Thứ Năm, 12 tháng 11, 2009

Đối kháng TQ 'bị bỏ mặc ở sân bay'

 

Feng Zhenghu Một nhà bất đồng chính kiến có tiếng của Trung Quốc nói ông ở trong tình trạng bị bỏ mặc tại sân bay Tokyo trong chín ngày nay do TQ từ chối cho ông quay trở về nhà.

Ông Feng Zhenghu vẫn đang phải vạ vật trên một chiếc ghế bành gần điểm kiểm soát di trú tại sân bay quốc tế Narita.

Ông nói với hãng AFP rằng giới chức TQ vi phạm quy định của Liên Hiệp Quốc và luật pháp của chính họ.

Các nhà hoạt động về nhân quyền nói tình trạng căng thẳng này giống như chuyện một người vô chính phủ trong phim ‘The Terminal’ của Stephen Spielberg.

Tổ chức Ân xá Quốc tế liệt kê ông Feng là một nhà bất đồng chính kiến có tiếng.

Ông Feng nói ông đã tám lần tìm cách về lại Trung Quốc sau vài tháng ở Nhật, nhưng bốn lần bị trả lại tại sân bay Pudong ở Thượng Hải, và bốn lần khác bị nhân viên hàng không Nhật từ chối cho bay.

Ông Feng di cư tới Nhật nhiều năm trước sau khi được biết đã bị truy tố vì tham gia vào một phong trào sinh viên, nhưng ông đã quay lại TQ vào năm 1999 để thành lập một công ty tư vấn.

Tuy nhiên, ông bị giới chức TQ buộc tội đã điều hành một doanh nghiệp bất hợp pháp vào năm 2001, và phải chịu án tù 3 năm.

Một người phát ngôn cho dịch vụ di trú Nhật tại sân bay Narita nói họ chưa bao giờ gặp trường hợp tương tự.

Người phát ngôn này nói với AFP: “Chúng tôi đã tìm cách thuyết phục ông ta vào lại Nhật Bản, nhưng ông ta chọn ở lại chỗ đó”.

Ông Feng nói ông chưa được thanh toán chi phí cho tám lần tìm cách quay lại TQ, và nói điều đó khiến ông không còn tiền để mua đồ ăn nữa.

TQ có nhiều 'nhà tù bất hợp pháp'

Tổ chức Theo dõi Nhân quyền, Human Rights Watch, nói Trung Quốc đang có nhiều trung tâm giam giữ bất hợp pháp, giam các công dân của họ trong nhiều tháng.

Tổ chức này nói các trung tâm giam giữ - được biết đến với cái tên “ngục đen” - thường là các khách sạn quốc doanh, các bệnh xá hay bệnh viện tâm thần.

Trong số những người bị giam giữ có nhiều người chỉ là dân thường tới Bắc Kinh để tố cáo về những bất công tại địa phương.

Chính phủ TQ bác bỏ chuyện họ sử dụng “ngục đen”, cho dù trước đây đã có các tường thuật trên báo chí của nhà nước về các trung tâm giam giữ này.

‘Bị đấm đá’

Báo cáo của tổ chức nhân quyền, có tên ‘Hẻm Địa ngục’, nói các thường dân thường bị bắt cóc trên đường phố và đưa vào các trung tâm giam giữ bất hợp pháp.

Đôi khi họ bị tước đoạt tài sản, bị đánh đập và không được cho biết tại sao họ bị giam giữ.

Human Rights Watch nói họ thu thập thông tin cho báo cáo này bằng cách phỏng vấn 38 người đã bi giam giữ vào đầu năm nay.

Một người bị giam nói: “Tôi hỏi tại sao họ lại giam tôi, thì một nhóm canh gác đi vào đấm, đá tôi và nói họ muốn giết tôi.”

Sự tồn tại của các ngục đen tại trung tâm Bắc Kinh là một sự chế diễu đối với lời lẽ của chính phủ TQ rằng họ cải thiện nhân quyền và tôn trọng sự cai trị của luật pháp

Sophie Richardson

“Tôi gào lên kêu cứu thì họ mới ngừng lại, nhưng từ đó, tôi không dám hỏi, sợ lại bị đánh.”

Rất nhiều trong số những người bị giam giữ là những người khiếu kiện, tới Bắc Kinh để nộp đơn kiện lên Cục nhận đơn thư khiếu nại nhà nước.

Bộ phận này của chính phủ có nhiệm vụ giúp người dân trong cả nước giải quyết những khiếu nại của họ.

Tuy nhiên, một số người khiếu kiện lại bị nhân viên an ninh mặc thường phục bắt giữ khi tới Bắc Kinh.

Báo cáo của Human Rights Watch trích dẫn các tài liệu chưa được ấn hành của chính quyền địa phương cung cấp chi tiết về cơ cấu kinh tế đằng sau những nhà ‘ngục đen’ này.

Báo cáo nói các quan chức địa phương bị phạt vì “không có các hành động mang tính quyết định khi người khiếu kiện từ các địa phương cần phải giải quyết pháp luật tại thủ phủ của tỉnh hay Bắc Kinh”.

Những người điều hành các ngục đen này được thanh toán khoảng 150 đến 200 nhân dân tệ đối với mỗi người bị giam giữ, mà theo bản báo cáo là ‘tạo động lực để thực hiện hình thức bắt giữ bất hợp pháp”.

Giám đốc phụ trách về châu Á của Human Rights Watch, Sophie Richardson, nói: “Sự tồn tại của các ngục đen tại trung tâm Bắc Kinh là một sự chế diễu đối với lời lẽ của chính phủ TQ rằng họ cải thiện nhân quyền và tôn trọng sự cai trị của luật pháp”.

Phẫn nộ

Tù nhân

Các nhà tù bình thường cũng bị chỉ trích vì để xảy ra các vụ thiệt mạng

Truyền thông nhà nước TQ cũng đã nói về sự tồn tại của các nhà tù đen này.

Tờ China Daily tuần trước có một tường thuật về vụ xét xử một nhân viên bảo vệ ngục đen bị buộc tội hãm hiếp một phụ nữ 20 tuổi bị giam giữ.

Tuy nhiên, người phát ngôn bộ Ngoại giao Trung Quốc Tần Cương hôm thứ Năm đã bác bỏ chuyện nước này có các trung tâm giam giữ bất hợp pháp.

Nói tại buổi họp báo thường kỳ, ông Tần Cương tuyên bố: “Tôi có thể đảm bảo với quí vị rằng không có cái gọi là ngục đen tại Trung Quốc”.

Tuy nhiên, khi tiếp tục bị chất vấn về chuyện này, ông nói thêm rằng có “những vấn đề tồn tại” cần phải được xử lý.

Ngục đen cũng chỉ là một khía cạnh của hệ thống giam giữ tại TQ bị chỉ trích trong những tháng gần đây.

Công chúng gần đây đã tỏ ý phẫn nộ trước việc có nhiều cái chết trong các nhà tù và trung tâm giam giữ, là điều mà chính phủ đã hứa là sẽ dẹp bỏ.

Thứ Tư, 11 tháng 11, 2009

Quyền lực và tri thức

Được biết Hội nghị người Việt Nam ở nước ngoài lần thứ nhất sắp diễn ra từ ngày 21-23/11.

Việt Nam kêu gọi người Việt ở nước ngoài về giúp xây dựng đất nước

Chủ đề cuộc gặp, theo ban tổ chức, là “Vì một cộng đồng đoàn kết vững mạnh, góp phần tích cực vào sự nghiệp xây dựng đất nước”.

Tiêu chí thì hay, nhưng không hề mới đã làm nảy sinh câu hỏi là sao vấn đề hay như vậy mà qua hằng chục năm vẫn không tiến bộ khả quan? Thiết nghĩ trong một cái nhìn dài hơi, thì sự đóng góp của kiều bào quan trọng nhất là chuyển tải thông tin và tri thức tiên tiến về nước, đặc biệt khi kiều hối cùng những quan hệ trực hệ theo thời gian mà ít dần đi.

Suy tính về phương pháp và hiệu quả chuyển giao tri thức, chắc chắn không thể bỏ qua thực tế sử dụng trí thức trong nước. Người viết muốn hình dung những rào cản với trí thức Việt kiều, thông qua việc khảo sát giới trí thức Việt Nam.

Trí thức Việt Nam - cắt một lát!

Thôi thì ta tạm gọi những người được đào tạo có trình độ đại học trở lên ở Việt Nam là trí thức, mặc dù GS Phan Đình Diệu đã từng cho rằng Việt Nam chưa có đội ngũ trí thức theo đúng nghĩa.

Tìm đọc lại lớp trí thức Tây học tiêu biểu như Nguyễn Mạnh Tường, Trần Đức Thảo, Nguỵ Như Công Tum…có vẻ các cụ chỉ được chính quyền sử dụng như những “lá bài” chính trị hơn là tạo điều kiện để tri thức của các cụ tỏa sáng, truyền bá tới các tầng lớp nhân dân và hậu thế.

Nhắc lại như vậy để thấy, loại trí thức cây Đa, cây Gạo ở Việt Nam hầu hết là bắt nguồn đào tạo từ “lò” Liên Xô, Đông Đức, Trung Quốc và các nước trong hệ thống xã hội chủ nghĩa (XHCN) cũ. Riêng Liên Xô (cũ) cho tới lúc rã đám (1990) đã đào tạo cho Việt nam 52.000 đại học, sau đại học và khoảng 100.000 công nhân kỹ thuật. Trong suốt chiều lịch sử của chiến tranh lạnh, do lằn phân chia ý thức hệ, “kênh” thông thương của trí thức Việt nam với thế giới cơ bản là các nước XHCN.

Khối XHCN Đông Âu sập đổ, giới trí thức Việt Nam mất đi chỗ dựa tinh thần và hệ thống chính trị thì mất điểm tựa về ý thức hệ. Trí thức Việt Nam đồng thời mất cơ hội đào tạo cơ bản và nâng cao trình độ, nhưng nghiêm trọng nhất là mất đi “chiếc cầu trung gian” để giúp họ mường tượng ra thế giới bên ngoài đã biến đổi sang nền kinh tế tri thức như thế nào, dù rằng trình độ của các nước Đông Âu lúc ấy còn đi sau các nước Tây Âu hàng chục năm.

Mô hình công nghiệp ở những năm cuối thập kỷ 80 tại Liên xô và Đông Âu là những công xưởng “đại tướng” nhưng lãng phí tài nguyên, năng lượng và ô nhiễm. Nền công nghiệp hóa được vẽ ra bởi đội ngũ trí thức lãnh đạo Việt nam cho tương lai 2020, có dáng dấp của “thời đại công nghiệp” này vay mượn cách tổ chức của các tập đoàn công nghiệp Hàn Quốc.

Trong các quốc gia phát triển, giới trí thức thường đi đầu trong các trào lưu tư tưởng và sáng tạo, làm lực lượng tiên phong đưa cả xã hội đi lên. Có thể gọi đó là tính tiên phong và “lãng mạn” mà xã hội đòi hỏi ở đội ngũ này.

Thiếu niềm tin vào năng lực tri thức cùng thứ văn hóa Khổng nho, gia trưởng được xây trên nền tảng nhất nguyên ý thức hệ, đã đẩy lớp người đang nắm quyền lực tới trạng thái tâm lí duy lợi.

Hoàng Kim Phúc

Sức mạnh của trí thức phụ thuộc vào chất lượng đào tạo, trình độ cập nhật thông tin và điều kiện tự do tư tưởng. Thiếu một trong ba yếu tố trên, giới trí thức không thể phát triển được. Cả ba điều trên đều là những thứ còn thiếu vắng trong xã hội Việt nam hiện nay.

Trong cả một thập kỷ 90 biến động và “cô lập”, giới khoa bảng Việt Nam xào xáo lại những kiến thức cũ, quay lại đào tạo lẫn nhau theo những quy chuẩn tự họ đặt ra. Đa phần những “tri thức” này giúp họ hợp thức hoá bằng cấp để giành chỗ trong hệ thống chính trị nhưng nó còn ít giá trị phục vụ xã hội vì đã lỗi thời. Lớp cán bộ này hiện nay đang nắm hầu hết các vị trí quan yếu của đất nước.

Nền tảng tri thức như vậy dĩ nhiên dẫn tới sự mất niềm tin vào khả năng tự tác nghiệp khi cọ sát với sự phát triển khoa học, công nghệ chóng mặt ở thế giới.

Thiếu niềm tin vào năng lực tri thức cùng thứ văn hóa Khổng nho, gia trưởng được xây trên nền tảng nhất nguyên ý thức hệ được tuyên huấn ngay từ thơ ấu đã đẩy lớp người đang nắm quyền lực trong các sở, vụ, viện, bộ, trung ương … tới một trạng thái tâm lí duy lợi, và giữ quyền lực bằng mọi giá. Tâm tư phổ biến của lớp cán bộ này là nhìn sự nhũng lạm quyền lực với con mắt vừa căm ghét, vừa thèm khát nhưng cũng đầy sợ sệt. Thực trạng mua quan bán tước rộng khắp từ thấp tới cao là một hệ quả nhỡn tiền.

Mọi thứ lý tưởng hoa mỹ sau “sụp đổ Đông âu” chỉ còn là màn trình diễn nhằm biện bạch cho tính chính thống hay tính tiên phong mà thực ra họ đã không còn thủ đắc nữa.

Phía bên kia

Trong những năm tháng đó, ở phía bên kia của lát cắt có một thành phần mới khác đang lớn lên. Dẫn đầu họ là những trí thức xuất sắc do may mắn nào đó “sống sót” sau những cơn “lũ quét” hồng hơn chuyên như Hoàng Tụy, Lê Đăng Doanh, Nguyễn Quang A…

Lớp trẻ hơn nằm trong nhóm người may mắn tìm được cơ hội đào tạo từ ở những nước dân chủ phát triển, bao gồm một số “con ông cháu cha”, hay những du học sinh cuối cùng ở Đông Âu XHCN tìm được cơ hội học tập và làm việc ở nước thứ ba. Số khác được đào tạo tại Việt Nam nhưng sau đó có cơ hội làm việc và trưởng thành trong các công ty, tổ chức nước ngoài, thậm chí đang làm việc trong thể chế nhưng bắt buộc phải cọ sát có hệ thống với bên ngoài do công việc đòi hỏi. Nhiều người là du học tự túc.

Sự khác biệt cơ bản của tập hợp này với những người ở phía bên kia lát cắt không hẳn là nền tảng tri thức nghề nghiệp cập nhật, tiếng Anh hoặc phương pháp tổ chức làm việc hiệu quả, vì đó chỉ là những kĩ năng nếu có đầu tư và phương cách đúng là có thể đào tạo được ở Việt Nam.

Nhiều người Việt đang được các trường lớn ở phương Tây đào tạo

Khác biệt chính là ý thức của họ về một xã hội dân chủ.

Hoàn cảnh cọ sát học tập và làm việc đã chỉ cho họ một điều rõ ràng rằng “hoàn toàn có thể xây dựng một xã hội ít tham nhũng hơn, con người có cơ hội được đào tạo và chăm sóc sức khỏe tốt hơn nếu vận hành xã hội theo những nguyên tắc kỹ trị trên nền tảng của dân chủ và thượng tôn tam quyền phân lập.

Mặc dù về số lượng họ còn rất nhỏ so với cả một bộ máy cầm quyền, chưa kể bộ máy này còn luôn được bổ sung những “kế cận” là sản phẩm của nền giáo dục lạc hậu đang tạo ra, nhưng nhóm “thiểu số” này có những điểm mạnh tuyệt đối, đó là nó phát triển đúng với xu thế của nhân loại nên được bổ sung liên tục bởi nhiều phần tử trẻ từ lát cắt bên kia, mỗi khi họ có cơ hội đào tạo ở thế giới văn minh và nhận thức lại. Hơn nữa, khát vọng của “tập hợp” này hướng tới chính là ước vọng của cả dân tộc. Khát vọng mà trào lưu cộng sản đã hứa mang đến nhưng thất bại vì chính những phi lí từ nguyên lí của nó.

Thực tế và viễn cảnh

Người Việt chưa có văn hóa phản đối tập thể nhưng việc hàng ngàn cán bộ có năng lực, sau khi được đào tạo, bỏ “khu nhà nước” để ra tư nhân thực chất là họ đã “tỏ thái độ bằng chân” thể hiện sự xung đột mạnh mẽ giữa hai lát cắt này.

Viện IDS của nhiều trí thức tự giải thể để phản đối một quyết định của chính phủ

Mâu thuẫn kể trên sẽ bị trầm trọng hóa và biến thành đối kháng khi những vấn đề liên quan tới ngoại xâm và an ninh quốc gia nổi lên, vì lúc đó sự cố kết để giữ quyền lợi của các nhóm quyền lực và lợi ích trở thành vật cản để đất nước cải biến và tìm lối thoát hiểm cho cả dân tộc.

Từ thực tế trên cho thấy, ngay cả những tinh hoa trí thức hiện tại đang sống trong nước cũng không được phát huy hay sử dụng hiệu quả, thì việc kêu gọi góp sức chấn hưng đất nước từ trí thức Việt kiều, những người đang sống và làm việc trong môi trường tự do, với nhân sinh quan và thế giới quan khác biệt với không gian chính trị trong nước sẽ khó mà đồng điệu và khả thi.

Để một đất nước phát triển bền vững, giới cầm quyền cần nhận thức những quy luật có tính tất yếu để tìm kiếm những chính sách phù hợp, giải phóng năng lực sáng tạo và tránh tổn thất. Điều đó sẽ khôn ngoan hơn là làm chậm sự phát triển quy luật bằng mọi giá. Hơn nữa, chỉ khi nào những mâu thuẫn nội tại giữa quyền lực và tri thức bên trong giới trí thức tại Việt Nam được giải quyết thì khi đó mới hy vọng động viên hiệu quả trí tuệ của trí thức Việt kiều.

'Không xem được lễ 09/11'

Buổi lễ đánh dấu 20 năm ngày Tường Berlin sụp đổ được truyền đi toàn thế giới

Nhiều người nước ngoài làm việc tại Hà Nội cho BBC biết họ không xem được chương trình của các hãng truyền thông nước ngoài truyền hình trực tiếp kỷ niệm 20 năm ngày Bức Tường Berlin sụp đổ.

Người ta tin rằng đây là sự kiểm duyệt một sự kiện mà Việt Nam không muốn nhắc đến, mặc dù không rõ đây là chủ trương từ chính phủ hay chỉ của một vài công ty truyền hình.

Thứ Hai đầu tuần này, nhiều nguyên thủ quốc gia đã có mặt ở Đức cho buổi lễ kỷ niệm 20 năm ngày sụp đổ Bức tường Berlin, đưa tới thống nhất nước Đức và kết thúc Chiến tranh Lạnh.

Thủ tướng Đức Angela Merkel, cùng cựu lãnh đạo Liên Xô Mikhail Gorbachev và lãnh đạo dân chủ Ba Lan Lech Walesa, đã bước qua điểm mở biên giới lần đầu năm 1989 giữa Đông và Tây Berlin.

Trong khi truyền thông và báo chí Việt Nam im lặng cả trước và trong ngày 09/11, nhiều người hy vọng có thể được thông tin từ các kênh nước ngoài trong hệ thống truyền hình cáp.

Lý do kỹ thuật?

Nhưng tại Hà Nội, BBC được cho biết nhiều người đã không xem được buổi lễ vì lý do "kỹ thuật".

Mặc dù đăng ký hệ thống truyền hình cáp, nhưng trên màn ảnh của nhiều khách hàng tại Hà Nội chỉ hiện ra thông báo thử nghiệm kỹ thuật trong ít nhất một giờ đồng hồ trước khi trở lại bình thường.

Dường như một sự kiểm duyệt nếu có đã không xảy ra ở quy mô toàn quốc, vì ít nhất một khách hàng tại TP. HCM cho biết ông vẫn xem được buổi lễ hôm 09/11 qua truyền hình số vệ tinh DTH.

Một nhà hoạt động từ thiện người Anh ở Hà Nội cho BBC Tiếng Việt hay ông không xem được phần về lễ ở Berlin trên BBC World qua truyền hình cáp do một công ty Việt Nam cung cấp nhưng không biết rõ mạng đó là gì.

Giới báo chí nước ngoài thì bàn tán tin chưa được kiểm chứng rằng có thể cả chuyên mục Berlin của CNN hôm đó cũng bị ngăn.

Các kênh này đều phát trực tiếp bằng tiếng Anh nên sự việc đầu tiên được giới người nước ngoài ở Việt Nam chú ý, sau mới lan ra các mạng tiếng Việt.

Trong những ngày trước và sau buổi lễ, truyền thông Việt Nam hầu như giữ im lặng trước sự kiện được xem là mở đường cho sự sụp đổ của chủ nghĩa cộng sản ở Đông Âu năm 1989.

Trang mạng báo Sài Gòn Giải Phóng thuộc số hiếm hoi đưa một bản tin ngắn về việc nước Đức "kỷ niệm 20 năm ngày Bức tường Berlin sụp đổ".

Bản tin này viết bức tường "trở thành một biểu tượng của Chiến tranh Lạnh" và rằng "ngày 9-11-1989, bức tường bị phá hủy".

Truyền thông quốc tế vẫn nhắc lại chuyện một biên tập viên nổi tiếng tại Tp HCM "bị mất việc" vì viết bài đ́ến thăm Bảo tàng Bức tường Berlin ở Đức.

Tuy thế, một nhà báo kỳ cựu ở Hà Nội nói rằng ông không tin việc kênh truyền hình cáp như VTC hay mạng nào khác ngăn chuyên mục về Berlin là có nguyên nhân chính trị từ trên xuống vì theo ông, chính giới Việt Nam đã coi các sự kiện ở Đông Âu trước đây là 'thực tế lịch sử'.

Ông cũng cho hay đã có không ít trường hợp công ty truyền hình cáp tự ý đưa quảng cáo vào các đoạn phim đáng ra khách hàng phải được xem toàn bộ.

Được biết lâu nay, kênh BBC World trong hệ thống VCTV ở Việt Nam luôn phát chậm lại 30 phút.

Vì sao Bức tường Berlin sụp đổ


Từ Truman cho tới Reagan, những lợi ích của sự rành rẽ về đạo lý

Trong cuộc tranh luận quanh vấn đề xem ai xứng đáng được ghi danh trong việc đã gây nên sự sụp đổ của Bức tường Berlin vào đêm mùng 9 tháng Mười một năm 1989, nhiều cái tên đã hiện diện trong tâm trí mọi người, cả ở cấp cao lẫn cấp thấp.


Có Günter Schabowski, phát ngôn viên của bộ chính trị Đông Đức khi tình tình trở nên hỗn loạn, người tham gia vào một cuộc họp báo được truyền hình trực tiếp vào buổi tối hôm đó với việc loan báo bất ngờ rằng những hạn chế đi du lịch của nước này đã được dỡ bỏ “ngay tức khắc”. Có Mikhail Gorbachev, người đã tuyên bố rõ rằng Liên Xô sẽ không đàn áp khốc liệt sức mạnh của nhân dân tại các nước chư hầu như nó đã từng làm trong những thập kỷ trước tại Czechoslovakia và Hungrari. Có những người anh hùng trong phong trào công đoàn Đoàn Kết Ba Lan, ít nhất là có Giáo hoàng John Paul II, người đã làm được nhiều điều để phơi bày sự phá sản hoàn toàn về đạo đức của chủ nghĩa cộng sản.


Và có Ronald Reagan, người đã tin rằng công việc của nghệ thuật quản lý nhà nước phương Tây là tập trung tài lực tinh thần, chính trị, kinh tế và quân sự để không chỉ đơn giản là ngăn chặn khối Số Viết, mà còn phải chôn vùi nó. “Những gì tôi đang mô tả lúc này là một kế hoạch và một niềm hy vọng cho dự tính lâu dài – cuộc tuần hành vì tự do và dân chủ sẽ ném chủ nghĩa Marx-Lenin vào đống tro tàn lịch sử,” ông đã tuyên bố như vậy năm 1982, trước sự ngạc nhiên và chế nhạo của những người chỉ trích mình. Giờ đây, có một niềm hy vọng táo bạo.


Tất cả các nhân vật này đã đóng vai trò riêng của mình, khi họ là thế hệ những nhà lãnh đạo đi trước từng khẳng định rằng phương Tây có một bổn phận đạo lý để bảo vệ cho vùng đất tự do nhỏ nhoi lọt thỏm giữa Berlin.


Việc làm trọn bổn phận đó đã phải trả một cái giá – 71 quân nhân Anh và Mỹ đã hy sinh cuộc đời mình trong thời gian thực hiện cuộc Không vận khẩn cấp vào Berlin * – mà những nhà chính trị “thực dụng” hơn có lẽ đã từ bỏ một cách vui vẻ trước lời hứa có những mối quan hệ tốt đẹp hơn với những người Sô Viết. Không phải chỉ có một ít các tướng lĩnh trong Khối NATO đã nghĩ rằng việc bảo vệ Berlin đã làm lộ ra một cách không cần thiết các lực lượng quân sự của họ tại một vị trí không thể chống giữ được về quân sự, khi đem tới cho người Nga một cơ hội tống tiền phương Tây như họ đã từng chủ động thực hiện tại địa điểm có ý nghĩa sống còn hơn về chiến lược, đặc biệt là Cuba.


Tuy nhiên, nếu như lập trường của phương Tây ở Berlin giải thích mọi điều, thì có nghĩa là lời cam kết đạo lý có một cách gặt hái những cổ tức chiến lược vượt thời gian. Bằng cách ra lệnh tổ chức cuộc không vận khẩn cấp vào năm 1948, Harry Truman đã cứu được một thành phố đang chết đói và bất chấp hành động bắt nạt của Liên Xô. Để có ý nghĩa quan trọng, ông đã cho thấy rằng Hoa Kỳ sẽ không bỏ rơi Âu châu lại cho những kẻ chuyên trả thù, như nó đã từng có sau cuộc Đệ nhất Thế chiến, vì vậy mà Hoa Kỳ đã giúp mở đường cho việc thành lập khối quân sự NATO vào tháng Tư năm 1949.


Với việc giữ vững trong 40 năm qua, Truman và những người kế vị ông đã biến đổi những gì được cho là điểm yếu nhất của khối liên minh Đại Tây Dương thành thứ vững mạnh nhất của nó. Để biết về những gì mà phương Tây đã phải chịu đựng trong hầu hết quãng thời gian của những năm đó, người ta đã phải tới Berlin, nhìn thấy Bức tường, xém xét mục đích của nó, và quan sát những sự tương phản giữa khung cảnh phồn vinh đầy sức sống ở bên này thành phố với trạng thái đơn điệu buồn tẻ trong cảnh bị áp bức ở phía bên kia.


Những tương phản đó thậm chí còn rõ ràng hơn đối với những người Đức mắc kẹt lại bị giam hãm bên kia Bức tường. Dây thép gai, những khu quân sự khép kín và cỗ máy tuyên truyền cộng sản có thể giữ cho khung cảnh thịnh vượng của phía Tây không lọt vào tầm nhìn của hầu hết người dân sống bên phía đông của Bức Màn Sắt. Song điều đó không đúng đối với người dân Đông Berlin, nhiều người trong số họ chỉ nhìn ra ngoài cửa sổ nhà mình là hiểu được mức độ vô nghĩa và vô đạo lý ra sao trong những lời hứa hẹn về chủ nghĩa xã hội so với thực tế của hệ thống thị trường tự do.


Tuy nhiên điều này lại nảy sinh sự khơi gợi rằng thậm chí những thực tế chính trị hiển nhiên đó lại lờ mờ khó hiểu đối với nhiều người dân từng sống trong xã hội tự do và họ cần phải được biết rõ hơn nữa. “Bất chấp những gì mà nhiều người Mỹ suy nghĩ, hầu hết người Liên Xô không thấy khát khao chủ nghĩa tư bản hay nền dân chủ theo hình mẫu phương Tây,” đó là nhận xét của Dan Rather của đài CBS chỉ hai năm trước khi Bức tường sụp đổ. Và khi Reagan đọc bài phát biểu lịch sử của ông kêu gọi ông Gorbachev hãy “kéo đổ bức tường này,” ông đã làm như vậy sau khi được các cố vấn cao cấp của mình cảnh báo rằng cách diễn đạt đó “không phải là với cương vị tổng thống,” và sau khi hàng ngàn người biểu tình đã tuần hành trên khắp phía Tây Berlin với thái độ đối lập.


Nó là một thứ tặng vật cho phẩm hạnh và quyết tâm chiến lược của Reagan, như với bất cứ ai khác từng tham dự phần mình vào việc hạ bệ Bức tường, rằng họ có thể hiểu thấu những lời lẽ ngụy biện của các tuyên truyền viên Sô Viết, những gã du khách phương Tây của họ, và những bè lũ ăn nói đạo lý lập lờ và những kẻ xã giao xảo trá và đơn giản là hãy mở to mắt mà nhìn vào Bức tường.
“Để nhìn vào những gì ngay trước mũi của mình thì cần có một nỗ lực không ngừng,” George Orwell đã từng nói. Đó là những gì mà những người anh hùng của năm 1989 đã làm một cách bình thản với lòng trung thực và can đảm trong nhiều năm liên tục cho đến, ít nhất, là khi Bức tường đổ nhào.


Bản tiếng Việt © Ba Sàm 2009 


* The Berlin Airlift – còn được gọi là The Berlin Blockade (24 June 1948 – 12 May 1949): là chiến dịch bao vây phong tỏa Tây Berlin của Liên Xô, dẫn tới cuộc không vận khẩn cấp của Hoa Kỳ, một trong những cuộc khủng hoảng quốc tế lớn đầu tiên của Chiến tranh Lạnh (wikipedia).

http://anhbasam.com/2009/11/10/356-vi-sao-b%e1%bb%a9c-t%c6%b0%e1%bb%9dng-berlin-s%e1%bb%a5p-d%e1%bb%95/ 
Why the Berlin Wall Fell  Đăng bởi anhbasam on 10/11/2009

Thứ Hai, 9 tháng 11, 2009

"Chúng ta phải tiếp tục đối thoại, để người dân có thể nói, trước khi tất cả họ biến mất. Tôi cảm thấy tội lỗi là đã không cất tiếng nói sớm hơn." (Jens Reich) ... Bây giờ mỗi quốc gia phải đối phó với cuộc chiến riêng của mình. http://www.bbc.co.uk/vietnamese/world/2009/11/091104_euro20years.shtml

Hình ảnh Berlin kỷ niệm 20 năm ngày đổ tường

Lễ hội của Tự do (Fest der Freiheit), đỉnh cao của những hoạt động kỷ niệm 20 năm Bức tường Berlin sụp đổ, diễn ra ngày 09/11/2009 tại Cổng Brandenburger Tor.

19 giờ: Mở đầu bằng chương trình biểu diễn ngoài trời của dàn nhạc Staatskapelle Berlin và nhạc trưởng Daniel Barenboim với các trích đoạn từ Lohengrin của Richard Wagner, A Survivor from Warsaw của Arnold Schönberg, Giao hưởng số 7 của Beethoven và Es ist, als habe einer die Fenster aufgestoßen của Friedrich Goldmann.

19 giờ 25: Phát biểu của các nhà lãnh đạo CHLB Đức, thành phố Berlin và khách quốc tế.

20 giờ: Lech Walesa và Miklos Nemeth xô đổ tảng domino đầu tiên xuất phát từ Nhà Quốc hội. Bon Jovi hát bài “We Weren’t Born To Follow”.

20 giờ 25: Jerzy Buzek và José Manuel Barroso cùng học sinh các trường Châu Âu xô đổ dãy domino xuất phát từ Quảng trường Potsdamer Platz. Phát biểu của Muhammad Yunus và nghệ sĩ Hàn quốc Ahn Kyu-Chul. Trình diễn bài “We Are One” của Paul van Dyk

20 giờ 40: Khi tảng domino cuối cùng đổ xuống, kết thúc bằng pháo hoa.

Lễ kỷ niệm 20 năm ngày Bức tường Berlin sụp đổ (Fest der Freiheit) tại Cổng Brandenburger Tor 09/11/2009

Lễ kỷ niệm 20 năm ngày Bức tường Berlin sụp đổ (Fest der Freiheit) tại Cổng Brandenburger Tor 09/11/2009

Ngày này, nơi này, 20 năm trước

Ngày này, nơi này, 20 năm trước

Thủ tướng Merkel đọc diễn văn tại cầu Bornholmer Straße, cửa khẩu Đông Berlin đầu tiên được mở đêm 09/11/1989

Thủ tướng Merkel đọc diễn văn tại cầu Bornholmer Straße, cửa khẩu Đông Berlin đầu tiên được mở đêm 09/11/1989

Ngày này, nơi này, 20 năm trước

Ngày này, nơi này, 20 năm trước

M. Gorbachev, kiến trúc sư của những cải cách chuẩn bị cho sự sụp đổ của bức tường Berlin trước bức tượng đồng chân dung ông của nghệ sĩ Serge Mangin

M. Gorbachev, kiến trúc sư của những cải cách chuẩn bị cho sự sụp đổ của bức tường Berlin trước bức tượng đồng chân dung ông của nghệ sĩ Serge Mangin

East Side Gallery: 1316 m còn sót lại của Bức tường Berlin được dùng làm nơi thể hiện ý tưởng nghệ thuật của 102 nghệ sĩ từ khắp nơi trên thế giới

East Side Gallery: 1316 m còn sót lại của Bức tường Berlin được dùng làm nơi thể hiện ý tưởng nghệ thuật của 102 nghệ sĩ từ khắp nơi trên thế giới

Bức tranh nổi tiếng của East Side Gallery: Cái hôn chết người của tình cộng sản anh em giữa Brezhnev và Erich Honecker

Bức tranh nổi tiếng của East Side Gallery: Cái hôn chết người của tình cộng sản anh em giữa Brezhnev và Erich Honecker

100 nghệ sĩ ghi-ta cùng ban nhạc Noir (Hà Lan) lập biểu tượng Bức tường Âm thanh trong Công viên Bức tường

100 nghệ sĩ ghi-ta cùng ban nhạc Noir (Hà Lan) lập biểu tượng Bức tường Âm thanh trong Công viên Bức tường

Thủ tướng Đức Merkel cùng Thủ tướng Ý Silvio Berlusconi (Ý), Thủ tướng Tây Ban Nha José Luis Rodríguez Zapatero, Thủ tướng Anh Gordon Brown, Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy, Tổng thống Nga Dmitry  Medvedev,  Tổng thống Đức Horst Köhler, Thị trưởng Berlin Klaus Wowereit và Ngọai trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton

Thủ tướng Đức Merkel cùng Thủ tướng Ý Silvio Berlusconi (Ý), Thủ tướng Tây Ban Nha José Luis Rodríguez Zapatero, Thủ tướng Anh Gordon Brown, Tổng thống Pháp Nicolas Sarkozy, Tổng thống Nga Dmitry Medvedev, Tổng thống Đức Horst Köhler, Thị trưởng Berlin Klaus Wowereit và Ngọai trưởng Hoa Kỳ Hillary Clinton

Hoa hồng của ký ức trên một phần còn sót lại của bức tường

Hoa hồng của ký ức trên một phần còn sót lại của bức tường

1000 tảng domino là bằng bọt xốp, cao 2,50m, rộng 1 mét, dày 40 cm, nặng 20 kg, do học sinh Berlin và các nghệ sĩ quốc tế trình bày thành các tác phẩm nghệ thuật được dựng theo đường bức tường chia cắt Đông Tây ngày nào

1000 tảng domino là bằng bọt xốp, cao 2,50m, rộng 1 mét, dày 40 cm, nặng 20 kg, do học sinh Berlin và các nghệ sĩ quốc tế trình bày thành các tác phẩm nghệ thuật được dựng theo đường bức tường chia cắt Đông Tây ngày nào

mauer-domino 1mauer 02

Cựu thủ lĩnh phong trào Công đoàn Đoàn kết và Cựu Tổng thống Ba Lan Lech Walesa được vinh dự đạp đổ tảng domino đầu tiên

Cựu thủ lĩnh phong trào Công đoàn Đoàn kết và Cựu Tổng thống Ba Lan Lech Walesa được vinh dự xô đổ tảng domino đầu tiên

 


Dãy domino xuất phát từ Quảng trường Potsdamer Platz bị xô đổ

Màn pháo hoa kết thúc Lễ hội của Tự do

Màn pháo hoa kết thúc Lễ hội của Tự do

 

Nguồn: Talawas.de