy bỏ quyết định Thủ tướng đã phê duyệt là thực thi quyền công dân của tôi, quyền giám sát và xử lí văn bản quy phạm pháp luật sai trái trên thực tế. Đây là cơ sở pháp luật để tôi quyết định khởi kiện Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng ra Tòa án Nhân dân thành phố Hà Nội do việc Thủ tướng đã ban hành trái pháp luật quyết định 167/2007QĐTTG phê duyệt quy hoạch phân vùng thăm dò khai thác chế biến sử dụng bauxite giai đoạn 2007 – 2015 có xét đến năm 2025.

Hay nói cách khác, tôi khởi kiện để mong chấm dứt hành vi gây tổn hại đến lợi ích quốc gia và tổn hại này không phải chỉ là hiện tại trước mắt mà sẽ có thể là tổn hại chưa chắc có thể chuộc lại được và cũng là một cách tôi thể hiện lòng biết ơn của tôi đối với cả các thế hệ từ ngàn năm nay phấn đấu xây dựng đất nước Việt Nam và bảo vệ đất nước Việt Nam chống lại mội sự xâm lấn của nước ngoài và bảo vệ tài nguyên, bờ cõi cho người Việt.

Chúng tôi xin cảm ơn Luật sư đã nói về việc khởi kiện Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng ra tòa về vấn đề khai thác bauxite tại Tây Nguyên.

Đơn khởi kiện Nguyễn Tấn Dũng

Attachment: HaVu_vs_NTDung.pdf

Trang Bauxite Việt Nam

http://www.bauxitevietnam.info/index.html

Ngôn ngữ của lãnh đạo

Hà Văn Thịnh

Thời gian gần đây, có không ít vị lãnh đạo từ cấp cơ sở đến cấp cao hơn, phát ngôn trước công chúng nhưng lại giống như đang nói trong nhà mình, khiến dư luận bức xúc, dở khóc, dở cười. Những vị lãnh đạo đó không chịu hiểu rằng, hành xử theo cương vị, phát ngôn đúng mức, đúng chỗ phải là tiêu chí số một của bậc “quan chi phụ mẫu”.

Trước hết, khi làm lãnh đạo, phải thuộc nằm lòng rằng điều mình nói ra là thay mặt Đảng, Nhà nước để phát ngôn nên cần phải uốn lưỡi không những 7 lần mà phải là 77 lần. Lý do “giản dị” lắm: Các vị nói sai ý, mập mờ hoặc tối nghĩa sẽ dẫn đến những hậu quả khôn lường bởi hàng triệu người dân sẽ diễn đạt theo rất nhiều cách hiểu khác nhau. Chẳng hạn, trong lúc có rất nhiều những thông tin đa chiều về bauxite, một vị là Cục trưởng Cục Thương mại điện tử Bộ Công thương giải thích về trang web có tên miền của Chính phủ Việt Nam (gov.vn) nhưng lại đăng những thông tin sai lạc, rằng: “Trang web của mình nhưng Trung Quốc phụ trách”(?) Nói như thế có khác gì tạo điều kiện để lòng dân hoang mang thêm không? Một vị khác, là Thứ trưởng Bộ Công thương, lại tuyên bố thật hùng hồn: “Nhiệm vụ đặt ra là phải khai thác hết tiềm năng sẵn có của Tây Nguyên....”. Nói như thế thì người dân làm sao hiểu đủ chữ “hết”? Nếu khai thác hết tất cả mọi tiềm năng rồi thì con cháu chúng ta còn lại những gì? Chẳng lẽ là số không ư? Mới nhất, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội Trần Đình Đàn tuyên bố hôm 18.5 (khi Quốc hội chưa họp) là “Chắc chắn Quốc hội sẽ hoàn toàn ủng hộ chủ trương khai thác bauxite”! Đành rằng, sau khi xem xét và nghiên cứu kỹ lưỡng vấn đề, rất có thể Quốc hội sẽ phê chuẩn dự án đó. Nhưng bất kỳ ai, dù có quyền lực đến đâu cũng không có quyền khẳng định về sự chắc chắn của riêng mình đối với phán quyết của cơ quan quyền lực tối cao là Quốc hội. Đó là nguyên tắc của luật pháp, là tiêu chuẩn thứ nhất của một người làm lãnh đạo. Nếu không hiểu điều đó thì không đủ tư cách để tham gia vào việc lãnh đạo đất nước.

Bên cạnh những sai sót vì “nói nhầm”, “nói lỡ”; còn có một thứ “ngôn ngữ” thường xuyên sai là “ngôn ngữ của... sự im lặng”. Rất nhiều vị lãnh đạo đã sai bằng cách không nói gì cả. Chẳng hạn, việc người nước ngoài  đến Việt Nam bằng visa du lịch, rồi ở lại lao động một cách bất hợp pháp là điều ai cũng biết vì nó có ở khắp mọi địa phương, nơi ít, nơi nhiều. Thế nhưng chưa một vị lãnh đạo nào nói là cần phải trục xuất để bảo đảm kỷ cương, phép nước. Tại sao ta duy trì luật pháp của một quốc gia có chủ quyền, nhưng lại e ngại khi bộc lộ nó? Nếu không minh giải được điều này để tạo nên những tiền lệ đầy hậu họa thì những chuyện lớn hơn sẽ ra sao?

Loại ngôn ngữ sai thứ ba là người lãnh đạo “nhờ” người khác nói(!). Điển hình là vụ trang web có tên miền của Chính phủ Việt Nam (gov.vn), nhưng lại đăng toàn những tin tức bất lợi, vi phạm chủ quyền và an ninh của Việt Nam. Khi được một người dân thường phát hiện, thì Bộ Công thương trả lời là do trình độ công nghệ thông tin kém! Lời giải thích đó không thể thỏa đáng. Bảo vệ chủ quyền quốc gia mà kém thì hậu quả sẽ ra sao? Cha ông dạy học ăn, học nói, học gói, học mở. Đó cũng là 4 tiêu chí phản ánh 4 giai đoạn sống của một đời người. Trước khi gói hay mở được những điều cần thiết của cuộc sống, mỗi người phải học nói cái đã. Tất nhiên, có những lúc người ta không “nói” nhưng người khác “nói hộ” thì việc chịu oan sai, định kiến là chuyện thường tình. Nhưng loại sai này trong cách nói và hiểu, ít khi xảy ra. Vả lại, nó thuộc về một phạm trù khác của quyền lực, hiểu biết.

Người lãnh đạo là người phải biết nói hay, mạch lạc, rõ ràng. Đó là nguyên tắc. Ngôn ngữ nói là một trong những tiêu chí cần và đủ để đánh giá chất lượng của trí tuệ. Người lãnh đạo đương nhiên phải có trí tuệ, nếu không thì quả thực là tai hoạ. Gây nên sự hiểu lầm của người dân, tạo nên sự bức xúc của dư luận; thậm chí làm hỏng hình ảnh của một dân tộc trong ngoại giao là những điều tối kỵ. Rất mong các vị lãnh đạo – dù là lãnh đạo ở cấp nào, cũng nên cẩn trọng, giữ gìn.

HC, HO Mạng Bauxite Việt Nam biên tập